Στις 10 Νοεμβρίου 1836, ο Όθωνας παντρεύεται την Αμαλία του Ολδεμβούργου, μακριά από την Αθήνα και χωρίς να έχει ενημερωθεί η ελληνική κυβέρνηση. Η τελετή πραγματοποιείται στο παλάτι του Ολδεμβούργου, στη σημερινή Γερμανία, και ο γάμος παραμένει κρυφός για εβδομάδες.
Οι ελληνικές εφημερίδες μαθαίνουν για τον γάμο στις 18 Δεκεμβρίου, πάνω από έναν μήνα μετά την τελετή, καθώς η είδηση φτάνει στη χώρα μέσω του ξένου Τύπου. Την πληροφορία εκ των υστέρων λαμβάνουν ακόμη και μέλη της ίδιας της κυβέρνησης.
Για ποιους λόγους ο Όθωνας απέκρυψε τον γάμο του
Όταν ο Όθωνας ανεβαίνει στον θρόνο το 1833, η Ελλάδα είναι ένα νεοσύστατο βασίλειο και ο ίδιος Βαυαρός μονάρχης. Η Βρετανία, η Γαλλία και η Ρωσία ασκούν ισχυρή επιρροή στη χώρα, έχοντας διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.
Για τον βασιλιά, ο γάμος δεν ήταν μόνο προσωπική επιλογή: είχε διπλωματική και δυναστική βαρύτητα, αφού επηρέαζε τις σχέσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών βασιλικών οίκων και συνδεόταν με το ζήτημα της διαδοχής.
Οι προετοιμασίες γίνονται κρυφά, ώστε να μην υπάρξει ενδεχόμενη παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων. Η ελληνική κυβέρνηση δεν λαμβάνει εγκαίρως γνώση για τον γάμο.
Η μη ενημέρωση προκαλεί δυσαρέσκεια, ωστόσο η επιστροφή του βασιλικού ζευγαριού στην Ελλάδα συνοδεύεται από ενθουσιώδη υποδοχή.
Η καταγωγή και τα νεανικά χρόνια της Αμαλίας
Κόρη του μεγάλου δούκα του Ολδεμβούργου, η Μαρία Φρειδερίκη Αμαλία γεννήθηκε το 1818. Την εποχή του γάμου της με τον Όθωνα ήταν μόλις 17 ετών.
Μεγαλώνει σε αριστοκρατικό ευρωπαϊκό περιβάλλον, αφού χάνει τη μητέρα της σε μικρή ηλικία. Η εκπαίδευσή της περιλαμβάνει ξένες γλώσσες, μουσική, ζωγραφική και χορό, ενώ δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ιππασία και το κυνήγι.
Στις 2 Φεβρουαρίου 1837, με βάση το παλαιό ημερολόγιο, ο Όθωνας και η Αμαλία φτάνουν στον Πειραιά, όπου τους υποδέχονται με ενθουσιασμό.
Η Αμαλία συμμετέχει σύντομα ενεργά στη δημόσια ζωή, αναλαμβάνοντας φιλανθρωπικές πρωτοβουλίες και στηρίζοντας κοινωνικά ιδρύματα. Παράλληλα, ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την ανάπτυξη της Αθήνας, η οποία είχε ανακηρυχθεί πρωτεύουσα μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα.
Η συμβολή της Αμαλίας στη δημιουργία του Εθνικού Κήπου
Ο Βασιλικός Κήπος, που σήμερα ονομάζεται Εθνικός Κήπος της Αθήνας, είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα που συνδέονται με την Αμαλία.
Οι εργασίες για τον κήπο αρχίζουν το 1839 και περιλαμβάνουν τη μεταφορά και φύτευση χιλιάδων φυτών από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ο χώρος διαμορφώνεται δίπλα στα βασιλικά ανάκτορα, στο κτίριο που σήμερα στεγάζει τη Βουλή.
Το όνομα της Αμαλίας συνδέεται και με την ιδιαίτερη γυναικεία φορεσιά που επικράτησε να αποκαλείται «Αμαλία». Η ενδυμασία παντρεύει στοιχεία της ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς με ευρωπαϊκές επιρροές και καθιερώνεται στη βασιλική αυλή.
Η φιλανθρωπική προσφορά της δεν την κρατά μακριά από τις πολιτικές και κοινωνικές εντάσεις της εποχής. Αντιδράσεις προκαλούν τόσο η αυστηρή εθιμοτυπία στα ανάκτορα όσο και η προσπάθεια να διαμορφωθεί μια νέα αυλική κοινωνία.
Η πορεία του βασιλικού ζευγαριού έως την εξορία
Το ζήτημα της διαδοχής παραμένει ανοιχτό, καθώς ο Όθωνας και η Αμαλία δεν αποκτούν παιδιά.
Η δυσαρέσκεια για τη μοναρχία εντείνεται, ώσπου η Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 αναγκάζει τον Όθωνα να παραχωρήσει Σύνταγμα και να περιορίσει την έως τότε απόλυτη εξουσία του.
Μετά από νέα εξέγερση, το 1862, ο Όθωνας χάνει τον θρόνο και το βασιλικό ζευγάρι φεύγει οριστικά από την Ελλάδα.
Τα υπόλοιπα χρόνια τους τα περνούν στη Βαυαρία. Ο Όθωνας πεθαίνει το 1867, ενώ η Αμαλία το 1875.
Ο γάμος, που η ελληνική κυβέρνηση αγνοούσε, σηματοδότησε την έναρξη κοινής διαδρομής 26 ετών στον ελληνικό θρόνο. Η πορεία του πρώτου βασιλικού ζευγαριού του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους έληξε με την εκδίωξή του.
Σημαντικά γεγονότα που συνέβησαν σήμερα στην Ελλάδα και διεθνώς
1836: Ο βασιλιάς των Ελλήνων, Όθωνας, παντρεύεται την κόρη του μεγάλου δούκα του Ολδεμβούργου, Αμαλία Μαρία Φρειδερίκη. Με τον γάμο επισφραγίστηκαν οι δεσμοί της νεοσύστατης ελληνικής μοναρχίας με την Ευρώπη. Η Αμαλία θα γίνει ιδιαίτερα αγαπητή στον ελληνικό λαό, καθώς θα προσπαθήσει να εκσυγχρονίσει την ελληνική κοινωνία και θα προσφέρει στον πολιτισμό και την κοινωνική ζωή της χώρας.
1871: Ο δημοσιογράφος και ερευνητής Χένρι Μόρτον Στάνλεϊ ανακαλύπτει τον Σκοτσέζο ιεραπόστολο και εξερευνητή Ντέιβιντ Λίβινγκστον, ο οποίος είχε χαθεί για χρόνια στην καρδιά της Αφρικής. Η συνάντηση των δύο ανδρών έλαβε χώρα κοντά στη λίμνη Τανγκανίκα. Η πρώτη φράση του Στάνλεϊ προς τον Λίβινγκστον, «Ο δρ. Λίβινγκστον, να υποθέσω;» («Dr. Livingstone, I presume?»), έχει μείνει ιστορική και συμβολίζει την αποφασιστικότητα και το θάρρος της εξερεύνησης σε αχαρτογράφητες περιοχές.
1885: Στη Γερμανία, ο Γκότλιμπ Ντάιμλερ, που αργότερα θα ιδρύσει τη Mercedes, κατασκευάζει την πρώτη μοτοσικλέτα (264 κ.εκ. – μέγιστη ταχύτητα 12 χλμ./ώρα). Την οδηγεί ο γιος του Πάουλ.
1901: Μετά τα Ευαγγελικά και την αποχώρηση της κυβέρνησης Θεοτόκη, σχηματίζεται νέα κυβέρνηση με βασιλική πρωτοβουλία και πρωθυπουργό τον Αλέξανδρο Ζαΐμη. Η ανάθεση της εντολής στον Ζαΐμη αποσκοπεί στην εκτόνωση της κρίσης και στην αποκατάσταση της πολιτικής ομαλότητας, σε μια συγκυρία έντονων αντιδράσεων για το γλωσσικό ζήτημα και βαθύ διχασμό στην ελληνική κοινωνία.
1924: Στην Καβάλα ξεσπούν ταραχές και συγκρούσεις ανάμεσα στους καπνεργάτες από τη μία και τον στρατό μαζί με τη χωροφυλακή από την άλλη. Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων χάνουν τη ζωή τους μία εργάτρια και ένας αξιωματικός της χωροφυλακής.
1945: Ο Ενβέρ Χότζα αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση της Αλβανίας και σταδιακά εδραιώνει ένα από τα πιο αυταρχικά καθεστώτα της Ανατολικής Ευρώπης. Η χώρα, υπό την ηγεσία του, αποκόπτεται τόσο από τη Δύση όσο και από τους πρώην συμμάχους της στο Ανατολικό Μπλοκ, ενώ υιοθετεί ένα σκληρό σταλινικό μοντέλο, με το κράτος να ελέγχει πλήρως την οικονομία, την κοινωνία και την καθημερινότητα των πολιτών.
1989: Ύστερα από 35 χρόνια στην εξουσία, ο Τεοντόρ Ζίβκοφ αποχωρεί από την ηγεσία της Βουλγαρίας και του βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος.
1997: Η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, ανεξάρτητη αρχή που εποπτεύει την εφαρμογή της νομοθεσίας για τα προσωπικά δεδομένα και διαφυλάσσει τα δικαιώματα των πολιτών κατά τη συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών, αρχίζει επίσημα τη λειτουργία της. Η σύστασή της αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της διαφάνειας και της προστασίας της ιδιωτικότητας στη δημόσια και ιδιωτική διοίκηση.
2001: Ο Αντώνης Φώτσης γίνεται ο πρώτος γηγενής Έλληνας μπασκετμπολίστας που αγωνίζεται στο NBA, υπογράφοντας στους Μέμφις Γκρίζλις. Η παρουσία του στη μεγαλύτερη μπασκετική λίγκα του κόσμου ανοίγει τον δρόμο για επόμενες ελληνικές συμμετοχές και συμβολίζει την άνοδο του ελληνικού μπάσκετ στη διεθνή σκηνή.
2008: Ο βουλευτής Αρκαδίας Πέτρος Τατούλης διαγράφεται από τη Νέα Δημοκρατία και την κοινοβουλευτική της ομάδα. Η απόφαση ακολουθεί συνέντευξή του σε εφημερίδα, στην οποία είχε ασκήσει έντονη κριτική στον πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή.
2009: Η είδηση ότι ο Γερμανός τερματοφύλακας Ρόμπερτ Ένκε έβαλε τέλος στη ζωή του προκαλεί σοκ στον παγκόσμιο αθλητισμό. Ο Ένκε, που αντιμετώπιζε χρόνια κατάθλιψη, αυτοκτονεί πέφτοντας στις ράγες τρένου, λίγους μήνες πριν το Μουντιάλ του 2010, όπου θεωρούνταν βασικός διεκδικητής για τη θέση κάτω από τα δοκάρια της Εθνικής Γερμανίας. Ο θάνατός του ανοίγει δημόσια συζήτηση για την ψυχική υγεία στον επαγγελματικό αθλητισμό και το βάρος των προσδοκιών στους αθλητές.
2015: Σύμφωνα με τη Frontex, πάνω από 540.000 μετανάστες έφτασαν στα ελληνικά νησιά κατά το πρώτο δεκάμηνο του 2015. Πρόκειται για αριθμό 13 φορές μεγαλύτερο από εκείνον της αντίστοιχης περιόδου το 2014.
2021: Το YouTube καταργεί τη δημόσια ένδειξη «dislike» σε όλα τα βίντεό του, επιδιώκοντας να προφυλάξει τους δημιουργούς περιεχομένου από οργανωμένες «επιθέσεις dislike».
Γεννήσεις
1925 – Ρίτσαρντ Μπάρτον (Richard Burton), Ουαλός ηθοποιός με διεθνή καριέρα και μία από τις πιο χαρακτηριστικές θεατρικές και κινηματογραφικές φωνές του 20ού αιώνα. Ξεχώρισε για την έντονη, σχεδόν «σκοτεινή» υποκριτική του παρουσία και τη βαθιά, μεστή φωνή του. Πρωταγωνίστησε σε ταινίες όπως «Who’s Afraid of Virginia Woolf?» και «Cleopatra», όπου ανέπτυξε και την θρυλική, παθιασμένη σχέση του με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ, δημιουργώντας έναν από τους πιο διάσημους έρωτες του Χόλιγουντ.
1928 – Ένιο Μορικόνε (Ennio Morricone), Ιταλός συνθέτης, παγκοσμίως γνωστός για τη μουσική του σε θρυλικές ταινίες. Με χαρακτηριστικές ενορχηστρώσεις, πρωτότυπους ήχους και έντονα μελωδικά θέματα, καθόρισε το ύφος των γουέστερν του Σέρτζιο Λεόνε, όπως «Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος». Η καριέρα του περιλαμβάνει πάνω από 500 soundtracks για κινηματογράφο και τηλεόραση. Βραβεύτηκε με Όσκαρ το 2016, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη μουσική του παγκόσμιου σινεμά.
1919 – Μιχαήλ Καλάσνικοφ (Mikhail Kalashnikov), Ρώσος στρατιωτικός και σχεδιαστής του θρυλικού όπλου AK-47, ενός από τα πιο διαδεδομένα και αναγνωρίσιμα τυφέκια στον κόσμο. Το όπλο του χαρακτηρίστηκε για την απλότητα, την αντοχή και την αξιοπιστία του, χρησιμοποιήθηκε σε δεκάδες στρατούς και συγκρούσεις, και έγινε σύμβολο τόσο επαναστάσεων όσο και πολεμικών συγκρούσεων του 20ού αιώνα. Ο ίδιος δήλωνε ότι το δημιούργησε για την άμυνα της πατρίδας του.
Θάνατοι
1938 – Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ (Mustafa Kemal Atatürk), Τούρκος στρατιωτικός και πολιτικός, ιδρυτής και πρώτος πρόεδρος της σύγχρονης Τουρκικής Δημοκρατίας. Ηγήθηκε του πολέμου ανεξαρτησίας και προχώρησε σε εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις που εκσυγχρόνισαν το κράτος, καθιερώνοντας τον κοσμικό χαρακτήρα του, το νέο αλφάβητο και την ενίσχυση της παιδείας. Η πολιτική του κληρονομιά παραμένει καθοριστική για την ταυτότητα και την πορεία της Τουρκίας.
2015 – Χέλμουτ Σμιτ (Helmut Schmidt), Γερμανός πολιτικός και καγκελάριος της Δυτικής Γερμανίας (1974–1982). Διακρίθηκε για τον πραγματισμό, τη σταθερότητα στη διακυβέρνηση και την προσήλωσή του στην ευρωπαϊκή ενοποίηση. Διαχειρίστηκε κρίσιμες περιόδους, όπως την οικονομική ύφεση και την τρομοκρατία της RAF. Υπήρξε υπέρμαχος της στενότερης συνεργασίας των ευρωπαϊκών κρατών, αφήνοντας σημαντική πολιτική και θεσμική κληρονομιά στην πορεία της μεταπολεμικής Ευρώπης.
Εορτολόγιο
Αρσένιος, Αρσινόη, Ηρωδίων, Μίλος, Ορέστης, Ορεστιάδα, Ροδίων, Σωσίπατρος, Ωρίων
Εθνικές γιορτές και επέτειοι
Παγκόσμια Ημέρα Επιστήμης για την Ειρήνη και την Ανάπτυξη
Παγκόσμια Ημέρα Κερατόκωνου
