Έντονη ανησυχία προκαλεί στον χρηματοπιστωτικό τομέα του Λονδίνου η πρόθεση της βρετανικής κυβέρνησης να καταργήσει τις ρήτρες μη ανταγωνισμού στις εργασιακές συμβάσεις. Τράπεζες και επενδυτικά κεφάλαια προειδοποιούν πως η μεταρρύθμιση μπορεί να αποδυναμώσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, ενώ ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ επιδιώκει να διευκολύνει τις προσλήψεις και να στηρίξει τις νεοφυείς τεχνολογικές εταιρείες.
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, το σχέδιο καταργεί τους συμβατικούς όρους που απαγορεύουν σε έναν εργαζόμενο να προσληφθεί από ανταγωνιστή για ορισμένο διάστημα αφότου φύγει από την προηγούμενη εργασία του.
Η πρόταση έχει κερδίσει τη στήριξη του τεχνολογικού κλάδου. Αντίθετα, οι μεγαλύτεροι χρηματοοικονομικοί όμιλοι της χώρας διατηρούν επιφυλάξεις, καθώς θεωρούν τις συγκεκριμένες ρήτρες βασικό μέσο προάσπισης των επιχειρηματικών τους συμφερόντων.
Τι περιλαμβάνει το σχέδιο της κυβέρνησης
Την Παρασκευή, ο Άντι Μπέρναμ γνωστοποίησε ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει νομοθετική παρέμβαση, προκειμένου οι ρήτρες μη ανταγωνισμού να μην εμποδίζουν τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τις εταιρείες ταχείας ανάπτυξης να προσελκύουν εργαζομένους.
Κατά την άποψη του Βρετανού πρωθυπουργού, οι συγκεκριμένοι όροι περιορίζουν τη μετακίνηση εξειδικευμένων εργαζομένων και δυσχεραίνουν την ίδρυση νέων επιχειρήσεων.
Το ισχύον πλαίσιο, όπως ανέφερε, αποτελεί «τροχοπέδη για την καινοτομία», ενώ τόνισε ότι «Πρέπει να επιτρέψουμε στους ανθρώπους που καινοτομούν να μετακινούνται ελεύθερα μεταξύ εταιρειών και να ιδρύουν τις δικές τους επιχειρήσεις χωρίς περιορισμούς».
Στόχος της κυβέρνησης είναι να διαμορφώσει καλύτερες προϋποθέσεις για κλάδους με γρήγορη ανάπτυξη, μεταξύ των οποίων η τεχνητή νοημοσύνη, όπου η εξασφάλιση εργαζομένων με ειδικές δεξιότητες θεωρείται καθοριστικής σημασίας.
Οι αντιδράσεις των χρηματοοικονομικών του Σίτι του Λονδίνου
Εκπρόσωποι του χρηματοπιστωτικού κλάδου αντέδρασαν αμέσως στην ανακοίνωση. Οι σχετικοί όροι χρησιμοποιούνται σε μεγάλη έκταση από τράπεζες, επενδυτικά κεφάλαια και εταιρείες διαχείρισης περιουσίας.
Οι επιχειρήσεις επιδιώκουν μέσω των συμφωνιών να εμποδίσουν κορυφαία στελέχη τους από το να μετακινηθούν άμεσα σε ανταγωνιστές. Αυτό αφορά ιδίως διαχειριστές επενδύσεων, χρηματιστές και στελέχη που μετέχουν σε μεγάλες επιχειρηματικές συμφωνίες.
Την αντίθεση των μελών της εξέφρασε ο Τζον Γκόντφρεϊ, διευθυντικό στέλεχος της TheCityUK, οργανισμού που εκπροσωπεί ορισμένους από τους σημαντικότερους χρηματοοικονομικούς φορείς στη Βρετανία.
«Τα μέλη μας είναι πολύ απογοητευμένα από αυτή την πρόταση», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι εκτιμούν πως η εφαρμογή της «ενδέχεται να βλάψει την ανταγωνιστικότητα των χρηματοπιστωτικών και επαγγελματικών υπηρεσιών του Ηνωμένου Βασιλείου».
Επιπλέον, προειδοποίησε πως ενδεχόμενη απαγόρευση θα μπορούσε να ωθήσει τις εταιρείες να παρατείνουν τις προθεσμίες προειδοποίησης πριν από την αποχώρηση εργαζομένων. Κατά τον ίδιο, τυχόν αλλαγές πρέπει να ισχύσουν μόνο για τις νέες συμβάσεις.
Ρήτρες μη ανταγωνισμού με διάρκεια έως δύο χρόνια
Ιδιαίτερα μακρά διαστήματα αναμονής μπορεί να προβλέπονται στις συμβάσεις μη ανταγωνισμού που χρησιμοποιούνται στον χώρο των επενδυτικών κεφαλαίων υψηλού κινδύνου.
Σε κορυφαία επενδυτικά κεφάλαια, οι διαχειριστές χαρτοφυλακίων ενδέχεται να μην μπορούν να εργαστούν στην αγορά για 18 μήνες έως δύο χρόνια, πριν αναλάβουν ανάλογη θέση σε ανταγωνιστική εταιρεία. Για τους αναλυτές, το αντίστοιχο διάστημα μπορεί να είναι έως και ένας χρόνος.
Όσοι τάσσονται υπέρ του ισχύοντος πλαισίου υπογραμμίζουν ότι οι όροι αυτοί προστατεύουν την πνευματική ιδιοκτησία, τις σχέσεις με τους πελάτες, καθώς και τα ποσά που διαθέτουν οι επιχειρήσεις για την κατάρτιση και την επαγγελματική εξέλιξη των στελεχών τους.
Ο Γίρι Κρολ, εκπρόσωπος της Ένωσης Διαχείρισης Εναλλακτικών Επενδύσεων, η οποία εκπροσωπεί επενδυτικά κεφάλαια και εταιρείες ιδιωτικών συμμετοχών, διατύπωσε την προειδοποίηση ότι «Η βρετανική κυβέρνηση κινδυνεύει να πετάξει μαζί με τα απόνερα και το μωρό, στην προσπάθειά της να στηρίξει τον τεχνολογικό τομέα».
Η Τζίλιεν Φλόρες, εκπροσωπώντας την Ένωση Διαχειριζόμενων Κεφαλαίων, ανέφερε από την πλευρά της ότι «Οι συμφωνίες μη ανταγωνισμού αποτελούν ζωτικής σημασίας εργαλεία για την προστασία των ιδιόκτητων επενδυτικών στρατηγικών στις οποίες βασίζεται ο κλάδος διαχείρισης εναλλακτικών επενδύσεων».
Οι ρήτρες αφορούν περίπου πέντε εκατομμύρια εργαζομένους
Περίπου πέντε εκατομμύρια εργαζόμενοι στη Βρετανία έχουν τέτοιους συμβατικούς όρους στις εργασιακές συμφωνίες τους, οι οποίοι συνήθως προβλέπουν διάρκεια περίπου έξι μηνών.
Η συζήτηση για την αλλαγή του πλαισίου είχε αρχίσει από την προηγούμενη χρονιά, όταν πρωθυπουργός ήταν ο Κιρ Στάρμερ.
Εκείνη την περίοδο ξεκίνησε η επανεξέταση των σχετικών ρυθμίσεων. Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονταν ήταν είτε να απαγορευθούν πλήρως οι ρήτρες είτε να καθοριστεί ανώτατη διάρκεια, όπως για παράδειγμα τρεις μήνες.
Ιδρυτές κορυφαίων βρετανικών τεχνολογικών νεοφυών επιχειρήσεων είχαν ζητήσει τον περασμένο μήνα από την κυβέρνηση να περιορίσει τις ρήτρες μη ανταγωνισμού, αλλά και τις εκτεταμένες προθεσμίες προειδοποίησης πριν από την αποχώρηση εργαζομένων.
Κατά την άποψή τους, το ισχύον καθεστώς δυσκολεύει τις εταιρείες της Βρετανίας να ανταγωνιστούν εκείνες της Σίλικον Βάλεϊ.
Το αμερικανικό μοντέλο και οι υπό εξέταση αλλαγές
Στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ, οι εργοδότες δεν μπορούν να επιβάλλουν στους εργαζομένους τους όρους μη ανταγωνισμού.
Το 2024, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου των ΗΠΑ είχε αποφασίσει να απαγορεύσει τις ρήτρες αυτές σε ολόκληρη τη χώρα. Η σχετική πρωτοβουλία, ωστόσο, εγκαταλείφθηκε μετά την προσφυγή επιχειρήσεων στο Τέξας.
Περισσότερες πληροφορίες για τη μεταρρύθμιση αναμένεται να δώσουν οι αρμόδιες βρετανικές υπηρεσίες μαζί με την παρουσίαση του προϋπολογισμού τον Οκτώβριο.
Η κυβέρνηση θεωρεί πως οι εταιρείες έχουν στη διάθεσή τους άλλους νομικούς τρόπους για να διαφυλάσσουν τις εμπιστευτικές πληροφορίες και την πνευματική ιδιοκτησία τους, μεταξύ των οποίων η νομοθεσία περί επιχειρηματικού απορρήτου και οι όροι εμπιστευτικότητας στις συμβάσεις.
Σε ανακοίνωσή της, η κυβέρνηση ανέφερε ότι «Θέλουμε το Ηνωμένο Βασίλειο να είναι το καλύτερο μέρος για να ιδρύονται, να αναπτύσσονται, να εισάγονται στο χρηματιστήριο και να παραμένουν επιχειρήσεις, και η διασφάλιση ότι οι ρήτρες μη ανταγωνισμού δεν εμποδίζουν την πρόσληψη των καλύτερων ταλέντων αποτελεί βασικό τρόπο για να μην περιορίζεται η ανάπτυξη αυτών των καινοτόμων επιχειρήσεων».
Εξίσου σημαντική για την ανάπτυξη της οικονομίας, πρόσθεσε, είναι η ενδυνάμωση του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ως παραδείγματα παρέθεσε τις αλλαγές στο συνταξιοδοτικό σύστημα και στους κανόνες εισαγωγής επιχειρήσεων στο χρηματιστήριο, οι οποίες αποσκοπούν στην άντληση ιδιωτικών κεφαλαίων ύψους δισεκατομμυρίων λιρών.
Διχασμός για την επίδραση των ρητρών στην καινοτομία
Κατά τις εταιρείες τεχνολογίας, η μεγαλύτερη ευχέρεια των εργαζομένων να αλλάζουν εργασία ενδέχεται να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη του τεχνολογικού οικοσυστήματος της Βρετανίας.
Ο Ντομ Χάλας, εκπρόσωπος της Συμμαχίας Νεοφυών Επιχειρήσεων, δήλωσε ότι «Οι ταχύτερες προσλήψεις σημαίνουν ότι οι βρετανικές νεοφυείς και αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις μπορούν να αναπτύσσονται ταχύτερα».
Συμπλήρωσε πως η άρση αυτών των εμποδίων θα μπορούσε να αλλάξει σε σημαντικό βαθμό την εξέλιξη του τεχνολογικού κλάδου και, κατ’ επέκταση, της οικονομίας της Βρετανίας.
Στον αντίποδα, ο Μάθιου Πέρσιβαλ, στέλεχος της Συνομοσπονδίας Βρετανικής Βιομηχανίας, υποστήριξε ότι οι συμφωνίες μη ανταγωνισμού προστατεύουν ευαίσθητα εμπορικά δεδομένα και δίνουν κίνητρο για επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό.
«Πολλές επιχειρήσεις βασίζονται στις ρήτρες μη ανταγωνισμού για να προστατεύουν εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες και να στηρίζουν τις επενδύσεις σε ανθρώπους και νέες ιδέες», ανέφερε.
Πρόσθεσε ακόμη: «Δεν έχουμε δει πειστικά στοιχεία ότι οι ρήτρες μη ανταγωνισμού αποτελούν τροχοπέδη για την καινοτομία ή ουσιαστικό εμπόδιο στην κινητικότητα στην αγορά εργασίας».
Η αντιπαράθεση φέρνει στο προσκήνιο τις διαφορετικές επιδιώξεις της βρετανικής οικονομίας: η κυβέρνηση επιδιώκει να διευκολύνει την ανάπτυξη των τεχνολογικών επιχειρήσεων, διατηρώντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα.
