Η Ελλάδα διαθέτει ισχυρές επιδόσεις στη φορολόγηση μερισμάτων και επιχειρηματικών κερδών, αλλά υστερεί σημαντικά στον ΦΠΑ, στους φόρους ακίνητης περιουσίας και στους κανόνες φορολογικής αντιμετώπισης των επιχειρηματικών ζημιών. Παρά τις αλλαγές των τελευταίων ετών, η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται στην 23η θέση ανάμεσα στις 38 χώρες του ΟΟΣΑ, σύμφωνα με τον Δείκτη Διεθνούς Φορολογικής Ανταγωνιστικότητας 2026 του αμερικανικού Tax Foundation, τον οποίο παρουσιάζει στην Ελλάδα το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦίΜ).
Η Ελλάδα συγκέντρωσε φέτος 65,9 μονάδες, έναντι 65,7 το 2025, ωστόσο παρέμεινε στην ίδια θέση της κατάταξης. Η έκθεση εξετάζει την ανταγωνιστικότητα και την ουδετερότητα των φορολογικών συστημάτων, όχι απλώς το ύψος των φόρων, και περιγράφει μια εικόνα δύο ταχυτήτων: η χώρα βρίσκεται στην πρώτη πεντάδα του ΟΟΣΑ στη φορολογία φυσικών προσώπων, αλλά κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις στους φόρους κατανάλωσης και ιδιοκτησίας.
Η εικόνα της ελληνικής φορολογίας ανά κατηγορία
Η θέση της Ελλάδας στις πέντε κύριες κατηγορίες του δείκτη είναι η εξής:
- 5η θέση στη φορολογία φυσικών προσώπων
- 19η θέση στους κανόνες διασυνοριακής φορολόγησης
- 22η θέση στην εταιρική φορολογία
- 29η θέση στους φόρους κατανάλωσης
- 30ή θέση στους φόρους ιδιοκτησίας
Το χαμηλό 5% που επιβάλλεται στα μερίσματα συνιστά το σημαντικότερο φορολογικό πλεονέκτημα της Ελλάδας, καθώς ο μέσος συντελεστής στις χώρες του ΟΟΣΑ ανέρχεται σε 24,7%. Με άλλα λόγια, ο ελληνικός φόρος είναι σχεδόν πέντε φορές μικρότερος από τον μέσο όρο του Οργανισμού. Θετικό στοιχείο είναι ακόμη η απαλλαγή από τον φόρο υπεραξίας των κερδών από πώληση εισηγμένων μετοχών, εφόσον ο πωλητής δεν κατέχει ουσιαστική συμμετοχή στο κεφάλαιο της εταιρείας.
Στα ανταγωνιστικά στοιχεία συγκαταλέγεται και ο εταιρικός φορολογικός συντελεστής: στην Ελλάδα ανέρχεται σε 22%, ενώ ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 24,2%.
Οι βασικές αδυναμίες του φορολογικού συστήματος
Οι φόροι κατανάλωσης αποτελούν μία από τις σοβαρότερες αδυναμίες της χώρας. Ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ στην Ελλάδα φτάνει το 24%, από τα υψηλότερα επίπεδα στον ΟΟΣΑ, ενώ παράλληλα η φορολογική βάση παραμένει από τις πιο περιορισμένες.
Όπως επισημαίνει η έκθεση, μόλις το 44% της τελικής κατανάλωσης καλύπτεται από τη βάση του ΦΠΑ, λόγω των εξαιρέσεων και των διαφορετικών συντελεστών που εφαρμόζονται σε αγαθά και υπηρεσίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η Ελλάδα, παρά τον υψηλό βασικό συντελεστή, να καταλαμβάνει την 29η θέση στην ανταγωνιστικότητα των φόρων κατανάλωσης.
Στους φόρους ιδιοκτησίας η κατάταξη είναι ακόμη χαμηλότερη, με την Ελλάδα στην 30ή θέση. Ως αιτία, η έκθεση αναφέρει τη συσσώρευση διαφορετικών επιβαρύνσεων: από τους φόρους στις μεταβιβάσεις ακινήτων και στις κληρονομιές μέχρι τις αυξήσεις κεφαλαίου και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Επιπλέον, το ελληνικό φορολογικό σύστημα περιλαμβάνει ειδική εισφορά για τις τράπεζες.
Οι χώρες στην κορυφή και στον πάτο της κατάταξης
Για 13η χρονιά στη σειρά, πρώτη στον δείκτη αναδεικνύεται η Εσθονία, με 100 μονάδες. Στις επόμενες θέσεις βρίσκονται η Λετονία με 92,5 μονάδες, η Νέα Ζηλανδία με 88,2, η Ελβετία με 86,8 και η Λιθουανία με 82,6. Το εσθονικό μοντέλο διακρίνεται επειδή φορολογεί τα κέρδη των επιχειρήσεων όταν αυτά διανέμονται, επιτρέποντας την επανεπένδυση των κερδών που παραμένουν στις εταιρείες χωρίς άμεση φορολογική επιβάρυνση. Η Ελλάδα ακολουθεί τη Γερμανία, που βρίσκεται στη 19η θέση, και τη Φινλανδία, στην 22η, ενώ προηγείται της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και της Ιταλίας. Στις τελευταίες θέσεις κατατάσσονται η Ιταλία, 36η, η Κολομβία, 37η, και η Γαλλία, 38η, με βαθμολογία μόλις 45,7 μονάδων.
Ο πρόεδρος του ΚΕΦίΜ, Νίκος Ρώμπαπας, σημείωσε: «η διατήρηση της Ελλάδας στην 23η θέση του Δείκτη υπενθυμίζει ότι, παρά τις σημαντικές βελτιώσεις των προηγούμενων ετών, εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια για την ενίσχυση της φορολογικής ανταγωνιστικότητας της χώρας. Η φετινή μελέτη εντοπίζει τα συγκεκριμένα πεδία στα οποία μπορούν να γίνουν παρεμβάσεις, όπως η διεύρυνση της φορολογικής βάσης του ΦΠΑ, ο εξορθολογισμός των φόρων ιδιοκτησίας και η βελτίωση των κανόνων συμψηφισμού επιχειρηματικών ζημιών».
