Ύστερα από χρόνια κρίσης, συρρίκνωσης και απώλειας παραγωγικής ισχύος, η ελληνική ναυπηγική βιομηχανία δείχνει να εισέρχεται σε μια νέα φάση αναγέννησης.
Οι διεθνείς εξελίξεις, η ενίσχυση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη, οι ανακατατάξεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες και η αναζήτηση νέων βιομηχανικών κέντρων δημιουργούν ένα περιβάλλον που ευνοεί την επιστροφή της Ελλάδας στον παγκόσμιο ναυπηγικό χάρτη.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα ναυπηγεία της ONEX σε Ελευσίνα και Σύρο, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά και τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας. Κοινός στόχος είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου βιομηχανικού οικοσυστήματος μέσω συνεργασιών με κορυφαίους ομίλους από τη Νότια Κορέα, τη Γερμανία και τη Γαλλία, με τη στήριξη και των Ηνωμένων Πολιτειών σε στρατηγικό επίπεδο.
Οι διοικήσεις των τριών ναυπηγικών κέντρων περιγράφουν ένα κοινό όραμα: τη μετατροπή της Ελλάδας σε περιφερειακό κόμβο ναυπηγήσεων, αμυντικής βιομηχανίας, επισκευών και συντήρησης πλοίων, αλλά και κατασκευής εξειδικευμένων ναυτικών μονάδων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
ONEX: Το Project Trident των 1,35 δισ. ευρώ
Το μεγαλύτερο επενδυτικό σχέδιο παρουσιάζεται από την ONEX μέσω του Project Trident, ενός προγράμματος συνολικού ύψους 1,35 δισ. ευρώ που στοχεύει στη δημιουργία πλήρως καθετοποιημένης γραμμής παραγωγής φρεγατών και υποβρυχίων με ελληνική συμμετοχή άνω του 70%.
Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο διαδραματίζει η συνεργασία με τη νοτιοκορεατική Hanwha Ocean, η οποία προβλέπει ανάπτυξη δυνατοτήτων ναυπήγησης προηγμένων πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, το πρώτο πλοίο φρεγάτας θα μπορούσε να παραδοθεί το 2031, ενώ το πρώτο υποβρύχιο το 2034.
Το πρόγραμμα αναπτύσσεται σε τρία στάδια:
- 150 εκατ. ευρώ για νέες υποδομές επισκευών και συντήρησης.
- 200 εκατ. ευρώ για αναβάθμιση λιμενικών εγκαταστάσεων και logistics.
- 1 δισ. ευρώ για προηγμένο εξοπλισμό, αυτοματισμούς και βιομηχανικές γραμμές παραγωγής.
Ο πρόεδρος της ONEX, Πάνος Ξενοκώστας, έχει θέσει ως στόχο τα ναυπηγεία Ελευσίνας και Σύρου να εξελιχθούν σε βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ναυπηγικής βιομηχανίας, αξιοποιώντας τεχνολογίες όπως η ρομποτική, οι αυτοματισμοί και η τεχνητή νοημοσύνη.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι το πρόγραμμα μπορεί να δημιουργήσει έως και 10.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.
Σκαραμαγκάς: Σύνδεση με το νέο αμυντικό περιβάλλον της Ευρώπης
Τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά επιδιώκουν να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα εποχή της ευρωπαϊκής άμυνας, αξιοποιώντας στρατηγικές συνεργασίες με κορυφαίους διεθνείς ομίλους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι συμφωνίες με τη νοτιοκορεατική HD Hyundai Heavy Industries και τη γερμανική TKMS.
Η συνεργασία με τη HD Hyundai αφορά τη σχεδίαση και κατασκευή πλοίων επιφανείας, ενώ η συμφωνία με την TKMS επικεντρώνεται στην αναβάθμιση των υποβρυχίων τύπου 214 του Πολεμικού Ναυτικού.
Ο διευθύνων σύμβουλος των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, υπογραμμίζει ότι η επανεκκίνηση της δραστηριότητας των ναυπηγείων αποτελεί παράδειγμα του πώς η ελληνική βιομηχανία μπορεί να συνδεθεί με τις νέες ευρωπαϊκές ανάγκες στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας.
Όπως επισημαίνει, η Ελλάδα διαθέτει τα κατάλληλα συγκριτικά πλεονεκτήματα — ανθρώπινο δυναμικό, γεωστρατηγική θέση και ναυτική παράδοση — ώστε να αποκτήσει σημαντικό ρόλο στο νέο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα.
Σαλαμίνα: Εξειδίκευση και διεθνή αμυντικά προγράμματα
Τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας ακολουθούν διαφορετική στρατηγική, δίνοντας έμφαση στην εξειδίκευση και στη συμμετοχή σε διεθνείς αλυσίδες παραγωγής αμυντικού εξοπλισμού.
Ήδη συμμετέχουν σε προγράμματα υψηλής τεχνολογίας και συνεργάζονται με τη γαλλική Naval Group στο πρόγραμμα των φρεγατών FDI.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας αυτής, κατασκευάζουν κρίσιμα μεταλλικά τμήματα για φρεγάτες που προορίζονται τόσο για το Γαλλικό όσο και για το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος των Ναυπηγείων Σαλαμίνας, Γιώργος Κόρος, εκτιμά ότι η συγκυρία αποτελεί ιστορική ευκαιρία για την ελληνική ναυπηγική βιομηχανία.
Όπως αναφέρει, η στόχευση δεν είναι η μαζική παραγωγή αλλά η κατασκευή εξειδικευμένων πλοίων υψηλής προστιθέμενης αξίας. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και η επέκταση στη ναυπήγηση εμπορικών πλοίων νέας γενιάς, όπως LNG carriers και σύγχρονα πλοία ξηρού φορτίου.
Η μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα
Κοινή διαπίστωση όλων των εμπλεκομένων είναι ότι η αναβίωση της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα απομονωμένο βιομηχανικό εγχείρημα.
Αντίθετα, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική που συνδέει την οικονομία, την άμυνα, την τεχνολογία και την εξωστρέφεια της χώρας.
Οι διεθνείς συνεργασίες που έχουν ήδη δρομολογηθεί δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να αποκτήσει εκ νέου ισχυρή παρουσία στον παγκόσμιο ναυπηγικό χάρτη, μετατρέποντας έναν παραδοσιακό τομέα της οικονομίας σε μοχλό ανάπτυξης για τις επόμενες δεκαετίες.
