Η αίτηση για βοήθεια στο σπίτι συχνά ξεκινά όταν ένας άνθρωπος δυσκολεύεται να φροντίσει μόνος του τις καθημερινές του ανάγκες. Το πρόγραμμα προσφέρει δωρεάν κατ’ οίκον υποστήριξη κυρίως σε ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία που δεν αυτοεξυπηρετούνται πλήρως, ενώ την αίτηση μπορεί να κινήσει και κάποιος που τους βοηθά.
Πρώτο σημείο επικοινωνίας είναι η υπηρεσία «Βοήθεια στο Σπίτι» ή η Κοινωνική Υπηρεσία του δήμου κατοικίας. Εκεί θα διευκρινιστούν τα τοπικά κριτήρια, η διαδικασία και τα δικαιολογητικά που χρειάζονται.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στη βοήθεια στο σπίτι;
Το πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε ηλικιωμένους που δεν αυτοεξυπηρετούνται πλήρως και σε άτομα με αναπηρία. Η Πύλη Οικογενειακής Πολιτικής περιλαμβάνει στους ωφελούμενους άτομα άνω των 65 ετών και άτομα με αναπηρία με πιστοποίηση ΚΕΠΑ τουλάχιστον 67%.
Η ηλικία δεν είναι το μόνο στοιχείο που εξετάζεται. Συνεκτιμώνται ο βαθμός αυτοεξυπηρέτησης, η οικογενειακή στήριξη και το εισόδημα, ενώ προτεραιότητα μπορεί να έχουν άνθρωποι που ζουν μόνοι, δεν έχουν επαρκή φροντίδα από την οικογένειά τους ή δυσκολεύονται να καλύψουν οικονομικά τις ανάγκες φροντίδας.
Στην πράξη, τα όρια δεν είναι ίδια παντού: η Βέροια αναφέρει ηλικία άνω των 65 ετών, ενώ στη Θεσσαλονίκη το ηλικιακό όριο για άτομα τρίτης ηλικίας είναι τα 67 έτη. Η Εορδαία έχει συμπεριλάβει στην πρόσκλησή της και άτομα με προσωρινές ή χρόνιες παθήσεις που χρειάζονται φροντίδα στο σπίτι. Τα παραδείγματα δείχνουν γιατί χρειάζεται να ελέγξετε τους κανόνες του δήμου κατοικίας και όχι να θεωρήσετε ότι ισχύει παντού η ίδια προϋπόθεση.
Χρειάζεται επίσης να διευκρινιστεί αν εφαρμόζεται εισοδηματικό όριο. Η εθνική πύλη αναφέρει ότι το εισόδημα συνεκτιμάται, αλλά στην ίδια σελίδα εμφανίζει και την ένδειξη «Χωρίς εισοδηματικά κριτήρια». Δήμοι μπορεί να ορίζουν δικούς τους όρους, επομένως η αρμόδια υπηρεσία είναι εκείνη που μπορεί να επιβεβαιώσει τι ισχύει για τη συγκεκριμένη αίτηση.
Πού γίνεται η πρώτη επικοινωνία και η αίτηση;
Καλέστε την υπηρεσία «Βοήθεια στο Σπίτι» ή την Κοινωνική Υπηρεσία του δήμου όπου κατοικεί το πρόσωπο που χρειάζεται φροντίδα. Ζητήστε να σας συνδέσουν με τον αρμόδιο για τις νέες αιτήσεις και να σας δώσουν ή να σας στείλουν το έντυπο που χρησιμοποιείται.
Αν ο ενδιαφερόμενος δυσκολεύεται να μετακινηθεί ή να επικοινωνήσει, συγγενής ή άλλο πρόσωπο μπορεί να ζητήσει πληροφορίες και να βοηθήσει στην υποβολή. Ρωτήστε αν χρειάζεται ραντεβού ή κατ’ οίκον αξιολόγηση, αν γίνεται δεκτή αίτηση με email και αν πρέπει να προσκομιστούν φορολογικά ή ιατρικά έγγραφα.
Οι τρόποι υποβολής διαφέρουν ανά δήμο. Στη Θεσσαλονίκη, για παράδειγμα, προβλέπεται δυνατότητα αποστολής της αίτησης με email, ενώ στην πρόσκληση της Εορδαίας προβλεπόταν κατάθεση στη δομή ή αποστολή με email. Στην πρώτη επικοινωνία περιγράψτε συγκεκριμένα τι δυσκολεύει την καθημερινότητα: την προσωπική φροντίδα, τη σίτιση, τη λήψη φαρμάκων, τη μετακίνηση ή την απουσία φροντιστή.
Ποια δικαιολογητικά μπορεί να χρειαστούν;
Πριν αρχίσετε να συγκεντρώνετε έγγραφα, ζητήστε την ισχύουσα αίτηση και την τρέχουσα λίστα δικαιολογητικών από τον δήμο. Ως αρχικό φάκελο προς επιβεβαίωση, μπορείτε να έχετε διαθέσιμα ταυτότητα, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, πρόσφατο εκκαθαριστικό ή Ε1, ΑΜΚΑ και, όπου υπάρχουν, απόφαση ΚΕΠΑ ή ιατρικές γνωματεύσεις.
Οι απαιτήσεις διαμορφώνονται διαφορετικά από υπηρεσία σε υπηρεσία. Μια λίστα μπορεί να περιλαμβάνει αίτηση, φωτοτυπία ταυτότητας και Ε1, ενώ άλλη να ζητά επιπλέον Ε9, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, ιατρική γνωμάτευση, ΑΜΚΑ και υπεύθυνη δήλωση ότι ο ενδιαφερόμενος δεν εξυπηρετείται από παρόμοια δομή. Στην Εορδαία, ως ελάχιστα δικαιολογητικά αναφέρονται το έντυπο αίτησης, ταυτότητα ή διαβατήριο και πρόσφατο πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης.
Η αίτηση δεν σημαίνει αυτόματα και ένταξη. Στον Δήμο Βιάννου, για παράδειγμα, επιτροπή εξετάζει αν ο φάκελος είναι πλήρης και εκτιμά τις ανάγκες του αιτούντος. Γι’ αυτό, η πιο χρήσιμη κίνηση είναι να επιβεβαιώσετε πρώτα τη λίστα και να εξηγήσετε καθαρά ποια υποστήριξη χρειάζεται το άτομο.
Τι μπορεί να προσφέρει η υπηρεσία στην πράξη;
Η κατ’ οίκον υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει κοινωνική και ψυχολογική στήριξη, νοσηλευτική φροντίδα, βοήθεια με φάρμακα και υποστήριξη σε συναλλαγές με δημόσιες υπηρεσίες. Στις υπηρεσίες που περιγράφονται περιλαμβάνεται επίσης μεταφορά προς νοσοκομεία ή εξεταστικά κέντρα.
Ανάλογα με τη δομή και τις ανάγκες του ωφελούμενου, μπορεί να προσφέρονται βοήθεια στην καθαριότητα του σπιτιού, αγορά ειδών πρώτης ανάγκης, πληρωμή λογαριασμών ή διανομή τροφίμων. Στη Θεσσαλονίκη, για παράδειγμα, οι επισκέψεις είναι κατά κανόνα εβδομαδιαίες και διαρκούν περίπου μία ώρα.
Μια συγκεκριμένη περιγραφή των δυσκολιών της καθημερινότητας βοηθά την υπηρεσία να αξιολογήσει την ανάγκη και να εξηγήσει τι μπορεί να προσφέρει. Η σωστή αφετηρία είναι ένας απλός διάλογος με τον δήμο — και μια αίτηση που αποτυπώνει την πραγματική ανάγκη του ανθρώπου.
