Από αύριο, Κυριακή 1η Νοεμβρίου, αυξάνεται το κόστος στις ηλεκτρονικές αγορές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς οι νέες τελωνειακές χρεώσεις επιβαρύνουν ακόμη και παραγγελίες μικρής αξίας. Στον προσωρινό δασμό των 3 ευρώ, που ήδη επιβάλλεται σε αποστολές αξίας έως 150 ευρώ, προστίθεται τέλος διεκπεραίωσης 2 ευρώ για κάθε τελωνειακό είδος. Έτσι, πριν από τον ΦΠΑ, η συνολική επιβάρυνση φτάνει τα 5 ευρώ ανά είδος.
Το κόστος ενός οικονομικού προϊόντος από ηλεκτρονικό κατάστημα τρίτης χώρας μπορεί, επομένως, να αυξηθεί αισθητά μέχρι να παραδοθεί στον καταναλωτή, αφού οι νέες χρεώσεις επιβάλλονται ανεξάρτητα από την αξία της αγοράς.
Με εγκύκλιο, η ΑΑΔΕ παρέχει διευκρινίσεις για τον τρόπο υπολογισμού του νέου τέλους, τις αποστολές στις οποίες αφορά, τις εξαιρέσεις και τον υπόχρεο πληρωμής. Το μέτρο ισχύει σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και αποσκοπεί στην κάλυψη των εξόδων διαχείρισης δεμάτων ηλεκτρονικού εμπορίου που εισάγονται από τρίτες χώρες. Στις σχετικές εργασίες συγκαταλέγονται η επεξεργασία των πληροφοριών για τα εμπορεύματα, η εκτίμηση κινδύνων και οι τελωνειακοί έλεγχοι.
Οι επιβαρύνσεις κατά τον τελωνειακό έλεγχο
Το ύψος των νέων χρεώσεων εξαρτάται κυρίως από το πόσα τελωνειακά είδη περιέχει μια αποστολή και όχι αναγκαστικά από το πλήθος των προϊόντων. Όπως διευκρινίζει η ΑΑΔΕ, διαφορετικά προϊόντα είναι δυνατόν να λογίζονται ως ένα τελωνειακό είδος, εφόσον κατατάσσονται στην ίδια δασμολογική κατηγορία, περιγράφονται με τον ίδιο τρόπο και, όπου χρειάζεται, έχουν την ίδια καταγωγή. Άρα, δεν χρεώνονται υποχρεωτικά 2 ευρώ για κάθε τεμάχιο που περιλαμβάνει ένα δέμα.
Αν μια παραγγελία περιλαμβάνει τρία διαφορετικά τελωνειακά είδη, το τέλος διεκπεραίωσης διαμορφώνεται σε 6 ευρώ. Για αποστολή συνολικής αξίας έως 150 ευρώ, εφόσον επιβληθεί και ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ ανά είδος, προστίθενται 9 ευρώ. Οι δύο χρεώσεις ανέρχονται έτσι συνολικά σε 15 ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται ο ΦΠΑ. Αν, αντίθετα, περισσότερα προϊόντα της ίδιας αποστολής δηλωθούν ως ενιαίο τελωνειακό είδος, τα 2 ευρώ χρεώνονται μία φορά για αυτό.
Παράλληλες χρεώσεις έως το 2028
Το ποσό που καταβάλλεται αλλάζει ανάλογα με την αξία της αποστολής. Για αγορές έως 150 ευρώ, από την 1η Νοεμβρίου 2026 μέχρι και τις 30 Ιουνίου 2028, θα επιβάλλονται ταυτόχρονα, εφόσον συντρέχουν οι προβλεπόμενοι όροι, ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ και το τέλος διεκπεραίωσης των 2 ευρώ ανά τελωνειακό είδος.
Όταν η παραγγελία ξεπερνά σε αξία τα 150 ευρώ, δεν ισχύει ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ, αλλά οι κανονικοί εισαγωγικοί δασμοί. Το ύψος τους καθορίζεται από την αξία, την καταγωγή και τη δασμολογική κατάταξη των προϊόντων, ενώ επιπλέον καταβάλλεται τέλος διεκπεραίωσης 2 ευρώ ανά είδος.
Από την 1η Ιουλίου 2028, ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ καταργείται και εφαρμόζονται οι κανονικοί δασμολογικοί κανόνες. Το τέλος των 2 ευρώ εξακολουθεί να ισχύει, καθώς δεν είναι προσωρινό. Παράλληλα, από την ημερομηνία αυτή προβλέπεται μειωμένο τέλος για ορισμένες πωλήσεις αγαθών που προέρχονται από τελωνειακές αποθήκες.
Πώς υπολογίζεται ο ΦΠΑ στις νέες χρεώσεις
Η ΑΑΔΕ επισημαίνει πως, βάσει των κανόνων για τις εισαγωγές, το νέο τέλος συνυπολογίζεται στη φορολογητέα αξία για την επιβολή ΦΠΑ. Όταν ο συντελεστής είναι 24%, ο ΦΠΑ που αντιστοιχεί στα 2 ευρώ είναι 48 λεπτά. Επομένως, με αυτόν τον συντελεστή, η χρέωση μαζί με τον ΦΠΑ ανέρχεται σε 2,48 ευρώ.
Ο τρόπος επιβολής του ΦΠΑ εξαρτάται, ωστόσο, από τη διαδικασία αγοράς. Για παραγγελίες που περνούν από το ειδικό σύστημα IOSS, όπου ο ΦΠΑ καταβάλλεται κατά την πληρωμή, δεν επιβάλλεται φόρος στο τέλος κατά την εισαγωγή. Αν το τέλος μετακυλίεται στον καταναλωτή κατά την πώληση, συνυπολογίζεται στη φορολογητέα αξία της συναλλαγής. Αντίθετα, όταν ο ΦΠΑ πληρώνεται στον εκτελωνισμό, τα 2 ευρώ προστίθενται στη φορολογητέα αξία των εισαγόμενων αγαθών.
Εξαιρέσεις από το τέλος για ορισμένα δέματα
Οι ηλεκτρονικές αγορές δεν υπόκεινται όλες στην ίδια μεταχείριση. Το τέλος δεν επιβάλλεται σε αγορές και αποστολές προϊόντων εντός Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον δεν εισάγονται αγαθά από τρίτη χώρα. Εξαιρούνται ακόμη οι αποστολές μεταξύ ιδιωτών που δεν έχουν εμπορικό χαρακτήρα. Για παράδειγμα, ένα προσωπικό δώρο που στέλνει ένας ιδιώτης σε άλλον, χωρίς να αποτελεί μέρος εμπορικής συναλλαγής, δεν επιβαρύνεται με τη νέα χρέωση.
Οι εμπορικές παραγγελίες που παραδίδονται ταχυδρομικά δεν εξαιρούνται από την επιβάρυνση. Η επιλογή ταχυδρομικής αποστολής δεν παρέχει απαλλαγή, ενώ το τέλος μπορεί να επιβληθεί και σε προϊόντα που προβλέπεται να τύχουν προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης.
Στις περιπτώσεις που ενδέχεται να υπαχθούν στο τέλος περιλαμβάνονται και προϊόντα τα οποία πωλούνται σε καταναλωτές ενώ βρίσκονται ήδη σε τελωνειακές αποθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εφόσον πληρούνται οι όροι της τελωνειακής νομοθεσίας.
Ποιος επιβαρύνεται – τι προβλέπεται για τις επιστροφές
Την καταβολή του τέλους στο τελωνείο αναλαμβάνει ο διασαφιστής, δηλαδή εκείνος που καταθέτει την τελωνειακή διασάφηση. Σε περίπτωση έμμεσης τελωνειακής αντιπροσώπευσης, ευθύνη έχει και το πρόσωπο για λογαριασμό του οποίου κατατίθεται η διασάφηση. Η απόδοση του τέλους στις τελωνειακές αρχές γίνεται τουλάχιστον μία φορά κάθε μήνα. Το αν θα εμφανιστεί τελικά ως ξεχωριστή επιβάρυνση στον καταναλωτή ή θα περιληφθεί στην τιμή του προϊόντος καθορίζεται από τους όρους της συναλλαγής και τον τρόπο είσπραξης των τελωνειακών επιβαρύνσεων.
Όπως αναφέρεται στην εγκύκλιο, τα 2 ευρώ δεν επιστρέφονται ούτε αν ακυρωθεί η τελωνειακή διασάφηση ούτε αν αυτή υποβληθεί δύο φορές. Παράλληλα, από την 1η Νοεμβρίου θα είναι υποχρεωτική η παροχή αναγνωριστικών στοιχείων για τα προϊόντα που αποστέλλονται με αξία έως 150 ευρώ. Η νέα απαίτηση αποσκοπεί στην ακριβέστερη αναγνώριση των εμπορευμάτων και στην ενίσχυση των τελωνειακών ελέγχων στα εκατομμύρια δέματα που φτάνουν στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.
