«Κοινός μας στόχος είναι να στηρίξουμε τους πολίτες ώστε να ανταποκριθούν στις προκλήσεις ενός δύσκολου χειμώνα», ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup. Τη δήλωση έκανε σε συνέντευξή του σήμερα στην εκπομπή «Europe Today» του Euronews, με τον δημοσιογράφο Stefan Grobe.

Για τον πληθωρισμό, ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι κάθε χώρα στηρίζει τους πολίτες με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με τα δημοσιονομικά περιθώριά της. Επισήμανε πως η καλύτερη επιλογή είναι οι επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές, ενώ πρόσθεσε ότι απαιτούνται και προσωρινές, στοχευμένες παρεμβάσεις. Τα μέτρα αυτά, προσαρμοσμένα στις ανάγκες των πολιτών, θα πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη στήριξη στους πιο ευάλωτους και σε όσους την έχουν περισσότερο ανάγκη.

Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης:

Stefan Grobe: Υποδεχόμαστε τον Κυριάκο Πιερρακάκη, πρόεδρο του Eurogroup και υπουργό Οικονομικών της Ελλάδας. Είναι μεγάλη μας χαρά που είστε σήμερα κοντά μας. Καλημέρα σας.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλημέρα. Είναι μεγάλη μου χαρά που είμαι μαζί σας.

Stefan Grobe: Θα αρχίσουμε με δύο ανησυχητικές τάσεις που παρατηρούνται τελευταία: την αύξηση στις τιμές της ενέργειας και στις αποδόσεις των ομολόγων. Πόσο σας προβληματίζουν οι οικονομικές επιπτώσεις αυτών των εξελίξεων;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Παρακολουθούμε με ιδιαίτερη προσοχή, βεβαίως, όσα συμβαίνουν. Οι υπουργοί Οικονομικών στην Ευρώπη συζητούν το θέμα όχι μόνο στις συνεδριάσεις του Eurogroup και του ECOFIN, αλλά και σε διαρκή βάση. Είμαστε σε συνεχή επαφή, ώστε να συντονίζουμε τις κινήσεις μας.

Έχουμε πλέον περάσει ξεκάθαρα σε μια περίοδο όπου το κεφάλαιο κοστίζει περισσότερο. Τα χρόνια του φθηνού χρήματος έχουν τελειώσει. Ενδεικτικά, η μέση απόδοση των δεκαετών ομολόγων ήταν 1,1% το 2016 και σήμερα έχει φτάσει στο 4%, αν συγκρίνουμε το 2016 με το 2026. Άρα, το κόστος κεφαλαίου είναι υψηλότερο, λόγω διαφόρων παραγόντων. Κάποιοι σχετίζονται με τα δημόσια οικονομικά, αφού το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα έχει διπλασιαστεί σε σύγκριση με πριν από δέκα χρόνια. Άλλοι αφορούν όσα μόλις αναφέρατε: την ενέργεια, τις αυξημένες δαπάνες, τις κοινωνικές δαπάνες και τις μεγαλύτερες ανάγκες για επενδύσεις.

Stefan Grobe: Η Ελλάδα βίωσε μια πολύ μεγάλη οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, την οποία γνωρίζετε καλύτερα από τον καθένα. Διακρίνετε κινδύνους στις σημερινές συνθήκες ή πρόκειται για μια εντελώς διαφορετική συγκυρία;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καμία κατάσταση δεν είναι ίδια με κάποια άλλη. Όταν μιλώ ως Έλληνας υπουργός Οικονομικών, συχνά με ρωτούν αν αντλούνται διδάγματα από την ελληνική κρίση. Η απάντησή μου συνήθως έχει δύο σκέλη. Πρώτον, η λέξη «ύβρις» είναι ελληνική. Δεύτερον, στην πολιτική προτιμώ την έμπνευση από τα «μαθήματα» που θα μπορούσε κανείς να παραδώσει σε άλλους. Αυτό που μας δείχνει η έμπνευση είναι ότι πέντε ευρωπαϊκές χώρες έχουν σήμερα πλεόνασμα στον προϋπολογισμό τους σε ονομαστικούς όρους: η Δανία και οι τέσσερις χώρες που είχαν ενταχθεί σε προγράμματα διάσωσης την προηγούμενη δεκαετία.

Πήραμε δύσκολες αποφάσεις, κάποιες καθυστερημένα και άλλες όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Πλέον έχουμε ισχυρή δημοσιονομική θέση. Η ανθεκτικότητα αυτή, που αποτελεί, θα έλεγα, βασικό γνώρισμα τόσο της Ευρώπης συνολικά όσο και της Ελλάδας, είναι εξαιρετικά κρίσιμη για την αντιμετώπιση των πολύ μεγάλων προκλήσεων που βρίσκονται μπροστά μας.

Stefan Grobe: Μπορεί, ωστόσο, η Γερμανία να αντλήσει διδάγματα; Πολλοί ζητούν από τη χώρα να προχωρήσει σε ουσιαστικές διαρθρωτικές αλλαγές. Τι θα μπορούσε να διδαχθεί από την Ελλάδα;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Όταν βρέθηκα πρόσφατα στο Βερολίνο, δέχθηκα ακριβώς την ίδια ερώτηση και απάντησα όπως και προηγουμένως. Η έμπνευση είναι αυτό στο οποίο πιστεύω. Δεν θεωρώ σε καμία περίπτωση πως είναι δική μου δουλειά να διδάξω τον καλό συνάδελφό μου, Lars Klingbeil, ή τη γερμανική κυβέρνηση. Η Γερμανία ξέρει, πιστεύω, ποιες ενέργειες χρειάζεται και ποιους στόχους πρέπει να πετύχει. Έχει πολύ μεγάλες δυνατότητες, που μπορούν να απελευθερώσουν σημαντική ανάπτυξη, καθώς αποτελεί εξαιρετικά ισχυρή παραγωγική δύναμη. Θα το έλεγα συνοπτικά: Η Ευρώπη χρειάζεται τη Γερμανία και η Γερμανία χρειάζεται την Ευρώπη.

Στις προτεραιότητες της μεταρρυθμιστικής ατζέντας του Eurogroup περιλαμβάνονται πρωτοβουλίες που μπορούν να ενισχύσουν την ανάπτυξη σε κάθε κράτος-μέλος της Ευρώπης. Η Ένωση Κεφαλαιαγορών, η Τραπεζική Ένωση και οι συζητήσεις για την ενέργεια αποτελούν όλες παράγοντες που μπορούν να απελευθερώσουν αναπτυξιακές δυνατότητες. Οι επιπτώσεις τους θα αφορούν τη Γερμανία και την Ελλάδα, αλλά και κάθε Ευρωπαίο πολίτη που μας παρακολουθεί. Γι’ αυτό είναι αναγκαίο να προχωρήσουμε.

Stefan Grobe: Πόσο σας προβληματίζει ο πληθωρισμός, όταν μιλάμε για τους πολίτες; Υπάρχει ανησυχία ότι οι τιμές θα ανέβουν και πάλι; Με ποιους τρόπους μπορούν να προστατευτούν τα νοικοκυριά;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν πληθωρισμό 4%, ο οποίος αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην άνοδο των τιμών ενέργειας. Αυτό συνδέει άμεσα το θέμα με το πρώτο ερώτημά σας, δηλαδή την ενεργειακή κρίση που αντιμετωπίζουμε. Εργαζόμαστε για τον συντονισμό των κινήσεών μας και της στήριξης που προσφέρουμε στους πολίτες.

Οι δυνατότητες κάθε χώρας ως προς τα δημοσιονομικά καθορίζουν και τις μορφές στήριξης. Παρά τις διαφορές αυτές, επιδιώκουμε από κοινού να βοηθήσουμε τους πολίτες να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες ενός πολύ δύσκολου χειμώνα. Η πιο βιώσιμη απάντηση, όπως θα έλεγα, είναι σαφώς η επένδυση στις ενεργειακές υποδομές.

Παράλληλα, είναι αναγκαία προσωρινά και στοχευμένα μέτρα. Χρειάζονται παρεμβάσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών, με ιδιαίτερη μέριμνα για τους πιο ευάλωτους και όσους βρίσκονται σε μεγαλύτερη ανάγκη. Αυτό επιδιώκουμε στην πράξη.

Στο Eurogroup επιτελούμε, κατά τη γνώμη μου, και ένα έργο ιδιαίτερης σημασίας: να καταλήξουμε σε κοινή κατανόηση του προβλήματος και σε κοινό τρόπο περιγραφής του. Έπειτα, εξετάζοντας τις λύσεις και τους αποτελεσματικότερους τρόπους αντίδρασης….

Stefan Grobe: Ας περάσουμε για λίγο σε άλλο θέμα. Χθες, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, συμμετείχε μαζί σας στη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών, κάτι που δεν συμβαίνει συχνά. Ποιος ήταν ο λόγος της πρόσκλησης και τι σας είπε;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Πράγματι, η συζήτηση είχε μεγάλο ενδιαφέρον. Ποιο είναι το κεντρικό ζήτημα; Όπως είπα και στην αρχή, βρισκόμαστε σε περίοδο όπου το κόστος του κεφαλαίου είναι υψηλότερο. Κάθε ευρώ που ξοδεύουμε χρειάζεται να αξιοποιείται όσο γίνεται καλύτερα, ώστε να εξασφαλίζουμε τη μέγιστη αξία και το μεγαλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Την ίδια στιγμή, οι ανάγκες για αμυντικές επενδύσεις έχουν αυξηθεί. Σε αυτό το πλαίσιο προβλέπεται και η εθνική ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι υπολογισμοί μας μεταβλήθηκαν. Το ζητούμενο είναι να καταλάβουμε πώς θα καλύψουμε αυτές τις ανάγκες. Δεν μετρά μόνο το ύψος των δαπανών, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο αξιοποιούμε τους πόρους.

Στον ευρωπαϊκό αμυντικό τομέα, οι κοινές προμήθειες παραμένουν ανεπαρκείς, ενώ λιγότερα από όσα χρειάζονται επενδύονται στην έρευνα και την ανάπτυξη. Παράλληλα, απαιτείται μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ των αμυντικών συστημάτων μας. Για να συντονιστεί αυτή η προσπάθεια, πρέπει να συνεργαστούν όχι μόνο οι υπουργοί Άμυνας, αλλά και οι υπουργοί Οικονομικών, καθώς αυτοί καλούνται να χρηματοδοτήσουν τις σχετικές δαπάνες.

Stefan Grobe: Μια τελευταία, σύντομη ερώτηση. Η ευρωζώνη πλησιάζει σε έναν χειμώνα με σημαντικές αποφάσεις: για την Ουκρανία, τον επόμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ. Εκτιμάτε ότι θα μπορέσετε να ολοκληρώσετε τις διαδικασίες και να συμφωνήσετε έως τον Δεκέμβριο;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αυτός είναι πράγματι ο χρονικός ορίζοντας που έχουμε μπροστά μας. Χθες, εξάλλου, δέχθηκα ερώτηση για το τελευταίο θέμα που θέσατε, δηλαδή τη διαδοχή στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Αυτό είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούμαστε, είτε πρόκειται για μεταρρυθμίσεις είτε για αποφάσεις είτε για την κάλυψη θέσεων.

Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει γνωστοποιήσει πως θα παραμείνει στο αξίωμά της μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου. Επομένως, το ιδανικό θα ήταν να έχει υπάρξει επίσημη απόφαση έως το τέλος του έτους, τον Δεκέμβριο. Την απόφαση λαμβάνουν οι ηγέτες. Επίσης, δεν αφορά μόνο μία θέση, αλλά συνολικά τρεις. Πρόκειται για μια περίσταση αρκετά πρωτοφανή.

Οι τρεις θέσεις είναι εκείνη του προέδρου, του επικεφαλής οικονομολόγου και μία θέση στο Εκτελεστικό Συμβούλιο. Πολλοί αντιμετωπίζουν τις σχετικές αποφάσεις ως ένα συνολικό πακέτο, προσέγγιση που κρίνω εύλογη. Σε κάθε περίπτωση, οι ηγέτες είναι εκείνοι που αποφασίζουν, ενώ το Eurogroup θα συμβάλει στη διευκόλυνση της διαδικασίας. Όπως πάντα, θα παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις.