Σε διαβούλευση το νομοσχέδιο για τα μέτρα της 90ής ΔΕΘ – Οι παρεμβάσεις για το 2026 και το 2027

Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως την 1η Νοεμβρίου. Τα μέτρα αφορούν τα έτη 2026 και 2027, ενώ στόχος είναι το νομοσχέδιο να ψηφιστεί εντός του Νοεμβρίου.

Οι παρεμβάσεις που προβλέπει το νομοσχέδιο είναι οι εξής:

Α. Φορολογικές ελαφρύνσεις και μειώσεις εισφορών:

Από το φορολογικό έτος 2027, ο φορολογικός συντελεστής για τους τρίτεκνους μηδενίζεται έως τις 20.000 ευρώ, με τους μισθωτούς να βλέπουν τη μείωση από την 1η Ιανουαρίου 2027. Από τους 152.000 τρίτεκνους με εισόδημα πάνω από το αφορολόγητο όριο, συνολικά 87.000 θα έχουν φορολογική ελάφρυνση. Με τον μηδενισμό του συντελεστή, το αφορολόγητο αυξάνεται από τα 14.364 στα 25.364 ευρώ.

Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, ο συντελεστής φορολόγησης μηδενίζεται έως τις 20.000 ευρώ από το φορολογικό έτος 2026, δηλαδή στις δηλώσεις του 2027. Περίπου 47.000 από τους 246.000 αγρότες της κατηγορίας που υπερβαίνουν το αφορολόγητο όριο θα δουν μείωση φόρου. Για αγρότη χωρίς τέκνα, το αφορολόγητο με τον μηδενισμό του συντελεστή ανεβαίνει από τα 8.633 στα 22.204 ευρώ.

Από το φορολογικό έτος 2026, με εφαρμογή στις δηλώσεις του 2027, μειώνεται το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών:

* Συνεπείς επαγγελματίες απαλλάσσονται από τις προσαυξήσεις που υπολογίζονται με βάση τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία, καθώς και από το κριτήριο του υψηλότερου μισθού εργαζομένου, κατά τον προσδιορισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος. Η ρύθμιση αφορά όσους έχουν υποβάλει όλα τα στοιχεία στο myDATA, έχουν διασυνδέσει POS και ταμειακές μηχανές για το αντίστοιχο φορολογικό έτος και δεν έχουν υποπέσει σε φορολογική ή εργατική παράβαση κατά την τελευταία πενταετία.

* Το όριο πληθυσμού για τη μείωση κατά 50% του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος διευρύνεται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία, από 1.500 που ισχύει σήμερα.

* Για όσους εκμεταλλεύονται επιβατηγά δημόσιας χρήσης οχήματα (ΤΑΞΙ), το ελάχιστο εισόδημα θα υπολογίζεται με βάση το ποσοστό ιδιοκτησίας τους στο όχημα. Εξαιρούνται επίσης από το ελάχιστο εισόδημα τα ανήλικα τέκνα που έχουν άδεια εκμετάλλευσης ΤΑΞΙ. Παράλληλα, για τις ατομικές επιχειρήσεις η προκαταβολή φόρου μειώνεται από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027.

Οι ασφαλιστικές εισφορές στον ιδιωτικό τομέα μειώνονται κατά 0,5% από τον Απρίλιο του 2027. Η μείωση θα καλυφθεί εξ ολοκλήρου από τις εισφορές των εργαζομένων.

Από το φορολογικό έτος 2026 καταργείται για τα νομικά πρόσωπα το τέλος επιτηδεύματος στην έδρα ή στα υποκαταστήματα που βρίσκονται εκτός Περιφέρειας Αττικής, καθώς και στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής. Για έδρες και υποκαταστήματα εντός της Περιφέρειας Αττικής, το τέλος μειώνεται κατά 50% το φορολογικό έτος 2027 και καταργείται πλήρως το 2028.

Για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό που πραγματοποιούνται από το φορολογικό έτος 2027 προβλέπονται επιταχυνόμενες αποσβέσεις. Αντί της απόσβεσης 10% σε διάστημα δέκα ετών, τα ποσοστά θα είναι 10%, 10%, 15%, 15%, 25% και 25% σε έξι χρόνια.

Στον προσδιορισμό του εξαρτώμενου τέκνου για τη φορολογία εισοδήματος, οι συντάξεις θανάτου που λαμβάνει το παιδί εξαιρούνται από το εισοδηματικό όριο των 3.000 ευρώ. Έτσι διασφαλίζεται φορολογικά η μονογονεϊκότητα λόγω χηρείας και ο γονέας δικαιούται τους μειωμένους συντελεστές που αντιστοιχούν στον αριθμό των τέκνων. Η εκτίμηση είναι ότι θα ωφεληθούν περίπου 14.000 μονογονεϊκές οικογένειες. Η ρύθμιση ισχύει από το φορολογικό έτος 2026, δηλαδή για τις δηλώσεις του 2027.

Τα κίνητρα για συναλλαγές μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών παρατείνονται και για το 2027. Ειδικότερα, φυσικά πρόσωπα θα μπορούν να αφαιρούν από το φορολογητέο εισόδημά τους το 30% των σχετικών δαπανών προς συγκεκριμένους επαγγελματίες, έως 5.000 ευρώ τον χρόνο. Οι δαπάνες για ιατρικές υπηρεσίες θα προσμετρώνται διπλά για την κάλυψη του 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών.

Το αφορολόγητο όριο για τα προαιρετικά φιλοδωρήματα που λαμβάνουν μισθωτοί από πελάτες επιχειρήσεων αυξάνεται από το φορολογικό έτος 2026. Από τα 300 ευρώ τον μήνα που ισχύουν σήμερα, διαμορφώνεται σε 6.000 ευρώ ετησίως.

Β. Ενισχύσεις εισοδήματος:

Η ενίσχυση των συνταξιούχων αυξάνεται στα 400 ευρώ καθαρά και από τον Νοέμβριο του 2026 χορηγείται μόνιμα σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Στους δικαιούχους προστίθενται 270.000 άτομα, με το σύνολο να φτάνει τα 2,2 εκατομμύρια. Το ίδιο ποσό προβλέπεται για συνταξιούχους άνω των 60 ετών που λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη χηρείας, καθώς και για άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες.

Για τους δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς προβλέπεται επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά, το οποίο θα καταβάλλεται από το 2027 και μετά, κάθε χρόνο στις 16 Δεκεμβρίου, με ξεχωριστή μισθοδοτική κατάσταση. Σε περίπτωση που ο δικαιούχος δεν έχει μισθοδοτηθεί ολόκληρο το έτος, θα λάβει αναλογικό ποσό για το διάστημα που πληρώθηκε. Το επίδομα προσμετράται στις τακτικές αποδοχές και είναι συντάξιμο.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, τα αναπηρικά επιδόματα που καταβάλλουν ο ΟΠΕΚΑ και ο e-ΕΦΚΑ θα αναπροσαρμόζονται με βάση το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό.

Για τις πολύτεκνες οικογένειες προβλέπεται πρόσθετη αύξηση 1.000 ευρώ στο επίδομα γέννησης για κάθε παιδί. Σήμερα, το ποσό για τέσσερα παιδιά και άνω ανέρχεται σε 3.500 ευρώ, χωρίς επιπλέον ενίσχυση ανά τέκνο. Με τη νέα ρύθμιση διαμορφώνεται σε 4.500 ευρώ για τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα, 5.500 ευρώ για πέντε, 6.500 ευρώ για έξι και ούτω καθεξής. Η αλλαγή αφορά γεννήσεις από την 1η Ιανουαρίου 2026 και εκτιμάται ότι θα ωφελήσει περίπου 2.500 πολύτεκνες οικογένειες τον χρόνο.

Γ. Μέτρα για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος:

Από το 2027 μηδενίζεται ο ΕΝΦΙΑ για οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους, όριο που στη Δυτική Μακεδονία αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους. Η ρύθμιση καλύπτει ακόμη 131 οικισμούς και περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες ακινήτων.

Από την 1η Ιουλίου 2027 αυξάνεται ο φόρος μεταβίβασης κατοικιών για φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν φορολογική κατοικία σε κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.

Η φορολογική απαλλαγή για κενά ακίνητα τα οποία διατίθενται προς ενοικίαση επεκτείνεται και στο 2027.

Για το 2027 παρατείνεται η αναστολή εφαρμογής του άρθρου 41 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, που αφορά την επιβολή φόρου υπεραξίας κατά τη μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας.

Η απαλλαγή από τον ΦΠΑ για τα νέα κτίρια διατηρείται και το 2027.

Παρατείνεται έως και το 2027 η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες που αφορούν την αναβάθμιση κτιρίων.

Κίνητρο για εγκατάσταση και παραμονή στον Δήμο Μεγίστης. Θεσπίζεται ετήσια οικονομική ενίσχυση από τον κρατικό προϋπολογισμό, ύψους 5.000 ευρώ, για μονοπρόσωπα και πολυπρόσωπα νοικοκυριά των οποίων τα μέλη διαμένουν μόνιμα ή μεταφέρουν την κύρια κατοικία τους στον Δήμο Μεγίστης. Το ποσό αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο εξαρτώμενο μέλος του νοικοκυριού. Για να καταβληθεί η ενίσχυση, απαιτείται η παραμονή ή η μεταφορά της κύριας κατοικίας στον Δήμο για τουλάχιστον ένα πλήρες έτος.

Δ. Δημιουργία επενδυτικού λογαριασμού («κουμπαρά») για τη Νέα Γενιά:

Δημιουργείται ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.), ένας ειδικός λογαριασμός μακροχρόνιας αποταμίευσης και επενδύσεων. Στόχος του είναι να συμβάλει στη συγκρότηση περιουσίας για τους νέους, στην ενίσχυση της μακροχρόνιας αποταμίευσης και στην ανάπτυξη χρηματοοικονομικής παιδείας.

– Για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα ή αποκτά δικαίωμα ένταξης στον λογαριασμό με βάση τις προϋποθέσεις του παρόντος Μέρους, το πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια μπορεί να δημιουργήσει έναν μοναδικό Α.Ε.Λ.Α.

– Για την έναρξη της διαδικασίας δημιουργίας Α.Ε.Λ.Α., το πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια υποβάλλει αίτηση στον πάροχο, εφόσον το παιδί δεν έχει γίνει δύο ετών κατά την ημερομηνία υποβολής.

– Όσοι ασκούν τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια αποφασίζουν ελεύθερα αν τη διαχείριση του Α.Ε.Λ.Α. θα αναλάβει πάροχος της επιλογής τους ή αν θα διαχειριστούν οι ίδιοι τον λογαριασμό.

– Για κάθε δικαιούχο Α.Ε.Λ.Α., το ελληνικό Δημόσιο καταβάλλει ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων εισφορών στον λογαριασμό, έως το ανώτατο όριο των 1.200 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Το όριο αυτό αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.

– Οι εισφορές σε κάθε Α.Ε.Λ.Α. έχουν ανώτατο συνολικό ύψος 10.000 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος.

– Η κρατική συνεισφορά αποδίδεται αρχικά κάθε μήνα για εισφορές έως 100 ευρώ ανά μήνα. Επειδή είναι δυνατόν οι καταβολές να είναι μεγαλύτερες κάποιους μήνες και μικρότερες άλλους, στο τέλος του έτους γίνεται εκκαθάριση για όλες τις εισφορές που έχουν καταβληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου του συγκεκριμένου ημερολογιακού έτους.

– Τα χρήματα του Α.Ε.Λ.Α. τοποθετούνται μόνο σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα και επενδυτικά προϊόντα, όπως ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια και μετοχές. Δεν επιτρέπονται προϊόντα υψηλού κινδύνου ή σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα.

– Οι επενδύσεις κάθε Α.Ε.Λ.Α. μπορούν να ακολουθούν συντηρητικό, ισορροπημένο, αναπτυξιακό ή δυναμικό προφίλ. Κάθε πάροχος πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν για κάθε προφίλ, με πρόβλεψη μηχανισμού εγγύησης του κεφαλαίου. Αν οι γονείς ή οι ασκούντες την επιμέλεια δεν επιλέξουν επενδυτική στρατηγική, ως προεπιλογή ορίζεται προϊόν μακροχρόνιου ορίζοντα, συντηρητικού προφίλ και με εγγυημένο κεφάλαιο.

Πιστωτικά ιδρύματα, Επιχειρήσεις Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών και ασφαλιστικές επιχειρήσεις μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες ή προϊόντα Α.Ε.Λ.Α. Ο δικαιούχος έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει τον λογαριασμό του σε άλλον πάροχο, διατηρώντας τα φορολογικά ευεργετήματα και τα λοιπά δικαιώματα που συνδέονται με αυτόν.

Οι εισφορές, η κρατική συνεισφορά και οι επενδυτικές αποδόσεις, δηλαδή τα κεφάλαια του Α.Ε.Λ.Α., παραμένουν δεσμευμένα έως ότου ο δικαιούχος συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του. Πρόωρη ανάληψη επιτρέπεται σε περίπτωση θανάτου του γονέα ή του τέκνου, καθώς και όταν ο δικαιούχος αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας που απαιτεί χειρουργική επέμβαση και έχει πιστοποιηθεί από δημόσιο νοσοκομείο. Μετά τη συμπλήρωση των 18 ετών, ο Α.Ε.Λ.Α. αποτελεί προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου.

Οι εισφορές στον Α.Ε.Λ.Α. δεν φορολογούνται, δεν προσμετρώνται ως εισόδημα του ανήλικου δικαιούχου και δεν υπολογίζονται για εισοδηματικά ή άλλα κριτήρια χορήγησης κοινωνικών παροχών. Παράλληλα, απαλλάσσονται από τον φόρο τα έσοδα από μερίσματα και τόκους, καθώς και η υπεραξία από μεταβίβαση τίτλων εντός του Α.Ε.Λ.Α.

Ε. Λοιπές ρυθμίσεις:

Στον συμπληρωματικό Κρατικό Προϋπολογισμό για το οικονομικό έτος 2026 προβλέπεται ενίσχυση κατά 300 εκατ. του Εθνικού σκέλους του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Τα πρόσθετα κονδύλια θα κατευθυνθούν στη χρηματοδότηση δράσεων ενεργειακής αυτονομίας και ανθεκτικότητας, καθώς και έργων υποδομών.

Με συντελεστή 15%, αντί του 5% που ισχύει σήμερα, φορολογούνται οι αμοιβές μελών διοικητικών συμβουλίων και στελεχών επιχειρήσεων από διανομή κερδών, για το τμήμα που υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ.

Στο μικρό Δημόσιο αναθεωρούνται συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, με στόχο να επιλυθούν συγκεκριμένα ζητήματα:

Προβλέπεται η δυνατότητα να χορηγείται σύνταξη στους γονείς ένστολου λειτουργού που έχασε τη ζωή του από τρομοκρατική ενέργεια ή από έγκλημα βίας σε βάρος του λόγω της ιδιότητάς του. Μέχρι σήμερα, το δικαίωμα ίσχυε μόνο όταν ο θάνατος επερχόταν κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας αυξημένου κινδύνου και εξαιτίας αυτής.

Δεν θα περικόπτονται λόγω απασχόλησης οι συντάξεις θανάτου και για ειδικές ομάδες συνταξιούχων που υπάγονται στο ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου και στην αρμοδιότητα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ), όπως συνέβη με τις συντάξεις χηρείας. Στις ομάδες αυτές ανήκουν δικαιούχοι πολεμικών συντάξεων και, κυρίως, πρόσωπα που τραυματίστηκαν ή υπέστησαν βλάβη κατά την υπηρεσία τους και εξαιτίας αυτής. Η ρύθμιση καλύπτει περίπου 340 περιπτώσεις και θα ισχύσει από την 1η Σεπτεμβρίου 2026.