Από την 1η Ιανουαρίου 2027 τίθενται σε ισχύ νέες προδιαγραφές για το φαρμακείο πρώτων βοηθειών των αυτοκινήτων, επομένως οι οδηγοί θα πρέπει να εξετάσουν αν το κιτ τους είναι πλήρες ή να αποκτήσουν νέο εξοπλισμό. Ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Μανόλης Κατσαράκης, διευκρίνισε ποια είδη απαιτούνται και ποιο υγειονομικό υλικό ενδέχεται να είναι καθοριστικό ύστερα από τροχαίο ή τραυματισμό, έως την άφιξη του ΕΚΑΒ.
Τα 16 υποχρεωτικά ιατροτεχνολογικά είδη του κιτ
Το ανανεωμένο κιτ πρώτων βοηθειών δεν επιτρέπεται πλέον να είναι απλώς ένα φαρμακείο που παρέμενε επί χρόνια ξεχασμένο στο πορτμπαγκάζ.
Ο κ. Κατσαράκης ανέφερε ότι η ήδη δημοσιευμένη υπουργική απόφαση προβλέπει σαφές περιεχόμενο: 16 διαφορετικά ιατροτεχνολογικά είδη, ορισμένα από τα οποία πρέπει να υπάρχουν σε περισσότερα του ενός τεμάχια.
«Στο κιτ περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ελαστικοί επίδεσμοι διαφόρων μεγεθών, επιθέματα για πληγές και εγκαύματα, επίδεσμοι στερέωσης, υλικά συγκράτησης, ισοθερμική κουβέρτα, μαντηλάκια καθαρισμού, μάσκες και οδηγίες πρώτων βοηθειών. Δεν αρκεί, επομένως, να υπάρχει «μια γάζα και ένα οινόπνευμα».
Η απαιτούμενη λίστα προβλέπει καθορισμένες ποσότητες, αφού, όπως τόνισε ο γενικός γραμματέας του ΠΦΣ, ένα κιτ μπορεί να χρειάζεται έξι επιθέματα για πληγές αντί για ένα, ώστε να είναι πραγματικά αξιοποιήσιμο σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης.
Η σήμανση DIN 13164:2022 στο φαρμακείο αυτοκινήτου
Οι οδηγοί χρειάζεται να ελέγχουν με ιδιαίτερη προσοχή την εξωτερική συσκευασία. Κατά τον κ. Κατσαράκη, το κιτ οφείλει να φέρει τη σήμανση DIN 13164:2022, ενώ τα επιμέρους ιατροτεχνολογικά προϊόντα, όπως οι αποστειρωμένες γάζες, πρέπει να έχουν σήμανση CE.
«Η συσκευασία θα πρέπει επίσης, να είναι κατάλληλη για τις συνθήκες στις οποίες μπορεί να βρεθεί μέσα στο αυτοκίνητο και να προστατεύει τα υλικά από τη σκόνη και τις εξωτερικές συνθήκες».
Ο κ. Κατσαράκης κάλεσε τους καταναλωτές να προσέχουν το σημείο από όπου αγοράζουν το κιτ, καθώς δεν έχουν όλα τα καταστήματα την αναγκαία άδεια για διάθεση ιατροτεχνολογικών προϊόντων. «Για τον λόγο αυτό, ασφαλέστερη επιλογή είναι η προμήθεια του κιτ από φαρμακείο, ή εξειδικευμένο κατάστημα ιατροτεχνολογικών ειδών».
«Δεν αρκεί να υπάρχει το κουτί» στο αυτοκίνητο
Όσοι διαθέτουν ήδη φαρμακείο στο όχημά τους πρέπει αρχικά να ελέγξουν τι περιέχει.
«Δεν αρκεί να υπάρχει το κουτί: πρέπει να διαπιστωθεί ότι περιέχει όλα τα προβλεπόμενα είδη και στις απαιτούμενες ποσότητες, αλλά και ότι τα υλικά δεν έχουν λήξει ή υποστεί φθορά. Καλό είναι να επιλέγονται κιτ με προϊόντα που έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής, περίπου τέσσερα έως πέντε χρόνια, ώστε να μην απαιτείται σύντομα η αντικατάστασή τους».
Γιατί το κιτ πρώτων βοηθειών δεν πρέπει να έχει φάρμακα
Η θερμοκρασία αποτελεί ακόμη έναν παράγοντα που απαιτεί προσοχή. Μέσα σε ένα αυτοκίνητο, κυρίως το καλοκαίρι, μπορεί να επικρατήσουν πολύ υψηλές θερμοκρασίες, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν την καταλληλότητα κάποιων προϊόντων.
Σύμφωνα με όσα εξήγησε ο κ. Κατσαράκης, το προβλεπόμενο κιτ πρώτων βοηθειών δεν περιλαμβάνει φάρμακα. Φάρμακα που ίσως χρειασθεί επιβάτης στη διάρκεια μιας διαδρομής δεν πρέπει να τοποθετούνται στο κιτ ούτε να μένουν μόνιμα στο αυτοκίνητο. «Το κιτ θα πρέπει να βρίσκεται σε σημείο εύκολα προσβάσιμο, αλλά όσο γίνεται προστατευμένο από την άμεση έκθεση στη ζέστη, όπως στο ντουλαπάκι ή κάτω από το κάθισμα. Παράλληλα, λόγω θερμοκρασιών,θα πρέπει να ελέγχεται τουλάχιστον ανά δύο χρόνια η κατάσταση των υλικών του».
Ποια υλικά του κιτ βοηθούν έως την άφιξη του ΕΚΑΒ
Σε περίπτωση σοβαρού τροχαίου ή τραυματισμού, ορισμένα υλικά που περιλαμβάνει το κιτ μπορούν να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμα έως ότου φθάσει η επείγουσα βοήθεια.
Ο γενικός γραμματέας του ΠΦΣ επισήμανε ότι ιδιαίτερη σημασία έχουν τα υλικά για άσκηση πίεσης και περιορισμό αιμορραγίας, οι ελαστικοί επίδεσμοι στερέωσης και τα υλικά συγκράτησης, ενώ χρήσιμος μπορεί να αποδειχθεί και ο κατάλληλος επίδεσμος για τη στήριξη τραυματισμένου άκρου. «Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι πολλοί οδηγοί δεν γνωρίζουν καν τι έχουν μέσα στο φαρμακείο τους. Ένα από τα συχνότερα λάθη στην παροχή πρώτων βοηθειών είναι ότι ο πολίτης καλείται να χρησιμοποιήσει υλικά που δεν γνωρίζει. Η ύπαρξη διαφορετικών τύπων γάζας και επιθεμάτων μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση σε μια κρίσιμη στιγμή. Για τον λόγο αυτό, οι οδηγοί θα πρέπει να έχουν διαβάσει από πριν τις οδηγίες και να γνωρίζουν ποιο υλικό χρησιμοποιείται σε μια αιμορραγία, ένα έγκαυμα, ένα τραύμα ή ένα διάστρεμμα».
Ο κ. Κατσαράκης υπογράμμισε ότι οι οδηγίες του φαρμακείου αυτοκινήτου πρέπει να είναι γραμμένες στα ελληνικά, ενώ κάθε προϊόν που κυκλοφορεί στην Ελλάδα οφείλει να διαθέτει την προβλεπόμενη ελληνική σήμανση.
Μέχρι την 1η Ιανουαρίου ο έλεγχος του παλιού φαρμακείου
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, όταν τίθεται υποχρεωτικά σε ισχύ το νέο πλαίσιο, οι οδηγοί θα πρέπει να έχουν προμηθευτεί το προβλεπόμενο κιτ πρώτων βοηθειών. Ως τότε, οι συστάσεις του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου δίνουν την αφορμή για έναν έλεγχο στο παλιό φαρμακείο του αυτοκινήτου: αν περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα υλικά, αν αυτά έχουν ημερομηνία λήξης που έχει παρέλθει και αν πληροί τις νέες προδιαγραφές. Άλλωστε, η παρουσία ενός φαρμακείου στο αυτοκίνητο από μόνη της δεν αρκεί. Η χρησιμότητά του αποδεικνύεται όταν πρέπει να αξιοποιηθεί σε μια κρίσιμη στιγμή, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
