Με νέα υπουργική απόφαση, όλες οι συναλλαγές για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια περνούν σε ενιαία ηλεκτρονική πλατφόρμα του υπουργείου Οικονομικών, όπου τράπεζες, servicers και άλλοι φορείς θα δηλώνουν τα χαρτοφυλάκια που πωλούνται, τις προσφορές και την ολοκλήρωση των μεταβιβάσεων, με στόχο μεγαλύτερη διαφάνεια στη δευτερογενή αγορά «κόκκινων» δανείων. Η καταγραφή των συναλλαγών θα είναι υποχρεωτική ακόμη και όταν δεν γίνεται μέσα στην πλατφόρμα, ενώ θα καταχωριστούν αναδρομικά και όλες οι σχετικές πράξεις από το 2019.
Πιο αναλυτικά
Σε ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον περνούν οι συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων, με νέα υπουργική απόφαση που καθορίζει τον τρόπο λειτουργίας της Ηλεκτρονικής Πλατφόρμας Συναλλαγών Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων. Η πλατφόρμα θα λειτουργεί στη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και θα αποτελέσει τον κεντρικό πληροφοριακό κόμβο για τη δευτερογενή αγορά «κόκκινων» δανείων.
Μέσω του νέου συστήματος θα συγκεντρώνονται στοιχεία για τα χαρτοφυλάκια που διατίθενται προς πώληση, τις προσφορές των επενδυτών, τις διαπραγματεύσεις και την ολοκλήρωση των μεταβιβάσεων. Στόχος είναι να ενισχυθούν η διαφάνεια και η δυνατότητα σύγκρισης των συναλλαγών σε μια αγορά στην οποία δραστηριοποιούνται τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και επενδυτικά κεφάλαια. Η απόφαση αφορά κυρίως τους επαγγελματικούς φορείς της αγοράς και δεν δημιουργεί πλατφόρμα απευθείας συναλλαγών για τους δανειολήπτες.
Τι θα δηλώνουν τράπεζες και servicers
Οι τράπεζες, οι χρηματοδοτικοί οργανισμοί, οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων –οι γνωστοί servicers– και οι λοιποί φορείς που πωλούν χαρτοφυλάκια μη εξυπηρετούμενων δανείων θα καταχωρίζουν στην πλατφόρμα τα βασικά χαρακτηριστικά τους. Μεταξύ άλλων, θα αναρτώνται συνοπτικά στοιχεία για τη σύνθεση και το ύψος του χαρτοφυλακίου, τις κατηγορίες των δανείων που περιλαμβάνει και τη διαδικασία πώλησης. Οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές θα μπορούν να εξετάζουν τα διαθέσιμα χαρτοφυλάκια, να εκδηλώνουν ενδιαφέρον και να υποβάλλουν προσφορές.
Η χρήση της πλατφόρμας για τη διεξαγωγή της διαπραγμάτευσης και την ολοκλήρωση της αγοραπωλησίας θα είναι προαιρετική. Τα συμβαλλόμενα μέρη θα μπορούν να πραγματοποιούν τη συναλλαγή και με άλλο πληροφοριακό σύστημα ή τεχνικό μέσο.
Ωστόσο, η καταχώριση του αποτελέσματος κάθε συναλλαγής θα είναι υποχρεωτική, ανεξάρτητα από το εάν η πώληση έγινε μέσα ή έξω από την πλατφόρμα. Με τον τρόπο αυτό θα δημιουργηθεί μια ολοκληρωμένη εικόνα της αγοράς των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Στο σύστημα οι συναλλαγές από το 2019
Η απόφαση προβλέπει και αναδρομική καταγραφή των μεταβιβάσεων. Οι αρμόδιοι φορείς θα πρέπει να υποβάλουν στοιχεία για όλες τις συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων που ολοκληρώθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2019 έως την έναρξη ισχύος της απόφασης. Στην υποχρέωση περιλαμβάνονται τόσο οι μεταβιβάσεις και εκχωρήσεις απαιτήσεων όσο και οι τιτλοποιήσεις. Για τις τελευταίες θα δηλώνονται, τουλάχιστον, η τράπεζα ή ο πωλητής, η ονομασία της τιτλοποίησης, το έτος ολοκλήρωσης, οι κατηγορίες των δανείων, ο κύριος επενδυτής και ο διαχειριστής. Η καταχώριση των ιστορικών στοιχείων θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε εννέα μήνες από την έναρξη ισχύος της απόφασης.
Η διαδικασία πώλησης
Η αγοραπωλησία ενός χαρτοφυλακίου θα μπορεί να εξελίσσεται σε τρεις βασικές φάσεις:
- Δημοσιοποίηση των στοιχείων του χαρτοφυλακίου, εκδήλωση ενδιαφέροντος και υποβολή αρχικών προσφορών.
- Έλεγχος των επενδυτών, υπογραφή συμφωνίας εμπιστευτικότητας, πρόσβαση στα αναλυτικά δεδομένα και υποβολή δεσμευτικής προσφοράς.
- Υπογραφή της συμφωνίας, επιβεβαίωση της ολοκλήρωσης της συναλλαγής και ενημέρωση του ιστορικού αρχείου.
Για την εξέταση των στοιχείων θα λειτουργεί προστατευμένο «εικονικό δωμάτιο δεδομένων», στο οποίο θα έχουν πρόσβαση μόνο οι επενδυτές που έχουν ελεγχθεί και κριθεί επιλέξιμοι από τον πωλητή. Εκεί θα πραγματοποιείται ο οικονομικός, νομικός, φορολογικός και εμπορικός έλεγχος του χαρτοφυλακίου πριν από την υποβολή της δεσμευτικής προσφοράς.
Πρόσβαση στην πλατφόρμα
Η είσοδος στην πλατφόρμα θα γίνεται μέσω του gov.gr και θα επιτρέπεται μόνο σε εγγεγραμμένους και πιστοποιημένους χρήστες. Όσοι διαθέτουν ελληνικό ΑΦΜ θα μπορούν να συνδέονται με τους κωδικούς Taxisnet, ενώ για τους χρήστες χωρίς ελληνικό ΑΦΜ προβλέπεται είσοδος με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, κωδικό πρόσβασης και προσωρινό κωδικό ασφαλείας. Κάθε χρήστης θα συνδέεται υποχρεωτικά με έναν εγγεγραμμένο οργανισμό και θα έχει συγκεκριμένα δικαιώματα ανάλογα με τον ρόλο του. Παράλληλα, όλες οι ενέργειες θα καταγράφονται ηλεκτρονικά, ώστε να είναι δυνατός ο έλεγχος του ποιος είδε ή άλλαξε κάθε στοιχείο.
Η πλατφόρμα θα μπορεί επίσης να διασυνδέεται με το Ελληνικό Κτηματολόγιο, το Ενεχυροφυλακείο, την Τράπεζα της Ελλάδος, τις εποπτικές αρχές και άλλα δημόσια ή ιδιωτικά πληροφοριακά συστήματα.
Προστασία προσωπικών δεδομένων
Για το ευρύ κοινό θα είναι διαθέσιμα μόνο συγκεντρωτικά, στατιστικά και ανωνυμοποιημένα στοιχεία για την αγορά των «κόκκινων» δανείων. Τα αναλυτικά δεδομένα θα εμφανίζονται αποκλειστικά στους πιστοποιημένους χρήστες και μόνο στον βαθμό που είναι απαραίτητα για τη συναλλαγή ή την άσκηση εποπτικού ελέγχου.
Τα στοιχεία θα διατηρούνται στην πλατφόρμα για δέκα χρόνια από την καταχώρισή τους. Μετά την πάροδο της δεκαετίας, όσα δεδομένα μπορούν να οδηγήσουν άμεσα ή έμμεσα στην ταυτοποίηση φυσικού προσώπου θα ανωνυμοποιούνται. Τα ανώνυμα στοιχεία θα μπορούν να παραμένουν στο σύστημα για στατιστικούς, ερευνητικούς και εποπτικούς σκοπούς.
