Σε εξέλιξη βρίσκεται στις Βρυξέλλες η διαπραγματευτική μάχη των Ευρωπαίων ηγετών για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κεντρικός στόχος είναι να υπάρξει συμφωνία πριν από τις αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις του 2027 σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με πρώτη τη Γαλλία.
Για «πολύ, πολύ δύσκολες» διαπραγματεύσεις σχετικά με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο έκανε λόγο ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, φθάνοντας στις Βρυξέλλες. Εκεί πραγματοποιείται σήμερα και αύριο η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ, με μέρος των εργασιών να αφορά τις διαβουλεύσεις για τη χρηματοδότηση της Ένωσης την περίοδο 2028-2034.
«Απέχουμε δυόμισι, τρεις μήνες από το τέλος της χρονιάς και βρισκόμαστε ακόμη πολύ, πολύ μακριά από μία συμφωνία», ανέφερε ο Μερτς σε δημοσιογράφους. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι παραμένει δυνατό να επιτευχθεί συμφωνία τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο.
Στο τραπέζι βρίσκονται χιλιάδες δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία προορίζονται για τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2024: από την αγροτική πολιτική και την άμυνα μέχρι την ανταγωνιστικότητα και τη μετανάστευση.
Οι συνομιλίες θα καλύψουν, μεταξύ άλλων, τη χρηματοδότηση των αγροτών και των ευρωπαϊκών περιφερειών, το ποσό που θα δοθεί στην Ουκρανία και στην άμυνα, καθώς και τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Θα εξεταστεί επίσης αν θα διατεθούν κονδύλια για τη δημιουργία κέντρων υποδοχής μεταναστών στην Αφρική ή όχι.
Με τόσα ζητήματα να παραμένουν ανοιχτά, αρκετοί από τους 27 ηγέτες κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιδιώκουν να έχουν ληφθεί αποφάσεις πριν από τα Χριστούγεννα. Για πολλούς, άλλωστε, τα χρονικά περιθώρια είναι εξαιρετικά στενά, όπως μεταδίδει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Το 2027 προγραμματίζονται εκλογές σε χώρες από την Ιταλία και την Πολωνία έως την Ελλάδα, τη Γαλλία και τη Φινλανδία. Οι κάλπες ενδέχεται να αναδείξουν πολιτικές ηγεσίες εχθρικές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες πιθανώς θα επιδιώξουν να αλλάξουν τις ισορροπίες στις δημοσιονομικές διαπραγματεύσεις.
Πιέσεις στις διαπραγματεύσεις από την ακροδεξιά υποψήφια στη Γαλλία
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται, όπως είναι αναμενόμενο, στις γαλλικές προεδρικές εκλογές, καθώς η ακροδεξιά υποψήφια Μαρίν Λε Πεν προηγείται στις δημοσκοπήσεις.
Η υποψήφια της ακροδεξιάς δεσμεύεται να περιορίσει σημαντικά τη συμμετοχή της Γαλλίας στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ζητά, επίσης, να μην αποφασιστεί πριν από το 2027 η κατανομή των σχετικών κονδυλίων και χαρακτηρίζει «σκάνδαλο δημοκρατίας» την έγκριση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου πριν από το τέλος του 2026.
Η αντιπαράθεση Μακρόν και Μερτς για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Στη συζήτηση για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν διαμορφωθεί δύο βασικές πλευρές.
Στη μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που υποστηρίζουν έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, μαζί με την Πολωνία, την Ιταλία και την Ισπανία ζητούν να αυξηθούν οι πόροι για τη γεωργία, καθώς και για την κοινωνική και περιφερειακή σύγκλιση.
«Βρισκόμαστε μπροστά σε μία ξεκάθαρα ανεπαρκή πρόταση», δήλωσε σήμερα ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ.
Ο πρόεδρος της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, δήλωσε: «Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι ο προϋπολογισμός αυτός οφείλει να είναι φιλόδοξος και το ύψος του είναι κρίσιμο».
Στο δεύτερο στρατόπεδο ανήκουν οι «φειδωλοί», με επικεφαλής τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και τη στήριξη της Σουηδίας και της Ολλανδίας. Ζητούν μεγάλες περικοπές στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ύψους 2.000 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ οι εθνικοί προϋπολογισμοί δέχονται πιέσεις.
«Ο λογαριασμός δεν βγαίνει» για την Ολλανδία, προειδοποίησε ο πρωθυπουργός της, Ρομπ Γέτεν, κατά την άφιξή του στις Βρυξέλλες. Υποστηρίζει τη μεταφορά πόρων προς τον εκσυγχρονισμό της ΕΕ, ακόμη κι αν αυτό προϋποθέτει μειώσεις στις αγροτικές δαπάνες και στα κονδύλια για τη σύγκλιση.
Το Σάββατο, η Ιρλανδία, η οποία έχει την προεδρία της ΕΕ, εισηγήθηκε περικοπές ύψους 140 δισεκατομμυρίων ευρώ, μειώνοντας τις δαπάνες για την ανταγωνιστικότητα και την αναπτυξιακή βοήθεια.
Η πρόταση αυτή, ωστόσο, δεν βρίσκει σύμφωνη καμία από τις δύο πλευρές.
Η Γαλλία προωθεί εδώ και μήνες τη δημιουργία νέων ευρωπαϊκών εσόδων, προκειμένου να ενισχυθούν οι πόροι του προϋπολογισμού. Μεταξύ των προτάσεων είναι η φορολόγηση των ψηφιακών υπηρεσιών, των κρυπτοστοιχείων και των τυχερών παιχνιδιών.
Αύριο, μετά τις συζητήσεις για τον προϋπολογισμό και τις σχέσεις της ΕΕ με την Κίνα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα επικεντρωθούν στην Ουκρανία. Στις Βρυξέλλες αναμένεται σήμερα ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
