Συμπληρώνονται 30 χρόνια από τις δολοφονίες του Τάσου Ισαάκ και του Σολωμού Σολωμού στη Δερύνεια, δύο γεγονότα που σημάδεψαν βαθιά την κυπριακή και την ελληνική κοινή γνώμη. Ο Ισαάκ ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου στη νεκρή ζώνη κατά τη διάρκεια αντικατοχικής πορείας, ενώ τρεις ημέρες αργότερα ο Σολωμού σκοτώθηκε από πυρά όταν προσπάθησε να κατεβάσει την τουρκική σημαία. Παρά τη διεθνή καταδίκη της Τουρκίας από το ΕΔΑΔ, οι υπεύθυνοι δεν έχουν λογοδοτήσει, αφήνοντας τις δύο υποθέσεις ως διαχρονικά σύμβολα της διαίρεσης της Κύπρου.
Πιο αναλυτικά
Ήταν Αύγουστος του 1996, όταν μια αντικατοχική πορεία μοτοσικλετιστών κατέληξε στη νεκρή ζώνη της Δερύνειας. Μέσα σε μόλις τρεις ημέρες, ο Τάσος Ισαάκ και ο Σολωμός Σολωμού θα έπεφταν νεκροί, σε δύο δολοφονίες που καταγράφηκαν από φωτογραφικούς φακούς και τηλεοπτικές κάμερες και συγκλόνισαν ολόκληρο τον Ελληνισμό.
Στις 11 Αυγούστου 1996, ο 24χρονος Τάσος Ισαάκ εγκλωβίστηκε στη νεκρή ζώνη, κατά τη διάρκεια επεισοδίων ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους διαδηλωτές και Τουρκοκύπριους, Τούρκους εθνικιστές και μέλη των «Γκρίζων Λύκων».
Ο Ισαάκ επιχείρησε να βοηθήσει άλλον διαδηλωτή, όμως παγιδεύτηκε στα συρματοπλέγματα. Περικυκλώθηκε και ξυλοκοπήθηκε με ρόπαλα, πέτρες και μεταλλικά αντικείμενα, ενώ βρισκόταν πεσμένος στο έδαφος. Οι άνδρες της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ που βρίσκονταν στην περιοχή δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τον θανάσιμο ξυλοδαρμό του.
Οι εικόνες από τη δολοφονία του προκάλεσαν σοκ. Ο νεαρός πατέρας άφησε πίσω του την έγκυο σύζυγό του, η οποία λίγους μήνες αργότερα γέννησε ένα κορίτσι.
Ο Σολωμός Σολωμού ανεβαίνει στον ιστό
Τρεις ημέρες αργότερα, στις 14 Αυγούστου, πλήθος κόσμου επέστρεψε στη Δερύνεια μετά την κηδεία του Τάσου Ισαάκ. Ανάμεσα στους διαδηλωτές βρισκόταν και ο 26χρονος Σολωμός Σολωμού.
Σε μια στιγμή που έμελλε να καταγραφεί στην ιστορία, ο Σολωμού πέρασε στη νεκρή ζώνη και κινήθηκε προς ιστό στον οποίο κυμάτιζε η τουρκική σημαία. Παρά τις εκκλήσεις να σταματήσει, άρχισε να σκαρφαλώνει με σκοπό να την κατεβάσει.
Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, πυροβολισμοί ακούστηκαν από την πλευρά των Κατεχομένων. Ο Σολωμού χτυπήθηκε και έπεσε νεκρός από τον ιστό, μπροστά στα μάτια των συγκεντρωμένων και των δημοσιογράφων που κατέγραφαν τη σκηνή.
Η εικόνα του με το τσιγάρο στο στόμα, λίγο πριν δεχθεί τις σφαίρες, έγινε μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες εικόνες της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας.
Η καταδίκη της Τουρκίας
Για τις δύο υποθέσεις προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων οι οικογένειες των θυμάτων.
Το 2008, το Δικαστήριο καταδίκασε την Τουρκία, κρίνοντας ότι έφερε ευθύνη για τους θανάτους και ότι δεν είχε πραγματοποιήσει αποτελεσματική έρευνα για τον εντοπισμό και την τιμωρία των υπευθύνων.
Παρά τα εντάλματα σύλληψης που εκδόθηκαν για πρόσωπα τα οποία φέρονται να εμπλέκονται στις δολοφονίες, κανείς δεν έχει οδηγηθεί ενώπιον της κυπριακής Δικαιοσύνης.
Τριάντα χρόνια μετά, οι δολοφονίες του Τάσου Ισαάκ και του Σολωμού Σολωμού παραμένουν δύο από τα πιο ισχυρά σύμβολα της συνεχιζόμενης διαίρεσης της Κύπρου. Οι εικόνες από τη Δερύνεια δεν αποτελούν μόνο ιστορικά ντοκουμέντα, αλλά και υπενθύμιση ότι η δικαστική καταδίκη δεν συνοδεύτηκε από την απόδοση ποινικών ευθυνών.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
480 π.Χ.: Διεξάγεται η Ναυμαχία του Αρτεμισίου παράλληλα με τη Μάχη των Θερμοπυλών, φέρνοντας αντιμέτωπο τον ενωμένο ελληνικό στόλο με την πανίσχυρη περσική αρμάδα. Παρά τις υπεράριθμες δυνάμεις των Περσών και τη σφοδρή κακοκαιρία, οι Έλληνες με τόλμη και επιμονή καταφέρνουν να αποτρέψουν την κυριαρχία του εχθρού στη θάλασσα. Η έκβαση παραμένει αμφίρροπη, αλλά η αντίσταση στον Αρτεμίσιο καθυστερεί την περσική προέλαση και δίνει χρόνο για την οργάνωση της συντριπτικής νίκης που θα ακολουθήσει στη Σαλαμίνα. Η ναυμαχία αυτή αποτελεί ορόσημο για τη σωτηρία της ελληνικής ανεξαρτησίας και χαράζει μια νέα πορεία στη ροή της Ιστορίας.
117: Ο Αδριανός ανέρχεται στον θρόνο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, εγκαινιάζοντας μια περίοδο ειρήνης και έργων, μεταξύ των οποίων και η κατασκευή του Παρθενώνα της Ρώμης, του Πανθέου.
1716: Σφοδρή κακοκαιρία με αστραπές, κεραυνούς και καταρρακτώδη βροχή πλήττει τον τουρκικό στόλο που πολιορκεί την Κέρκυρα κατά τον μεγάλο Οθωμανικό-Βενετικό πόλεμο. Η καταιγίδα, που ξεσπά στις 11 Αυγούστου και βυθίζει ή καταστρέφει δεκάδες πλοία των Οθωμανών, αποδίδεται από τους κατοίκους της Κέρκυρας σε θαυματουργή παρέμβαση του Αγίου Σπυρίδωνος, προστάτη του νησιού. Ο πανικός και οι τεράστιες απώλειες αναγκάζουν τους Οθωμανούς να λύσουν την πολιορκία, δίνοντας τέλος στην απειλή και καθιερώνοντας τη θεσμική λιτανεία του Αγίου κάθε χρόνο στις 11 Αυγούστου για να τιμηθεί το σωτήριο «θαύμα». Η νίκη αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας για την προστασία της Δυτικής Ευρώπης και παραμένει ζωντανή στη συλλογική μνήμη των Κερκυραίων ως ένδειξη πίστης και ελπίδας.
1875: Ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ εκφωνεί στη Βουλή τον «Λόγο του Θρόνου», διακηρύσσοντας την Αρχή της Δεδηλωμένης. Η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης θα δίνεται πλέον μόνο σε όποιον διαθέτει την πλειοψηφία της Βουλής, σύμφωνα με το κείμενο του Χαρίλαου Τρικούπη.
1934: Στην ομοσπονδιακή φυλακή του Αλκατράζ μεταφέρονται οι πρώτοι κρατούμενοι. Το νησί-φυλακή θα φιλοξενήσει διαβόητους εγκληματίες, όπως τον Αλ Καπόνε, έως το κλείσιμό του το 1963.
1961: Ο Νικίτα Χρουστσόφ εξαπολύει απειλές κατά της Ελλάδας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα στοχοποιήσει βάσεις του ΝΑΤΟ. Ο Έλληνας πρέσβης του υπενθυμίζει το αδιανόητο της καταστροφής της Ακρόπολης, λαμβάνοντας κυνική απάντηση.
1962: Η Σοβιετική Ένωση στέλνει εικόνες από το διάστημα μέσω τηλεόρασης, σε μια εντυπωσιακή επίδειξη τεχνολογικής υπεροχής κατά τον Ψυχρό Πόλεμο.
1983: Η Αργυρώ Χουδεστανάκη διορίζεται στο Πρωτοδικείο Πειραιά, ως η πρώτη Ελληνίδα εισαγγελέας στην ιστορία της χώρας.
1988: Ο Οσάμα Μπιν Λάντεν ιδρύει την τρομοκρατική οργάνωση Αλ Κάιντα («al-Qaeda»), οργανώνοντας βετεράνους του αφγανικού πολέμου σε ένα δίκτυο που στοχεύει στη διεθνή τρομοκρατία και την παγκόσμια τζιχάντ. Η Αλ Κάιντα εξελίσσεται γρήγορα σε ένα από τα πιο επικίνδυνα τρομοκρατικά δίκτυα, με πρωταγωνιστικό ρόλο σε πολύνεκρες επιθέσεις ανά τον πλανήτη: από τις βομβιστικές επιθέσεις σε αμερικανικές πρεσβείες στην Αφρική (1998), μέχρι το χτύπημα στο αμερικανικό πολεμικό πλοίο USS Cole (2000), και φυσικά την κορυφαία τρομοκρατική ενέργεια της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Την ημέρα εκείνη, μέλη της Αλ Κάιντα καταλαμβάνουν και συντρίβουν αεροπλάνα στους Δίδυμους Πύργους και στο Πεντάγωνο, σκοτώνοντας σχεδόν 3.000 ανθρώπους και αλλάζοντας για πάντα την παγκόσμια ιστορία και τον τρόπο αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
1990: Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο καταδικάζει έξι άτομα για το διαβόητο σκάνδαλο του «γιουγκοσλαβικού καλαμποκιού». Κεντρική φιγούρα είναι ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Αθανασόπουλος, ο οποίος κρίθηκε ένοχος και καταδικάστηκε σε φυλάκιση 3 ετών και 6 μηνών (έμεινε τελικά στη φυλακή για 19 μήνες). Η υπόθεση αφορά την ελληνοποίηση εισαγόμενου γιουγκοσλαβικού καλαμποκιού από την κρατική εταιρεία ITCO, ώστε να εισπραχτούν παρανόμως κοινοτικές επιδοτήσεις. Το σκάνδαλο αποκαλύφθηκε μετά από έλεγχο της ΕΟΚ, οδηγώντας τόσο στη δίκη όσο και στην επιβολή προστίμου εκατοντάδων εκατομμυρίων δραχμών στο ελληνικό Δημόσιο.
1996: Στην Πράσινη Γραμμή της Κύπρου, ο 24χρονος Ελληνοκύπριος Τάσος Ισαάκ ξυλοκοπείται μέχρι θανάτου από Τούρκους Γκρίζους Λύκους, Τουρκοκύπριους αστυνομικούς και πολίτες, τη στιγμή που προσπαθεί να βοηθήσει εγκλωβισμένο συμπατριώτη σε ειρηνική αντικατοχική πορεία στη νεκρή ζώνη της Δερύνειας, στην Αμμόχωστο. Το φρικιαστικό έγκλημα εκτυλίσσεται μπροστά στις κάμερες και μέλη της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ, που δεν παρεμβαίνουν, ενώ η αγριότητα του λιντσαρίσματος προκαλεί σοκ και οργή στον ελληνισμό, συγκλονίζοντας την Κύπρο και την Ελλάδα. Η δολοφονία Ισαάκ γίνεται σύμβολο της αντίστασης κατά της τουρκικής κατοχής και η κηδεία του, τρεις μέρες αργότερα, γράφει μία από τις πιο δραματικές σελίδες της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας, καθώς η σύζυγός του είναι έγκυος στο πρώτο τους παιδί.
2003: Το ΝΑΤΟ αναλαμβάνει για πρώτη φορά στη 54χρονη ιστορία του τη διοίκηση μεγάλης επιχείρησης εκτός Ευρώπης, αναλαμβάνοντας την ειρηνευτική δύναμη στο Αφγανιστάν.
2011: Ο Τζορτζ Σόρος προειδοποιεί ότι «χωρίς ευρωομόλογα η Ευρωζώνη θα καταρρεύσει», πυροδοτώντας πολιτικές και οικονομικές συζητήσεις στις Βρυξέλλες.
2021: Έρευνα του BBC αποκαλύπτει τη δράση της ρωσικής ομάδας Wagner σε εγκλήματα πολέμου, με εκτελέσεις αιχμαλώτων και αμάχων, καθώς και χρήση ναρκών σε κατοικημένες περιοχές.
Γεννήσεις
1950 – Στήβεν Βόζνιακ (Stephen Gary Wozniak), Αμερικανός επιστήμονας πληροφορικής, ηλεκτρονικός μηχανικός και προγραμματιστής, γεννημένος στις 11 Αυγούστου στο Σαν Χοσέ της Καλιφόρνια. Μαζί με τον Στηβ Τζομπς και τον Ρόναλντ Γουέιν συνίδρυσε την Apple το 1976, επαναστατώντας την αγορά με τον σχεδιασμό των Apple I και Apple II – των πρώτων προσιτών προσωπικών υπολογιστών που άλλαξαν την τεχνολογία.
1953 – Χαλκ Χόγκαν (Hulk Hogan), Αμερικανός παλαιστής και ηθοποιός, γεννημένος ως Terry Gene Bollea στην Augusta της Georgia στις 11 Αυγούστου. Θρύλος του wrestling, απογειώθηκε τη δεκαετία του ’80 με το φαινόμενο «Hulkamania», κατακτώντας έξι φορές τον τίτλο WWE Champion και έξι φορές WCW Champion.
1965 – Βαϊόλα Ντέιβις (Viola Davis), Αμερικανίδα ηθοποιός και παραγωγός, γεννημένη στις 11 Αυγούστου στο Μάθιους της Νότιας Καρολίνα. Μεγάλωσε σε οικογένεια εργατών και σπούδασε στη φημισμένη σχολή Juilliard. Διακρίθηκε στο θέατρο με δύο βραβεία Τόνι (King Hedley II, Fences) και κατέκτησε το Όσκαρ Β΄ Γυναικείου Ρόλου με το «Εμπόδια».
1979 – Αγγελική Δαλιάνη, Ελληνίδα ηθοποιός και επιχειρηματίας, γεννημένη στις 11 Αυγούστου στην Αθήνα με καταγωγή από Καλαμάτα. Ξεκίνησε ως δημοσιογράφος, αλλά έγινε πανελλήνια γνωστή το 2007–08 μέσα από τον πρωταγωνιστικό ρόλο της στη σειρά «Μαρία η άσχημη».
1983 – Κρις Χέμσγουορθ (Chris Hemsworth), Αυστραλός ηθοποιός που γεννήθηκε στη Μελβούρνη στις 11 Αυγούστου. Ξεκίνησε ως Κιμ Χάιντ στη δημοφιλή αυστραλιανή σειρά «Home and Away» και διεθνοποιήθηκε με τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Thor στη σειρά ταινιών της Marvel, που τον καθιέρωσε ως έναν από τους πιο ακριβοπληρωμένους ηθοποιούς στον κόσμο.
Θάνατοι
1956 – Τζάκσον Πόλοκ (Jackson Pollock), εμβληματικός Αμερικανός ζωγράφος και θεμελιωτής του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, γεννημένος στο Γουαϊόμινγκ το 1912. Καθιερώθηκε με την καινοτόμα «drip technique» («τεχνική σταξίματος») που άλλαξε την ιστορία της τέχνης, μετατρέποντας τον καμβά σε πεδίο δράσης («action painting»). Απέκτησε παγκόσμια φήμη αλλά πάλεψε με τον αλκοολισμό και προσωπικές κρίσεις.
1996 – Τάσος Ισαάκ, Κύπριος ακτιβιστής και μοτοσικλετιστής από το Παραλίμνι, δολοφονήθηκε βάναυσα στις 11 Αυγούστου στη Νεκρή Ζώνη της Δερύνειας, στη διάρκεια αντικατοχικής πορείας. Σε ηλικία 24 ετών, επιχείρησε να βοηθήσει συμπατριώτη του που δεχόταν επίθεση, αλλά λιντσαρίστηκε μέχρι θανάτου από όχλο Τουρκοκυπρίων εθνικιστών και μέλη της οργάνωσης «Γκρίζοι Λύκοι», μπροστά στα μάτια της διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης που δεν επενέβη. Ο θάνατός του συγκλόνισε την Κύπρο και έγινε σύμβολο για τον αγώνα ενάντια στην κατοχή, ενώ λίγες μέρες αργότερα δολοφονήθηκε ο εξάδελφός του, Σολωμός Σολωμού.
2014 – Ρόμπιν Ουίλιαμς (Robin Williams), εμβληματικός Αμερικανός ηθοποιός και κωμικός, γεννημένος το 1951 στο Σικάγο. Έγινε διάσημος με τον ρόλο του εξωγήινου Μορκ στη σειρά «Mork & Mindy», ενώ σφράγισε το Χόλιγουντ με δυναμικές ερμηνείες σε ταινίες όπως «Good Morning, Vietnam», «Dead Poets Society», «Mrs. Doubtfire» και «Good Will Hunting» (Όσκαρ Β΄ Ανδρικού Ρόλου). Ξεχώρισε για την αφοπλιστική του αυτοσχεδιαστική δεινότητα και την συγκινητική μεταμόρφωση σε δραματικούς και κωμικούς ρόλους. Πάλεψε με προβλήματα υγείας και απεβίωσε στις 11 Αυγούστου 2014, σε ηλικία 63 ετών, αφήνοντας ανεκτίμητη παρακαταθήκη στην παγκόσμια ψυχαγωγία.
Εορτολόγιο
Ήρων, Ιππόλυτος, Λαυρέντιος, Λώρα
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Παγκόσμια Ημέρα Steelpan
