Όσοι κατέχουν χρυσές λίρες Αγγλίας ή άλλα χρυσά νομίσματα ενδέχεται να βρεθούν μπροστά σε δυσάρεστη φορολογική έκπληξη, αν τα πουλήσουν για να καλύψουν την αγορά ακινήτου ή άλλες τεκμαρτές δαπάνες. Η Εφορία έχει τη δυνατότητα να μην αναγνωρίσει τα χρήματα που εισέπραξαν, όταν δεν μπορούν να τεκμηριώσουν πότε και πώς απέκτησαν τα νομίσματα, καθώς και ποιο ποσό κατέβαλαν για την απόκτησή τους.
Η πώληση ακόμη και μέσω της Τράπεζας της Ελλάδος και με την έκδοση όλων των προβλεπόμενων παραστατικών δεν εγγυάται ότι οι φορολογικές αρχές θα δεχθούν το ποσό για την κάλυψη τεκμηρίων. Το αποδεικτικό της συναλλαγής βεβαιώνει ότι έγινε πώληση και ότι καταβλήθηκε συγκεκριμένο τίμημα. Δεν τεκμηριώνει από μόνο του, όμως, πώς αποκτήθηκαν τα νομίσματα ούτε καθιστά πάντοτε δυνατό να προσδιοριστεί το κεφάλαιο που δικαιούται να δηλώσει ο φορολογούμενος.
Το θέμα απασχολεί χιλιάδες Έλληνες που έχουν κρατήσει χρυσές λίρες ως αποταμίευση, καθώς και όσους τις κληρονόμησαν ή τις πήραν από γονείς και παππούδες. Για πολλές δεκαετίες, η αγορά χρυσών νομισμάτων ήταν συνηθισμένη πρακτική στις ελληνικές οικογένειες για τη διαφύλαξη χρημάτων, ενώ λίρες δίνονταν συχνά ως δώρα σε παιδιά και εγγόνια. Έτσι, δεν αποκλείεται να έχουν χαθεί τα αρχικά παραστατικά αγοράς ή άλλα έγγραφα, ιδίως όταν η απόκτηση έγινε πριν από 30, 40 ή και περισσότερα χρόνια.
Τι ορίζει η νομοθεσία για την αναγνώριση των χρημάτων
Το άρθρο 34 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν. 4172/2013) δίνει τη δυνατότητα στους φορολογουμένους να επικαλεστούν έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων για να δικαιολογήσουν δαπάνες που καλύπτονται από τα φορολογικά τεκμήρια. Για τον υπολογισμό, πάντως, του ποσού που γίνεται δεκτό, κατά κανόνα αφαιρείται το κόστος που είχε καταβληθεί για την αρχική απόκτηση του περιουσιακού στοιχείου.
Αν, για παράδειγμα, η αγορά χρυσών λιρών κόστισε 10.000 ευρώ και αυτές πωληθούν αργότερα έναντι 18.000 ευρώ, δεν σημαίνει ότι ολόκληρο το τίμημα μπορεί να αξιοποιηθεί για την κάλυψη τεκμηρίων. Όταν πρέπει να αφαιρεθεί η δαπάνη απόκτησης και αυτή δεν έχει ήδη υπολογιστεί στο διαθέσιμο κεφάλαιο προηγούμενων ετών, το ποσό που απομένει είναι 8.000 ευρώ.
Καθοριστικό μπορεί να είναι και το πότε αποκτήθηκαν τα νομίσματα. Οι οδηγίες για τη συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσης προβλέπουν, γενικά, ότι για περιουσιακά στοιχεία τα οποία αποκτήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 1988 αφαιρείται από το τίμημα πώλησης η αρχική δαπάνη, εφόσον αυτή δεν έχει ήδη συνυπολογιστεί στην ανάλωση κεφαλαίου. Κατά συνέπεια, τόσο η ημερομηνία όσο και ο τρόπος απόκτησης ενδέχεται να επηρεάσουν καθοριστικά τη φορολογική μεταχείριση των χρημάτων.
Όποιος σκοπεύει να πουλήσει χρυσές λίρες για να χρηματοδοτήσει την αγορά κατοικίας ή κάποια άλλη σημαντική δαπάνη χρειάζεται πρώτα να ελέγξει ποια δικαιολογητικά έχει στη διάθεσή του. Αποδείξεις αγοράς, έγγραφα που αφορούν κληρονομιά ή δωρεά και κάθε άλλο κατάλληλο αποδεικτικό στοιχείο μπορεί να παίξουν ουσιαστικό ρόλο σε φορολογικό έλεγχο. Η απουσία τους μπορεί να προκαλέσει δυσκολίες, ακόμη και αν δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση πως τα χρήματα προήλθαν από πραγματική και νόμιμη συναλλαγή.
Η πώληση 50 χρυσών λιρών και ο φόρος που έφτασε σχεδόν τα 9.000 ευρώ
Ενδεικτική είναι η υπόθεση φορολογουμένου στην Καλαμάτα, που πούλησε στην Τράπεζα της Ελλάδος 50 χρυσές λίρες Αγγλίας και έλαβε 31.248,08 ευρώ. Αν και διέθετε το επίσημο παραστατικό πώλησης, η Εφορία δεν δέχθηκε να υπολογίσει τα χρήματα αυτά για την κάλυψη των τεκμηρίων του, επειδή δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για το πώς είχαν αποκτηθεί τα συγκεκριμένα νομίσματα.
Στις 15 Μαΐου 2026, ο φορολογούμενος υπέβαλε τη δήλωση για το φορολογικό έτος 2025, στην οποία καταχώρισε δαπάνη 54.726,78 ευρώ για την αγορά ακινήτου. Για να δικαιολογήσει τη δαπάνη, δήλωσε ανάλωση κεφαλαίου από προηγούμενα έτη ύψους 50.000 ευρώ, ποσό που περιλάμβανε και τα έσοδα από την πώληση των χρυσών λιρών.
Η ΔΟΥ Καλαμάτας απέρριψε, ωστόσο, τα 50.000 ευρώ που είχαν δηλωθεί και εκκαθάρισε τη δήλωση, καταλογίζοντας φόρο 8.986,98 ευρώ. Ο φορολογούμενος προσέφυγε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ, υποστηρίζοντας ότι είχε τεκμηριώσει την προέλευση μεγάλου μέρους των χρημάτων που διέθεσε.
Οι χρυσές λίρες που συγκέντρωνε από τότε που ήταν βρέφος
Στην προσφυγή του εξήγησε ότι οι χρυσές λίρες δεν αποκτήθηκαν όλες σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, αλλά είχαν συγκεντρωθεί σταδιακά. Όπως υποστήριξε, ορισμένες βρίσκονταν στην κατοχή του ήδη από τη βρεφική του ηλικία. Κάποιες προέρχονταν από μεμονωμένες αγορές, ενώ άλλες τού είχαν δοθεί από συγγενείς ως άτυπες δωρεές. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι ήταν πρακτικά αδύνατο να προσκομίσει αποδείξεις για συναλλαγές που είχαν γίνει πριν από δεκαετίες.
Οι ισχυρισμοί του δεν έπεισαν, καθώς η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών απέρριψε την προσφυγή με την απόφαση 3757, στις 28 Σεπτεμβρίου 2026. Όπως επισημάνθηκε, δεν είχαν κατατεθεί δικαιολογητικά ή άλλα πρόσφορα στοιχεία που να τεκμηριώνουν πότε, πώς και με ποιο κόστος αποκτήθηκαν τα νομίσματα. Η υπηρεσία δέχθηκε ότι επίσημο έγγραφο της Τράπεζας της Ελλάδος επιβεβαίωνε την πώληση 50 χρυσών λιρών στις 11 Απριλίου 2025. Ωστόσο, το παραστατικό δεν κρίθηκε επαρκές για να αναγνωριστούν φορολογικά τα έσοδα και έτσι διατηρήθηκε το εκκαθαριστικό των 8.986,98 ευρώ.
Η υπόθεση προσφέρει χρήσιμη επισήμανση σε όσους διατηρούν χρυσές λίρες και εξετάζουν το ενδεχόμενο να τις αξιοποιήσουν οικονομικά. Η πώλησή τους είναι δυνατή, αλλά η χρήση των χρημάτων για την κάλυψη τεκμηρίων προϋποθέτει συμμόρφωση με τη φορολογική νομοθεσία και επαρκή αποδεικτικά στοιχεία στην κατοχή του πωλητή. Επομένως, πριν από σημαντική αγορά που θα χρηματοδοτηθεί από την πώληση χρυσών νομισμάτων, είναι σκόπιμο λογιστής ή φοροτεχνικός να ελέγξει τα σχετικά δικαιολογητικά.
