Η Ιαπωνία πέτυχε τον στόχο του 2% στον δομικό πληθωρισμό, με την Τράπεζα της χώρας να θεωρεί ουσιαστικά ότι κερδήθηκε η μακρά μάχη κατά του αποπληθωρισμού, ο οποίος σημάδεψε την οικονομία επί δεκαετίες. Η εξέλιξη, που συγκέντρωσε μεγάλο ενδιαφέρον, περιλήφθηκε στην τριμηνιαία έκθεση της κεντρικής τράπεζας για την οικονομική δραστηριότητα και τις τιμές, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα την Παρασκευή μαζί με την απόφαση να παραμείνουν τα επιτόκια αμετάβλητα στο 1,25%.
Οι αγορές είχαν σε γενικές γραμμές προεξοφλήσει την απόφαση για αμετάβλητα επιτόκια, η οποία εγκρίθηκε με ψήφους 8-1. Στην έκθεσή της, η κεντρική τράπεζα ανέφερε πως ο δομικός δείκτης τιμών καταναλωτή βρίσκεται πλέον σε επίπεδο «γενικά συνεπές με τον στόχο σταθερότητας τιμών του 2%».
Το 2013, στις αρχές της πρωθυπουργικής θητείας του Σίνζο Άμπε, τέθηκε ο στόχος του 2%. Ο πρώην πρωθυπουργός συνεργάστηκε με την κεντρική τράπεζα για να σχεδιάσουν μια εκτεταμένη προσπάθεια εξόδου από την πολυετή οικονομική στασιμότητα.
Για αρκετά χρόνια, ωστόσο, ο στόχος παρέμενε ανέφικτος, παρά τη δραστική χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής και την καθιέρωση αρνητικών επιτοκίων πριν από 10 χρόνια.
Η ομαλοποίηση των αυξήσεων στις τιμές ήρθε πρόσφατα καθώς συνδυάστηκαν η απότομη άνοδος του κόστους των εμπορευμάτων, η εξασθένηση του γεν, η ήπια ανάπτυξη της οικονομίας και η γρήγορη συρρίκνωση της διαθέσιμης προσφοράς εργασίας.
Η επιφυλακτική προσέγγιση του διοικητή Καζούο Ουέδα και η επόμενη πρόκληση
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου το απόγευμα της Παρασκευής, ο διοικητής της Bank of Japan, Καζούο Ουέδα, περιόρισε τη σημασία της επίτευξης του 2%, λέγοντας πως δεν έχει ακόμη διασφαλιστεί με σταθερό και διατηρήσιμο τρόπο. Όπως τόνισε, το κρίσιμο είναι η τιμή να «εδραιωθεί σταθερά» και η κεντρική τράπεζα να προσαρμόσει αναλόγως τη νομισματική πολιτική, αντί να περιμένει παθητικά να συμβεί αυτό.
«Δεν βλέπω ένα σενάριο όπου, σε κάποια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, θα εκδώσουμε μια επίσημη “διακήρυξη επίτευξης”», είπε ο Ουέδα.
Η κεντρική τράπεζα επισήμανε πως μετά την επίτευξη του στόχου ενδέχεται να ενισχυθούν οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ενώ ο δομικός πληθωρισμός «θα αποκλίνει σε επίπεδο πάνω από τον στόχο σταθερότητας τιμών».
Τη δήλωση της κεντρικής τράπεζας χαρακτήρισε «μια διακήρυξη νίκης, αλλά μια ήσυχη και ελαφρώς αμήχανη» ο Σόκι Ομόρι, στρατηγικός αναλυτής επιτοκίων της Deutsche Bank.
«Ο μετρούμενος πληθωρισμός βρίσκεται πάνω από το 2% για το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων τεσσάρων ετών· αυτό που πραγματικά είπε η τράπεζα την Παρασκευή είναι ότι τώρα πιστεύει πως ο πληθωρισμός θα παραμείνει γύρω στο 2% χωρίς τη βοήθειά της».
«Αυτό είναι το τέλος μιας πρόκλησης και η αρχή μιας άλλης, επειδή μια κεντρική τράπεζα που έφτασε τον στόχο της από κάτω πρέπει τώρα να τον υπερασπιστεί από πάνω», πρόσθεσε. Κατά τον ίδιο, το βασικό επιτόκιο στο 1,25% εξακολουθεί να υπολείπεται κατά περίπου 1-1,5 ποσοστιαίες μονάδες του πληθωρισμού χωρίς την ενέργεια.
Οι νέες προβλέψεις για τον πληθωρισμό και το ενδεχόμενο αύξησης επιτοκίων
Το διοικητικό συμβούλιο αναπροσάρμοσε προς τα πάνω, σε μικρό βαθμό σε σύγκριση με τον Ιούλιο, τις εκτιμήσεις του για τον πληθωρισμό χωρίς τρόφιμα και ενέργεια. Προβλέπει ότι θα υπερβαίνει τον στόχο τόσο στο οικονομικό έτος που ολοκληρώνεται τον Μάρτιο του 2027 όσο και στα δύο επόμενα οικονομικά έτη.
Η ιαπωνική οικονομία αναμένεται να συνεχίσει να αναπτύσσεται με μέτριο ρυθμό, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα, χάρη στα κυβερνητικά μέτρα, στις ευνοϊκές χρηματοπιστωτικές συνθήκες και στην αυξημένη παγκόσμια ζήτηση για τεχνητή νοημοσύνη, η οποία στήριξε τις εταιρείες ημιαγωγών και τεχνολογικών υποδομών της Ιαπωνίας.
Παράλληλα, οι οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν όλο και περισσότερο ότι στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου η κεντρική τράπεζα θα προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες.
Περαιτέρω αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής θεωρεί «πολύ πιθανή» ο Μαρσέλ Θίελιαντ, επικεφαλής Ασίας-Ειρηνικού στην Capital Economics, προβλέποντας ότι το επιτόκιο θα ανέλθει στο 2% έως τα μέσα του επόμενου έτους.
Στη συνεδρίαση, ο Χατζίμε Τακάτα, το πιο επιθετικό μέλος του συμβουλίου, τάχθηκε υπέρ αύξησης του επιτοκίου στο 1,5%. Υποστήριξε ότι, καθώς ο στόχος έχει επιτευχθεί, η κατάσταση έχει «μετατοπιστεί σε μια νέα φάση», κατά την οποία πρέπει να επιταχυνθούν οι αυξήσεις από την κεντρική τράπεζα.
Η κεντρική τράπεζα γνωστοποίησε επίσης ότι θα αυξήσει ελαφρώς τον ρυθμό διάθεσης διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων (ETF). Οι πωλήσεις των ETF, με συνολική λογιστική αξία περίπου 250 δισ. δολαρίων, ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2026. Τα κεφάλαια είχαν συγκεντρωθεί κατά την περίοδο της ποσοτικής χαλάρωσης, όμως η αποεπένδυση προχωρούσε με τόσο επιφυλακτικό ρυθμό ώστε θα χρειάζονταν 100 χρόνια για να ολοκληρωθεί.
Σύμφωνα με τους Financial Times, οι ημερήσιες αγορές θα διαμορφωθούν πλέον σε περίπου 10 δισ. γεν (63,6 εκατ. δολάρια), ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 0,1% της αξίας των ημερήσιων συναλλαγών στο Χρηματιστήριο του Τόκιο.
