Σημαντική πρόοδος σημειώνει το σχέδιο για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union, SIU), το οποίο στηρίζεται στην Ένωση Κεφαλαιαγορών της περιοχής.
Στο ECOFIN της προηγούμενης εβδομάδας συμφωνήθηκε σε πολιτικό επίπεδο η ενιαία εποπτεία της ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στην ετήσια σύνοδο του ΔΝΤ στη Μπανγκόκ, επισήμανε ότι η συμφωνία αποτελεί βασικό στοιχείο της SIU. Όπως ανέφερε, η πρόοδος που σημειώθηκε στο συγκεκριμένο ζήτημα τους τελευταίους 10 μήνες ξεπερνά εκείνη των τελευταίων 10 ετών.
Ως σημαντικό βήμα στις διαπραγματεύσεις αποτίμησε την απόφαση ο Επίτροπος της ΕΕ για την οικονομία, Βάλντις Ντομπρόβσκις, σημειώνοντας ωστόσο ότι προσδοκούσε πιο φιλόδοξο αποτέλεσμα. Η πρόταση της Κομισιόν για το «πακέτο ολοκλήρωσης και εποπτείας της αγοράς» προέβλεπε να τεθούν όλα τα χρηματιστήρια υπό τον έλεγχο της Ευρωπαϊκής Αρχής Αξιογράφων και Αγορών (ESMA). Η πολιτική συμφωνία, αντίθετα, περιλαμβάνει εξαιρέσεις, κυρίως για το γερμανικό χρηματιστήριο (Deutsche Boerse) και τον ελβετικό διαχειριστή (SIX Group), ο οποίος ελέγχει την αγορά της Μαδρίτης και τη βρετανική πλατφόρμα Aquis.
Με το πακέτο για την ολοκλήρωση και την εποπτεία της αγοράς επιδιώκεται να περιοριστεί ο κατακερματισμός των ρυθμίσεων. Έτσι, οι διαχειριστές χρηματιστηρίων θα μπορούν να αποκτήσουν την απαιτούμενη κλίμακα και αποτελεσματικότητα, ώστε να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα μέτρα αναμένεται επίσης να διευκολύνουν τις διασυνοριακές ροές κεφαλαίων και να στηρίξουν τη χρηματοδότηση επιχειρηματικών επενδύσεων, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ.
Πέρα από την κεντρική εποπτεία των χρηματιστηριακών αγορών, πρόοδος καταγράφεται και σε άλλη διάσταση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων: τα κίνητρα για τη δημιουργία αποταμιευτικών-επενδυτικών λογαριασμών. Τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά διαθέτουν πολύ μεγάλες αποταμιεύσεις, οι οποίες όμως, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στις ΗΠΑ, κατευθύνονται κυρίως σε τραπεζικές καταθέσεις χαμηλού επιτοκίου. Παρουσίαση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών στο Eurogroup έδειξε ότι μετοχές, ομόλογα ή αμοιβαία κεφάλαια κατέχει περίπου ένα στα τέσσερα νοικοκυριά, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό φτάνει το 12%. Ακόμη λιγότεροι Ευρωπαίοι αγοράζουν απευθείας κάποιο από αυτά τα χρηματοπιστωτικά assets. Στη χώρα μας, η συμμετοχή των μικροεπενδυτών στην κεφαλαιαγορά διαμορφώθηκε κοντά στο 4% το 2025, έχοντας όμως αυξηθεί με ιδιαίτερα γρήγορο ρυθμό, πάνω από 150%, από το 2022.
Η θεσμοθέτηση από την κυβέρνηση ειδικού επενδυτικού λογαριασμού, γνωστού ως «κουμπαρά για τη νέα γενιά», αναμένεται να συμβάλει στην περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής των Ελλήνων. Για κάθε παιδί από τη γέννησή του έως τα 18, το κράτος θα καταβάλλει έως 1.200 ευρώ τον χρόνο, υπό την προϋπόθεση ότι η οικογένεια θα καταθέτει ισόποσο ποσό. Δεν πρόκειται για έναν απλό λογαριασμό αποταμίευσης με σταθερό επιτόκιο, αλλά για μακροπρόθεσμη επένδυση, την οποία θα διαχειρίζονται πιστοποιημένοι φορείς, όπως εταιρείες διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων ή ασφαλιστικές εταιρείες.
Η παρουσίαση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών καταγράφει αυξημένο ενδιαφέρον από χώρες της ΕΕ για τη δημιουργία αποταμιευτικών-επενδυτικών λογαριασμών, που θα διευρύνουν τη συμμετοχή μικροεπενδυτών στην κεφαλαιαγορά. Οι εθνικές προσεγγίσεις, ωστόσο, διαφέρουν σημαντικά, ιδίως ως προς τη φορολογία. Ήδη δώδεκα χώρες της ΕΕ διαθέτουν σχετικό πλαίσιο.
