Ο αριθμός των δόσεων για την τακτοποίηση παλαιών οφειλών προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία ανεβαίνει στις 120, αντί του ορίου των 72 δόσεων που ίσχυε έως σήμερα.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου πακέτου με 16 παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος, που αποσκοπεί στη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων τα οποία συσσώρευσαν χρέη τα προηγούμενα έτη.
Οι οκτώ από τις 16 παρεμβάσεις αφορούν την ενίσχυση της προστασίας των οφειλετών. Οι άλλες οκτώ επικεντρώνονται στη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, δηλαδή των servicers.
120 δόσεις για παλαιές οφειλές: Οι δικαιούχοι της ρύθμισης
Η νέα διαδικασία των 120 δόσεων καλύπτει παλαιότερα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση, καθώς και προς τα ασφαλιστικά ταμεία.
Ειδικότερα, προβλέπονται τα εξής:
- Ο ανώτατος αριθμός δόσεων αυξάνεται από τις 72 στις 120.
- Το κατώτατο ύψος της μηνιαίας δόσης καθορίζεται σε 30 ευρώ.
- Δυνατότητα υπαγωγής παρέχεται για οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως και την 31η Δεκεμβρίου 2024.
- Οι οφειλές αυτές δεν πρέπει να έχουν ενταχθεί σε διαφορετική ρύθμιση κατά τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
- Η αίτηση υπαγωγής στη ρύθμιση υποβάλλεται μέχρι τις 30 Ιουνίου 2027.
- Όσοι βρίσκονται ήδη στη ρύθμιση των 72 δόσεων έχουν τη δυνατότητα, με αίτησή τους, να μεταφερθούν στη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων.
Στο πεδίο της ρύθμισης περιλαμβάνονται τόσο τα χρέη προς την εφορία όσο και οι οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία.
Το επιτόκιο που προβλέπεται για τη ρύθμιση των 120 δόσεων
Για τη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων, το επιτόκιο καθορίζεται σε 5,84%, δηλαδή στο ίδιο επίπεδο με εκείνο της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων.
Οι νεότερες οφειλές, δηλαδή όσες προέκυψαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και έπειτα, εξακολουθούν να μπορούν να υπάγονται στην πάγια ρύθμιση, η οποία φθάνει έως τις 24 δόσεις.
Εξωδικαστικός μηχανισμός: Ρύθμιση έως 240 δόσεις
Ταυτόχρονα, διατηρείται η επιλογή ρύθμισης χρεών μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, μέσω του οποίου, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, μπορούν να χορηγηθούν έως 240 δόσεις.
Η δυνατότητα αυτή καλύπτει οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, όπως επίσης και χρέη προς τράπεζες και servicers, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη.
Πρόσφατα διευρύνθηκε το πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού, καθώς το απαιτούμενο όριο οφειλών για υπαγωγή μειώθηκε από 10.000 σε 5.000 ευρώ.
Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα να επιλεγεί η διάσωση της πρώτης κατοικίας αντί άλλης περιουσίας, με ανάλογη αναπροσαρμογή στις δόσεις εξόφλησης.
Η αλλαγή αυτή εφαρμόζεται από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Παρεμβάσεις και νέες ρυθμίσεις για το ιδιωτικό χρέος
Η επέκταση της ρύθμισης από τις 72 στις 120 δόσεις εντάσσεται στον συνολικό σχεδιασμό για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.
Οι παρεμβάσεις καλύπτουν αφενός τις επιλογές ρύθμισης οφειλών και αφετέρου τους κανόνες λειτουργίας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), με επιδίωξη μεγαλύτερης διαφάνειας, εποπτείας και λογοδοσίας τους.
1. Προκαταβολή στη διμερή ρύθμιση οφειλής
Βάση: οφειλή €100.000. Στο ισχύον πλαίσιο, κατά το κείμενο, η προκαταβολή αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των μερών, ενώ έχουν καταγραφεί απαιτήσεις που ξεπερνούν το 30% και φθάνουν έως το 50%. Με τη νέα ρύθμιση θεσπίζεται ανώτατο όριο 15%.
| Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο | |
| Αρχική οφειλή | €100.000 | €100.000 |
| Ζητούμενη προκαταβολή | π.χ. 40% = €40.000 | έως 15% = €15.000 |
| Ποσό που απομένει για ρύθμιση | €60.000 | τουλάχιστον €85.000 |
| Άμεση διαφορά ρευστότητας | — | €25.000 όφελος |
Στην πράξη, ο οφειλέτης που διαθέτει €15.000, αλλά αδυνατεί να καταβάλει €40.000, δεν μένει πλέον εκτός συμφωνίας αποκλειστικά εξαιτίας του ποσού της προκαταβολής.
2. Προκαταβολή 50% για οφειλή €200.000
| Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο | Διαφορά | |
| Οφειλή | €200.000 | €200.000 | — |
| Προκαταβολή | 50% = €100.000 | 15% = €30.000 | €70.000 |
| Υπόλοιπο προς ρύθμιση | €100.000 | €170.000 | €70.000 |
Το παράδειγμα αποτυπώνει τη μεγαλύτερη διαφορά που προκύπτει όταν μια υποθετική προκαταβολή 50% αντικαθίσταται από το νέο πλαφόν του 15%. Το ποσοστό μπορεί να καθοριστεί και χαμηλότερα, εφόσον τεκμηριώνεται ιδιαίτερη οικονομική δυσχέρεια ή συντρέχουν κοινωνικά κριτήρια/ειδικά προβλήματα υγείας.
3. Αίτηση ρύθμισης με δεσμευτικές προθεσμίες
Υποθετικός οφειλέτης, με χρέος €80.000, καταθέτει πλήρη φάκελο την 1η Ιανουαρίου.
| Ημερομηνία/στάδιο | Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο |
| 1/1 | Υποβολή αιτήματος στο υφιστάμενο πλαίσιο | Υποβολή αίτησης και πλήρους φακέλου |
| Έως 1/4 | Δεν υπήρχε η νέα δεσμευτική 3μηνη προθεσμία | Απάντηση πιστωτή με πρόταση ή αιτιολογημένη απόρριψη |
| Έως 1/5 | — | 1 μήνας για ανταπόκριση του οφειλέτη |
| Έως 1/7 | Μπορούσαν να υπάρξουν καθυστερήσεις | Συνολική ολοκλήρωση το αργότερο σε 6 μήνες |
Σε περίπτωση που ο πιστωτής ξεπεράσει την προθεσμία των τριών μηνών, το νέο πλαίσιο ορίζει αυτοδίκαιη καταγραφή της παράβασης, αναστολή εκτοκισμού και κεφαλαιοποίησης τόκων, καθώς και ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος.
4. Ενεργή ρύθμιση χωρίς στοιχεία πληρωμής από servicer
Υποθετική ρύθμιση €60.000 με μηνιαία δόση €600. Ο οφειλέτης παραμένει συνεπής, για παράδειγμα έχει αποδεχθεί τον εξωδικαστικό μηχανισμό, όμως αδυνατεί να πληρώσει τη δόση επειδή ο πιστωτής/servicer δεν του έχει δώσει τα απαραίτητα στοιχεία για την εξυπηρέτηση της ρύθμισης. Εναλλακτικά, καταβάλλει κανονικά τη δόση του, αλλά παρ’ όλα αυτά δέχεται καταγγελία της σύμβασής του ή διαταγή πληρωμής ή κατάσχεση.
| Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο | |
| Μηνιαία δόση | €600 | €600 |
| Κίνδυνος καταγγελίας/καταδιωκτικών ενεργειών | Λαμβάνει καταδιωκτικά μέτρα | Απαγορεύονται όταν είναι συνεπής ή η αδυναμία οφείλεται στη μη χορήγηση αναγκαίων στοιχείων |
| Παραβίαση από πιστωτή | — | Αυτοδίκαιη ακυρότητα + πίστωση 5 δόσεων = €3.000 |
| Παράταση ρύθμισης | — | 5 μήνες χωρίς επιβαρύνσεις |
| Διοικητικό πρόστιμο | — | €50.000–€500.000 |
Επομένως, για μηνιαία δόση €600, το ποσό πίστωσης που προβλέπεται υπέρ του οφειλέτη φθάνει τα €3.000 (5 × €600), ενώ η διάρκεια της ρύθμισης επιμηκύνεται κατά 5 μήνες.
6. Αίτημα για πλήρη αποτύπωση της οφειλής
Για υποθετικό χρέος 120.000 ευρώ, ο οφειλέτης αιτείται τη σύμβαση και τις τυχόν τροποποιήσεις της, το ιστορικό πληρωμών, καθώς και στοιχεία για κεφάλαιο, τόκους, επιτόκιο, προμήθειες και κάθε άλλη επιβάρυνση.
| Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο | |
| Δικαίωμα ενημέρωσης | Υφίστανται ήδη υποχρεώσεις διαφάνειας/ενημέρωσης | Ρητό αυτοτελές δικαίωμα χωρίς επιβάρυνση |
| Προθεσμία | Δεν υπήρχε η νέα ειδική ενιαία προθεσμία | 45 ημέρες, εφόσον τα στοιχεία δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα |
| Μη ανταπόκριση | Δεν υπήρχε η νέα ειδική συνέπεια | Αναστολή τοκοφορίας έως την πλήρη χορήγηση |
Κατά συνέπεια, η νέα ρύθμιση καθιερώνει συγκεκριμένη διαδικασία ενημέρωσης, με σαφές χρονικό πλαίσιο και οικονομικές επιπτώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
7. Γονέας ή νόμιμος φροντιστής εξαρτώμενου τέκνου με αναπηρία 67%+
Παράδειγμα: Ας θεωρήσουμε γονείς παιδιού ΑμεΑ με ετήσιο εισόδημα 21.000 ευρώ, περιουσιακά στοιχεία ύψους 270.000 ευρώ και εξαρτώμενο τέκνο με πιστοποιημένη αναπηρία 70%.
| Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο | |
| Ιδιότητα γονέα/φροντιστή | Δεν καλυπτόταν από τη νέα ειδική επέκταση | Περιλαμβάνεται εφόσον πληρούνται τα ίδια κριτήρια |
| Αναπηρία τέκνου | — | 70% ≥ 67% |
| Ειδική μεταχείριση | Δεν ενεργοποιούνταν από αυτή την ιδιότητα | Δυνατότητα χαρακτηρισμού ως ευάλωτου |
| Πρακτική συνέπεια | — | Εφόσον πληρούνται όλα τα κριτήρια, μπορεί να καταστεί υποχρεωτική η πρόταση του υπολογιστικού εργαλείου του εξωδικαστικού |
8. Συνδυαστικό παράδειγμα από την αίτηση έως τη ρύθμιση
Ο οφειλέτης χρωστάει 150.000 ευρώ και έχει στη διάθεσή του περίπου 20.000 ευρώ. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, θεωρείται ότι ο πιστωτής είχε αρχικά ζητήσει προκαταβολή 40%.
| Βήμα | Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο |
| Αρχικό αίτημα | Απευθείας διαπραγμάτευση | Αίτηση + πλήρης φάκελος |
| Προκαταβολή | 40% = €60.000 → δεν μπορεί να την καλύψει | Έως 15% = €22.500· το διαθέσιμο ποσό €20.000 βρίσκεται πολύ κοντά στο νέο όριο |
| Απάντηση πιστωτή | Δεν υπήρχε η νέα δεσμευτική 3μηνη προθεσμία | Έως 3 μήνες |
| Περιεχόμενο | Δεν υπήρχε η νέα τυποποιημένη απαίτηση | Κατάλληλη, βιώσιμη, τεκμηριωμένη πρόταση που να βασίζεται στα στοιχεία περιουσίας & εισοδήματός του |
| Απάντηση οφειλέτη | — | 1 μήνας |
| Ολοκλήρωση | Μπορούσε να υπάρξουν καθυστερήσεις | Έως 6 μήνες συνολικά |
9. Προστασία κύριας κατοικίας με τον εξωδικαστικό μηχανισμό
Παράδειγμα: Οφειλέτης με συνολικές οφειλές 300.000 ευρώ και κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ καταθέτει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού. Δηλώνει ότι θέλει να προστατεύσει μόνο την κύρια κατοικία του και, ταυτόχρονα, συναινεί στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του, συνολικής αξίας 50.000 ευρώ.
Τα βήματα του οφειλέτη βάσει της νέας διαδικασίας
- Καταθέτει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού, δηλώνοντας την πρόθεσή του να υπαχθεί στο πρόγραμμα προστασίας της κύριας κατοικίας.
- Η πλατφόρμα διαχωρίζει αυτομάτως την κύρια κατοικία, αξίας 150.000 ευρώ, από τα υπόλοιπα ακίνητα.
- Με την ένταξη στη ρύθμιση, παρέχει συναίνεση για τη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων, αξίας 50.000 ευρώ.
- Η ρύθμιση διαμορφώνεται αποκλειστικά με κριτήριο την αξία της κύριας κατοικίας.
Βήμα 1 — Υπολογισμός της νέας οφειλής μόνο από την κύρια κατοικία
Με βάση το νέο πλαίσιο, η ρύθμιση υπολογίζεται αποκλειστικά σύμφωνα με την αξία της κύριας κατοικίας:
Νέα βάση υπολογισμού = 150.000 ευρώ
Οι πιστωτές οφείλουν να υποβάλουν πρόταση ρύθμισης η οποία:
- προστατεύει την κύρια κατοικία
- οδηγεί σε ρευστοποίηση τα υπόλοιπα ακίνητα
- περιορίζει την οφειλή σε βιώσιμο επίπεδο
Διαγραφή οφειλής:
Αρχική οφειλή: 300.000 ευρώ
Αξία λοιπών ακινήτων: 50.000 ευρώ (ρευστοποίηση)
Διαγραφή που προκύπτει από τον αλγόριθμο: 150.000 ευρώ.
Ικανοποίηση πιστωτών από τη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων: 50.000 ευρώ
Οφειλή προς ρύθμιση: 150.000 ευρώ
Βήμα 2 — Η νέα μηνιαία δόση
Η νέα προς ρύθμιση οφειλή, ύψους 150.000 ευρώ, μπορεί να εξοφληθεί σε έως 35 έτη, ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του οφειλέτη.
Βήμα 3 — Η προστασία της κύριας κατοικίας
Με την υπογραφή της σύμβασης ισχύουν τα εξής:
- Απαγορεύεται ο πλειστηριασμός της κύριας κατοικίας από πιστωτές που υπάγονται στη ρύθμιση μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού, δηλαδή τράπεζες, servicers, Δημόσιο και φορείς κοινωνικής ασφάλισης.
- Η σύμβαση διαθέτει ισχύ εκτελεστού τίτλου.
- Ο οφειλέτης απολαμβάνει μόνιμη προστασία, εφόσον τηρεί τους όρους της ρύθμισης.
Στο νέο πλαίσιο προβλέπονται τα ακόλουθα:
- Ο οφειλέτης σώζει το σπίτι του.
- Η οφειλή μειώνεται στο μισό της αρχικής, από 300.000 ευρώ σε 150.000 ευρώ.
- Οι δόσεις καθίστανται βιώσιμες.
- Η διαδικασία είναι συναινετική και γρήγορη.
Η διαγραφή που υπολογίζεται από τον αλγόριθμο δεν συνιστά άφεση ή οριστική διαγραφή χρέους, αλλά παράγεται αυτόματα από το σύστημα, ώστε να διαμορφωθεί βιώσιμη δόση.
Ειδικότερα, ο αλγόριθμος υπολογίζει τις οφειλές με γνώμονα την αξία της κύριας κατοικίας του οφειλέτη, ώστε να προκύπτουν χαμηλότερες και βιώσιμες δόσεις και να διασφαλίζεται η προστασία της. Οι πιστωτές ανακτούν τις απαιτήσεις τους και ικανοποιούνται μέσω της ρευστοποίησης των λοιπών ακινήτων.
Επομένως, όταν η συνολική περιουσία είναι μεγαλύτερη, δεν πραγματοποιείται κούρεμα της οφειλής.
Έτσι, στο ίδιο παράδειγμα, οφειλέτης με συνολικές οφειλές 300.000 ευρώ και κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού. Δηλώνει ότι επιδιώκει την προστασία αποκλειστικά της κύριας κατοικίας του, ενώ συναινεί στη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων του, συνολικής αξίας 160.000 ευρώ.
Για να θεωρείται βιώσιμη, η δόση θα υπολογιστεί από τον αλγόριθμο με βάση την αξία της κύριας κατοικίας, δηλαδή τα 150.000 ευρώ.
Αυτό δεν συνεπάγεται ότι θα διαγραφούν οι υπόλοιπες οφειλές του οφειλέτη, ύψους 150.000 ευρώ, προς τους πιστωτές. Το υπόλοιπο των απαιτήσεων θα καλυφθεί από την υπόλοιπη περιουσία, αξίας 160.000 ευρώ, η οποία υπερβαίνει το ύψος των οφειλών, μέσω της διαδικασίας εκποίησης, χωρίς να υπάρξει κούρεμα. Ωστόσο, οι πιστωτές δεν θα εισπράξουν το υπερβάλλον ποσό, καθώς η ικανοποίησή τους περιορίζεται έως το συνολικό ύψος της οφειλής, δηλαδή τις 300.000 ευρώ.
