Η μερική ηλιακή έκλειψη της Τετάρτης 12 Αυγούστου θα είναι ορατή στην Ελλάδα μόνο για λίγα λεπτά και αποκλειστικά από ορισμένα σημεία της δυτικής και βορειοδυτικής χώρας, με καλύτερες πιθανότητες σε Κέρκυρα και Ήπειρο, ενώ στην Αθήνα δεν θα γίνει αντιληπτή. Το φαινόμενο θα εμφανιστεί λίγο πριν τη δύση του Ήλιου, περίπου μεταξύ 20:30 και 20:40, αλλά η κάλυψη του ηλιακού δίσκου θα είναι ελάχιστη, σε αντίθεση με την ολική έκλειψη που θα χαρίσει εντυπωσιακό σκοτάδι σε Ισπανία, Ισλανδία και άλλες περιοχές της Ευρώπης.
Πιο αναλυτικά
Μόλις λίγα λεπτά και μόνο από συγκεκριμένα σημεία της Ελλάδας θα είναι ορατή η μερική ηλιακή έκλειψη της Τετάρτης 12 Αυγούστου, καθώς η χώρα μας βρίσκεται αρκετά μακριά από τη ζώνη ολικότητας του εντυπωσιακού αστρονομικού φαινομένου. Στις περισσότερες περιοχές της χώρας η έκλειψη δεν θα γίνει αντιληπτή, ενώ ακόμη και στα σημεία με τις καλύτερες συνθήκες παρατήρησης η κάλυψη του Ήλιου θα είναι εξαιρετικά μικρή.
Η ολική ηλιακή έκλειψη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αστρονομικά φαινόμενα του 2026 και στις περιοχές που βρίσκονται μέσα στη ζώνη ολικότητας αναμένεται να προσφέρει μοναδικές εικόνες. Η Ελλάδα, ωστόσο, βρίσκεται εκτός αυτής της γεωγραφικής ζώνης και έτσι από τη χώρα μας δεν θα είναι δυνατή η παρατήρηση ολικής έκλειψης.
Το πολύ μικρό χρονικό παράθυρο
Στη δυτική και βορειοδυτική Ελλάδα θα υπάρξει η δυνατότητα παρατήρησης μιας περιορισμένης μερικής έκλειψης. Το φαινόμενο θα εμφανιστεί λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου και θα διαρκέσει μόλις λίγα λεπτά, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα κρίσιμο τον σωστό υπολογισμό της ώρας και την επιλογή του κατάλληλου σημείου.
Το χρονοδιάγραμμα για την Ελλάδα είναι περίπου το ακόλουθο:
Έναρξη μερικής έκλειψης: περίπου στις 20:30
Λήξη: περίπου στις 20:40
Οι συγκεκριμένες ώρες μπορεί να διαφοροποιούνται ελαφρώς ανάλογα με τη γεωγραφική θέση. Παράλληλα, σε μεγάλο τμήμα της ελληνικής επικράτειας το φαινόμενο δεν θα είναι ορατό.
Η παρατήρηση γίνεται ακόμη δυσκολότερη από το γεγονός ότι ο Ήλιος θα βρίσκεται πολύ χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα. Για τον λόγο αυτό θα χρειαστεί απόλυτα καθαρός ουρανός και σημείο με ανεμπόδιστη θέα προς τη δύση, χωρίς βουνά, κτίρια ή άλλες φυσικές και τεχνητές κατασκευές που θα περιορίζουν το οπτικό πεδίο.
Κέρκυρα και Ήπειρος οι καλύτερες επιλογές
Οι μεγαλύτερες πιθανότητες για να καταγραφεί η έκλειψη εντοπίζονται στο βορειοδυτικό τμήμα της Ελλάδας. Η Κέρκυρα και περιοχές της Ηπείρου θεωρούνται τα σημεία όπου οι συνθήκες είναι ευνοϊκότερες για όσους διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό παρατήρησης.
Πιθανότητες, σε θεωρητικό επίπεδο, υπάρχουν επίσης για περιοχές όπως η Ηγουμενίτσα, η Κόνιτσα, η Καστοριά και η Φλώρινα. Ωστόσο, εκεί η κάλυψη του ηλιακού δίσκου θα είναι τόσο περιορισμένη, ώστε η αλλαγή μπορεί πρακτικά να μην γίνει αντιληπτή.
Αντίθετα, όσο η γεωγραφική θέση μετατοπίζεται προς την ανατολική και τη νοτιοανατολική Ελλάδα, οι πιθανότητες ορατότητας περιορίζονται ουσιαστικά στο μηδέν.
Τι θα συμβεί στην Αθήνα
Για την Αθήνα οι συνθήκες δεν αφήνουν περιθώριο παρατήρησης. Η πρωτεύουσα βρίσκεται εκτός του χρήσιμου γεωγραφικού παραθύρου και οι κάτοικοι του Λεκανοπεδίου δεν αναμένεται να δουν κάποια οπτική αλλαγή στον Ήλιο.
Ακόμη όμως και στις περιοχές της Ελλάδας που βρίσκονται στις καλύτερες θέσεις για την παρατήρηση, το θέαμα θα απέχει πολύ από την εικόνα μιας πραγματικής ολικής έκλειψης. Δεν πρόκειται να υπάρξει το χαρακτηριστικό σκοτείνιασμα που παρατηρείται στις περιοχές όπου η Σελήνη καλύπτει πλήρως τον ηλιακό δίσκο.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Κέρκυρας, όπου στο μέγιστο της έκλειψης η Σελήνη αναμένεται να καλύψει μόλις περίπου το 2% του ηλιακού δίσκου.
Η Ευρώπη στο επίκεντρο – Πού θα γίνει νύχτα για δύο λεπτά
Εντελώς διαφορετικό θα είναι το σκηνικό σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης, όπου η Σελήνη θα καλύψει πλήρως τον Ήλιο και για περίπου δύο λεπτά θα επικρατήσει σκοτάδι μέσα στη μέρα. Η στενή λωρίδα της ολικότητας περνά από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, την Ισπανία και ένα μικρό τμήμα της βορειοανατολικής Πορτογαλίας, με τη μεγαλύτερη χερσαία έκταση της Ευρώπης μέσα στη ζώνη ολικότητας να βρίσκεται στην Ισπανία.
Για τους Ισπανούς, η 12η Αυγούστου αποτελεί ημερομηνία ιδιαίτερης αστρονομικής σημασίας. Όπως αναφέρει η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος, πρόκειται για την πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου που θα είναι ορατή από την ηπειρωτική Ισπανία από το 1905. Η σκιά της Σελήνης θα κινηθεί από τα δυτικά προς τα ανατολικά, διασχίζοντας τη χώρα, προτού συνεχίσει πάνω από τις Βαλεαρίδες Νήσους.
Μέσα στη ζώνη ολικότητας βρίσκονται αρκετές μεγάλες πόλεις, μεταξύ των οποίων η Λα Κορούνια, το Οβιέδο, το Μπιλμπάο, η Σαραγόσα και η Βαλένθια.
Για λίγα λεπτά ο Ήλιος θα εξαφανιστεί
Η διάρκεια της ολικότητας θα είναι σύντομη, όμως το θέαμα ιδιαίτερα εντυπωσιακό. Στη Λιόν, σύμφωνα με τα στοιχεία της NASA, η πλήρης φάση της έκλειψης αναμένεται να ξεκινήσει περίπου στις 20:28 τοπική ώρα και να ολοκληρωθεί περίπου δύο λεπτά αργότερα.
Στη Βαλένθια το φαινόμενο θα συμβεί ακόμη πιο κοντά στη δύση του Ήλιου, περίπου στις 20:32. Για χρονικό διάστημα που θα κυμαίνεται από μερικές δεκάδες δευτερόλεπτα έως περίπου δύο λεπτά, ο ηλιακός δίσκος θα εξαφανιστεί πλήρως και στον ουρανό θα κάνει την εμφάνισή της η αχνή εξωτερική ατμόσφαιρα του άστρου, γνωστή ως ηλιακή κορώνα.
Εκτός της στενής ζώνης ολικότητας, μεγάλο μέρος της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης θα παρακολουθήσει μια εντυπωσιακή μερική έκλειψη. Το Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς εκτιμά ότι στη Βρετανία και την Ιρλανδία η κάλυψη του ηλιακού δίσκου θα φτάσει περίπου το 90%-96%.
Αντίστοιχα, σε περιοχές της Γαλλίας, του Βελγίου, της Ελβετίας και της βόρειας Ιταλίας, το ποσοστό κάλυψης θα κυμανθεί περίπου μεταξύ 88% και 95%.
Τι θα δουν Λονδίνο, Παρίσι και Μιλάνο
Στο Λονδίνο η μερική έκλειψη θα ξεκινήσει στις 18:17 τοπική ώρα, ενώ το μέγιστο αναμένεται περίπου στις 19:12-19:13, όταν θα έχει καλυφθεί περίπου το 90%-91% του Ήλιου. Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί στις 20:06.
Τα στοιχεία της NASA δείχνουν επίσης σημαντική κάλυψη και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και μεγάλες πόλεις. Στο Παρίσι αναμένεται κάλυψη 92%, στο Μιλάνο 92%, στο Βερολίνο 85%, ενώ στο Δουβλίνο η κάλυψη θα φτάσει το 94%.
Από τη βόρεια Ρωσία μέχρι την Ισπανία η πορεία της σκιάς
Η πορεία της ολικότητας δεν περιορίζεται στην Ευρώπη. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η σκιά της Σελήνης θα αρχίσει την πορεία της από απομακρυσμένες περιοχές της βόρειας Ρωσίας, σε μικρή απόσταση από τον Βόρειο Πόλο.
Στη συνέχεια θα κινηθεί προς τη Γροιλανδία και την Ισλανδία, θα διασχίσει τον βόρειο Ατλαντικό και θα φτάσει στην Ιβηρική Χερσόνησο λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου.
Παράλληλα, η μερική φάση της έκλειψης θα είναι ορατή σε πολύ μεγαλύτερη έκταση, καλύπτοντας μεγάλο μέρος της Ευρώπης, τον Καναδά, περιοχές των βόρειων Ηνωμένων Πολιτειών και τη βορειοδυτική Αφρική.
Το μέγιστο του φαινομένου αναμένεται στις 17:45:53 UTC, σε σημείο του βόρειου Ατλαντικού κοντά στην Ισλανδία. Εκεί καταγράφεται και η μεγαλύτερη διάρκεια ολικότητας για το συγκεκριμένο φαινόμενο, με τη Σελήνη να καλύπτει πλήρως τον Ήλιο για 2 λεπτά και 18,2 δευτερόλεπτα.
Στις περισσότερες περιοχές που βρίσκονται πάνω στη διαδρομή της ολικότητας, πάντως, η πλήρης κάλυψη του ηλιακού δίσκου θα διαρκέσει λιγότερο από δύο λεπτά, κάνοντας κάθε δευτερόλεπτο της παρατήρησης πολύτιμο.
