Για αγοραπωλησίες, γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές ακινήτων, οι πολίτες θα απευθύνονται σε έναν μόνο «σταθμό». Ο συμβολαιογράφος αποκτά διευρυμένο ρόλο ως «υπηρεσία μιας στάσης», αναλαμβάνοντας τη συλλογή δικαιολογητικών, την εκπλήρωση φορολογικών υποχρεώσεων και πληρωμών, καθώς και την ηλεκτρονική ολοκλήρωση της συναλλαγής στο Κτηματολόγιο.
Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στον περιορισμό των καθυστερήσεων και της αναζήτησης πιστοποιητικών, που εξακολουθούν να δυσχεραίνουν σημαντικά τις μεταβιβάσεις ακινήτων.
Στο συνέδριο Prodexpo 2026, η Έλενα Κοντογεώργου, πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών-Πειραιώς-Αιγαίου και Δωδεκανήσου και της Συντονιστικής Επιτροπής Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδος, δήλωσε ότι αναμένεται η υπουργική απόφαση για την ενεργοποίηση του νέου μοντέλου. Το πλαίσιο προβλέπει πως ο συμβολαιογράφος θα αντλεί μέσω διαλειτουργικότητας φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, δεδομένα από το Κτηματολόγιο και δικαιολογητικά για φόρους μεταβίβασης, κληρονομιάς, δωρεάς και γονικής παροχής. Θα συγκεντρώνει επίσης έγγραφα που χρειάζονται για φορολογικές απαλλαγές ή μειώσεις.
Η εξασφάλιση των δικαιολογητικών εξακολουθεί να είναι ένα από τα στάδια που απαιτούν τον περισσότερο χρόνο. Παρότι η αναζήτηση αρκετών πιστοποιητικών γίνεται ήδη ηλεκτρονικά, σε άλλες υποθέσεις χρειάζεται να συνδράμουν επαγγελματίες τρίτων κλάδων, όπως μηχανικοί για την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Παράλληλα, σφάλματα και ανάγκη διορθώσεων ενδέχεται να κρατήσουν μια συναλλαγή σε εκκρεμότητα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Έχουν γίνει πάρα πολλές βελτιώσεις και δεν πρέπει να απαξιώνουμε τις προσπάθειες που έχουν πραγματοποιηθεί», σημείωσε η κ. Κοντογεώργου, επισημαίνοντας ακόμη ότι «ακόμη διορθώνουμε λάθη του παρελθόντος και της κτηματογράφησης».
Όλες οι διαδικασίες στο συμβολαιογραφικό γραφείο
Στο πλαίσιο των νέων αρμοδιοτήτων, ο συμβολαιογράφος θα ετοιμάζει το σχέδιο συμβολαίου και θα υποβάλλει τις φορολογικές δηλώσεις, ενώ θα εισπράττει και θα αποδίδει τους φόρους που συνδέονται με τη συναλλαγή. Αν υπάρχουν οφειλές προς το Δημόσιο, θα παρακρατά από το τίμημα τα ποσά για την εξόφλησή τους ή για την άρση κατάσχεσης. Στα καθήκοντά του θα εντάσσονται επίσης η καταβολή των τελών εγγραφής στο Κτηματολόγιο και η απόδοση του τιμήματος στον πωλητή. Όταν εκπληρωθούν οι υποχρεώσεις και υπογράψουν οι συμβαλλόμενοι, η πράξη θα κατατίθεται ηλεκτρονικά στο Κτηματολόγιο. Για το διευρυμένο σύνολο υπηρεσιών προβλέπεται ανάλογη αμοιβή, βάσει του Κώδικα Συμβολαιογράφων.
Προχωρά η καθιέρωση του «ψηφιακού συμβολαίου»
Το σχέδιο για την πλήρως ψηφιακή σύνταξη συμβολαίων προχωρά στην επόμενη φάση. Η Έλενα Κοντογεώργου ανέφερε ότι η εφαρμογή του βρίσκεται πλέον κοντά και ότι ο συμβολαιογράφος θα εξακολουθήσει να έχει κεντρικό ρόλο στη συναλλαγή. «Είμαστε πολύ κοντά στο ψηφιακό συμβόλαιο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
