Σε αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών για τις εξαγωγές πετρελαίου βρίσκονται χώρες του Κόλπου, καθώς η παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει καταστήσει σαφές ότι η εξάρτηση από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα μπορεί να μετατραπεί σε σοβαρή στρατηγική αδυναμία.
Το Κουβέιτ βρίσκεται μεταξύ των χωρών που συζητούν με τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα την πιθανότητα κατασκευής νέων αγωγών, οι οποίοι θα μπορούσαν να μεταφέρουν πετρέλαιο προς λιμάνια εκτός των Στενών του Ορμούζ.
Την πληροφορία ανέφερε ο σεΐχης Khaled Ahmad Al-Sabah, διευθύνων σύμβουλος διεθνούς μάρκετινγκ της Kuwait Petroleum Corp, μιλώντας σε εκδήλωση στο Λονδίνο.
Το Κουβέιτ ψάχνει διέξοδο εκτός Ορμούζ
«Το Κουβέιτ βρίσκεται σε διάλογο με πολλές γειτονικές χώρες», δήλωσε ο σεΐχης Khaled, επιβεβαιώνοντας ότι οι συζητήσεις για εναλλακτικές υποδομές έχουν αποκτήσει νέα δυναμική μετά την κρίση με το Ιράν.
Όπως είπε, ο πόλεμος ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν και η ιρανική απειλή στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ έδειξαν γιατί τέτοια έργα μπορεί να είναι απαραίτητα.
«Παλαιότερα πολλοί αναρωτιούνταν γιατί να χτίζονται αγωγοί χωρίς να χρησιμοποιούνται. Τώρα φαίνεται η χρησιμότητά τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι τόσο κρίσιμα
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Μέσω αυτών εξάγονται μεγάλες ποσότητες αργού από χώρες του Κόλπου προς διεθνείς αγορές.
Η δυνατότητα του Ιράν να απειλεί ή να περιορίζει την κυκλοφορία στο πέρασμα λειτουργεί ως ισχυρό εργαλείο πίεσης, ειδικά σε περιόδους στρατιωτικής έντασης.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά σχεδόν κλειστά για την εμπορική ναυσιπλοΐα για περισσότερο από τρεις μήνες, μετά την απόφαση του Ιράν να τα χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης και την αμερικανική απάντηση με αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών.
Ποιοι έχουν ήδη εναλλακτικές διαδρομές
Από τα κράτη που επηρεάζονται, μόνο η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν σήμερα αγωγούς που μπορούν να μεταφέρουν πετρέλαιο προς λιμάνια εκτός των Στενών του Ορμούζ, χωρίς να απαιτείται διέλευση από άλλη χώρα.
Και οι δύο χώρες έχουν μεγιστοποιήσει τη χρήση αυτών των υποδομών από την έναρξη της κρίσης.
Για άλλα κράτη του Κόλπου, όπως το Κουβέιτ, θα απαιτούνταν νέα έργα, είτε μέσω Σαουδικής Αραβίας είτε μέσω Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ώστε το πετρέλαιο να μπορεί να φτάνει σε λιμάνια με πρόσβαση στις διεθνείς αγορές χωρίς να περνά από το Ορμούζ.
Τα ΗΑΕ εξετάζουν νέο αγωγό
Στο ίδιο πλαίσιο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξετάζουν την κατασκευή αγωγού δυτικής – ανατολικής κατεύθυνσης για τη μεταφορά αργού πετρελαίου.
Στο παρελθόν, παρόμοια σχέδια είχαν συζητηθεί ως τρόπος ώστε και άλλοι παραγωγοί του Κόλπου να μπορούν να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ, με τη χώρα υποδοχής να λαμβάνει αντίτιμο διέλευσης.
Ωστόσο, τέτοιες ιδέες έχουν μείνει πολλές φορές στα χαρτιά.
Ο βασικός λόγος είναι ότι αρκετά κράτη του Κόλπου φοβούνται την υπερβολική εξάρτηση από γειτονικές χώρες και τις νέες ευπάθειες που μπορεί να δημιουργήσει μια τέτοια ενεργειακή διασύνδεση.
Το Ιράν αλλάζει τους υπολογισμούς
Η σημερινή κρίση, όμως, φαίνεται να αλλάζει τους υπολογισμούς.
Η απρόβλεπτη στάση του Ιράν και η δυνατότητά του να κρατά υπό πίεση τα Στενά του Ορμούζ ενισχύουν το επιχείρημα υπέρ νέων αγωγών και εναλλακτικών υποδομών.
Για το Κουβέιτ, η εξάρτηση από ένα πέρασμα που μπορεί να κλείσει ή να καταστεί επικίνδυνο θεωρείται πλέον πολύ μεγάλο ρίσκο.
Ο σεΐχης Khaled ανέφερε μάλιστα ότι το Κουβέιτ συνομιλεί και με το Ομάν για πιθανές εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου στην άλλη πλευρά των Στενών.
Το κόστος και το μεγάλο ερώτημα
Παρά τη νέα δυναμική, το κόστος τέτοιων έργων παραμένει τεράστιο.
Η κατασκευή αγωγών που θα συνδέουν χώρες του Κόλπου με λιμάνια εκτός Ορμούζ απαιτεί μεγάλες επενδύσεις, πολιτικές συμφωνίες και μακροχρόνια δέσμευση.
Αν η σύγκρουση αποκλιμακωθεί και τα πλοία αρχίσουν ξανά να περνούν ελεύθερα από τα Στενά του Ορμούζ, το ενδιαφέρον για τόσο ακριβά έργα μπορεί να υποχωρήσει.
Αυτό έχει συμβεί και στο παρελθόν, όταν σχέδια αγωγών επανέρχονταν κάθε φορά που υπήρχε κρίση, αλλά τελικά πάγωναν μόλις η ένταση μειωνόταν.
Το συμπέρασμα
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει επαναφέρει με ένταση στο τραπέζι ένα παλιό ερώτημα για τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου: μπορούν να συνεχίσουν να εξαρτώνται από ένα θαλάσσιο πέρασμα που το Ιράν μπορεί να χρησιμοποιεί ως μοχλό πίεσης;
Το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν εξετάζουν πλέον πιο σοβαρά εναλλακτικές διαδρομές, αγωγούς και αποθηκευτικές υποδομές.
Ακόμη κι αν τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί, το μήνυμα είναι σαφές: η κρίση με το Ιράν έκανε τις χώρες του Κόλπου να βλέπουν τους αγωγούς όχι ως περιττό κόστος, αλλά ως πιθανή ασφάλεια ζωής για τις εξαγωγές πετρελαίου τους.
