Γεώργιος Παπανδρέου: Η κηδεία του έγινε μαζική διαδήλωση κατά της χούντας – Σαν σήμερα 1 Νοεμβρίου

Σαν σήμερα, το 1968, πεθαίνει στα 80 του χρόνια ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο οποίος έμεινε γνωστός ως «Γέρος της Δημοκρατίας». Η Ελλάδα βρίσκεται τότε υπό τη δικτατορία των συνταγματαρχών και, δύο ημέρες μετά τον θάνατό του, η κηδεία του μετατρέπεται σε μία από τις μεγαλύτερες αντιδικτατορικές εκδηλώσεις της επταετίας, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κατακλύζουν τους δρόμους της Αθήνας.

Μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες της ελληνικής πολιτικής υπήρξε ο Γεώργιος Παπανδρέου. Επικεφαλής της Ένωσης Κέντρου, κέρδισε τις εκλογές του 1964. Η παραίτησή του τον Ιούλιο του 1965, μετά τη σύγκρουσή του με τον βασιλιά Κωνσταντίνο, πυροδότησε την πολιτική κρίση των Ιουλιανών.

Οι συνταγματάρχες συνέλαβαν τον Παπανδρέου μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 και στη συνέχεια τον έθεσαν σε κατ’ οίκον περιορισμό. Τον Οκτώβριο του 1968 εισήχθη στον «Ευαγγελισμό» με γαστρορραγία, όπου υποβλήθηκε σε επέμβαση. Έφυγε από τη ζωή την 1η Νοεμβρίου.

Η εικόνα που παρουσιάζει η Αθήνα την Κυριακή 3 Νοεμβρίου είναι πρωτοφανής για τα χρόνια της δικτατορίας. Πλήθος τεράστιων διαστάσεων συγκεντρώνεται στη Μητρόπολη και ακολουθεί τη σορό έως το Α΄ Νεκροταφείο. Η πομπή της κηδείας παίρνει τον χαρακτήρα διαδήλωσης υπέρ της δημοκρατίας και κατά της χούντας.

Η συγκυρία προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στα γεγονότα. Έναν μήνα νωρίτερα, στις 29 Σεπτεμβρίου, η χούντα είχε οργανώσει δημοψήφισμα για το νέο Σύνταγμα και είχε ανακοινώσει πως το «Ναι» έλαβε ποσοστό 92,21%. Η διαδικασία, ωστόσο, διεξήχθη σε κλίμα ανελευθερίας και νοθείας.

Στην κηδεία, το πλήθος απαντά με τον δικό του τρόπο. Οι ιστορικές καταγραφές αναφέρουν ότι ακούγονται τα συνθήματα «Πού είναι το ΟΧΙ μας;», «Μπερδέψατε τα νούμερα», «Θέλουμε Ελευθερία» και «Κάτω η Τυραννία». Η ανοιχτή αμφισβήτηση της εξουσίας δεν μπορεί πλέον να περάσει απαρατήρητη.

Σημαντικό πολιτικό μήνυμα έχει και η παρουσία του Παναγιώτη Κανελλόπουλου, του τελευταίου πρωθυπουργού πριν από το πραξικόπημα και παλαιού αντιπάλου του Παπανδρέου, ο οποίος εκφωνεί τον επικήδειο. Οι δύο πολιτικοί είχαν δώσει σκληρές μάχες στο πλαίσιο του κοινοβουλευτισμού. Τώρα, η κατάλυσή του αναδεικνύει όσα τους ένωναν.

Η χούντα επιχειρεί να υποβαθμίσει τη διαδήλωση, όπως δείχνει και η αντίδρασή της. Η αστυνομία περιγράφει τους συγκεντρωμένους ως «ευαρίθμους ταραξίας» και αναφέρει ότι έγιναν 40 συλλήψεις, εμφανίζοντας την αντιδικτατορική κινητοποίηση ως διατάραξη θρησκευτικής τελετής.

Η κηδεία του Γεωργίου Παπανδρέου ήταν η πρώτη δημόσια εκδήλωση αντίστασης στη χούντα με τόσο μεγάλη συμμετοχή. Έδειξε πως η σιωπή που είχε επιβληθεί στην ελληνική κοινωνία δεν ισοδυναμούσε με αποδοχή του καθεστώτος.

Άλλα γεγονότα της σημερινής ημέρας

451: Περατώνεται η Δ’ Οικουμενική Σύνοδος της Χαλκηδόνας. Η Σύνοδος ορίζει το χριστιανικό δόγμα για τη θεία και την ανθρώπινη φύση του Ιησού Χριστού και καταδικάζει τον Μονοφυσιτισμό.

1512: Η περίφημη οροφή της Καπέλα Σιστίνα, ζωγραφισμένη από τον Μιχαήλ Άγγελο, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό. Οι εντυπωσιακές τοιχογραφίες της αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα αριστουργήματα της Αναγέννησης.

1520: Ο Φερδινάνδος Μαγγελάνος εντοπίζει το θαλάσσιο πέρασμα στο νοτιότερο σημείο της Νότιας Αμερικής, το οποίο θα πάρει το όνομα Πορθμός του Μαγγελάνου. Η αποστολή του θα ολοκληρώσει τη διέλευση προς τον Ειρηνικό Ωκεανό στις 28 Νοεμβρίου.

1755: Ένας από τους ισχυρότερους σεισμούς στην ευρωπαϊκή ιστορία καταστρέφει τη Λισαβόνα, προκαλώντας τσουνάμι και μεγάλες πυρκαγιές. Ο καταστροφικός σεισμός της Πορτογαλίας, εκτιμώμενου μεγέθους 8,5-9 Ρίχτερ, αφήνει δεκάδες χιλιάδες νεκρούς.

1897: Ιδρύεται στο Τορίνο η Γιουβέντους από μια παρέα μαθητών. Ο σύλλογος, του οποίου το όνομα σημαίνει «νεότητα» στα λατινικά, θα εξελιχθεί σε μία από τις πιο επιτυχημένες ομάδες του ιταλικού ποδοσφαίρου.

1903: Η «Ορέστεια» του Αισχύλου παρουσιάζεται στο Βασιλικό Θέατρο Αθηνών, σε νεοελληνική μετάφραση, και προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Οι κινητοποιήσεις καταλήγουν στα αιματηρά «Ορεστειακά», με τουλάχιστον έναν νεκρό και αρκετούς τραυματίες.

1911: Στη Λιβύη σημειώνεται η πρώτη αεροπορική βομβιστική επίθεση από αεροπλάνο στην ιστορία. Στη διάρκεια του Ιταλοτουρκικού Πολέμου, ο Ιταλός πιλότος Τζούλιο Γκαβότι εξαπολύει εκρηκτικά κατά οθωμανικών θέσεων.

1920: Λίγους μήνες μετά τη Συνθήκη των Σεβρών, ο Ελευθέριος Βενιζέλος γνωρίζει συντριπτική ήττα στις εκλογές. Δεν εκλέγεται ούτε βουλευτής και φεύγει από την Ελλάδα. Η πολιτική ανατροπή εγκαινιάζει νέα περίοδο για τον Εθνικό Διχασμό και τη Μικρασιατική Εκστρατεία.

1922: Η τουρκική Εθνοσυνέλευση βάζει τέλος στο Οθωμανικό Σουλτανάτο, καταργώντας θεσμό που είχε διάρκεια έξι αιώνων. Λίγες ημέρες αργότερα, ο τελευταίος σουλτάνος, Μωάμεθ ΣΤ’, θα φύγει από την Κωνσταντινούπολη.

1936: Ο Μπενίτο Μουσολίνι περιγράφει ως «Άξονα Ρώμης – Βερολίνου» τη συνεργασία ανάμεσα στη φασιστική Ιταλία και τη ναζιστική Γερμανία. Η διατύπωση προαναγγέλλει τη συμμαχία που θα έχει καθοριστικό ρόλο στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

1940: Στην Πίνδο σκοτώνεται ο υπολοχαγός Αλέξανδρος Διάκος, ενώ επιχειρείται η ανακατάληψη του υψώματος Τσούκα. Είναι ο πρώτος Έλληνας αξιωματικός του Στρατού Ξηράς που πέφτει στη μάχη στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο.

1940: Τρεις ημέρες μετά την εισβολή της Ιταλίας στην Ελλάδα, ο Κωστής Παλαμάς συνθέτει το ποίημα «Στη Νεολαία μας». Το τετράστιχο ολοκληρώνεται με την ιστορική προτροπή «Μεθύστε με τ’ αθάνατο κρασί του Εικοσιένα!».

1946: Στον Καναδά, οι Νιου Γιορκ Νικς νικούν τους Τορόντο Χάσκις με σκορ 68-66, στον πρώτο αγώνα στην ιστορία του σημερινού NBA, το οποίο τότε είχε την ονομασία BAA.

1948: Ο Αθηναγόρας εκλέγεται Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, έχοντας προηγουμένως διατελέσει Αρχιεπίσκοπος Αμερικής. Η πατριαρχία του θα συνδεθεί με την προσέγγιση της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

1952: Στις Νήσους Μάρσαλ, οι ΗΠΑ διεξάγουν την πρώτη δοκιμή θερμοπυρηνικής βόμβας, η οποία φέρει την κωδική ονομασία «Ivy Mike». Το γεγονός σηματοδοτεί την έναρξη νέας φάσης στην πυρηνική κούρσα εξοπλισμών του Ψυχρού Πολέμου.

1962: Ενεργοποιείται η Συμφωνία Σύνδεσης Ελλάδας – ΕΟΚ, η οποία είχε υπογραφεί το 1961. Η συμφωνία αποτελεί σημαντικό σταθμό στην ευρωπαϊκή πορεία της Ελλάδας, που θα καταλήξει στην πλήρη ένταξη της χώρας το 1981.

1963: Στο Πουέρτο Ρίκο πραγματοποιούνται τα εγκαίνια του Αστεροσκοπείου του Αρεσίμπο, το οποίο διαθέτει γιγαντιαίο ραδιοτηλεσκόπιο διαμέτρου 305 μέτρων. Το Αρεσίμπο θα παίξει σημαντικό ρόλο σε αστρονομικές ανακαλύψεις, μέχρι την κατάρρευσή του το 2020.

1974: Οι πρωτεργάτες της δικτατορίας, ανάμεσά τους οι Γεώργιος Παπαδόπουλος, Στυλιανός Παττακός και Νικόλαος Μακαρέζος, βρίσκονται αντιμέτωποι με ποινική δίωξη για εσχάτη προδοσία. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για τη Δίκη των Πρωταιτίων της Χούντας.

1993: Αρχίζει να ισχύει η Συνθήκη του Μάαστριχτ, μέσω της οποίας ιδρύεται επίσημα η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η συνθήκη θέτει τις βάσεις για την Οικονομική και Νομισματική Ένωση, καθώς και για την καθιέρωση του ευρώ.

2013: Ένοπλοι σκοτώνουν έξω από τα γραφεία της Χρυσής Αυγής στο Νέο Ηράκλειο Αττικής δύο μέλη της, τον Γιώργο Φουντούλη και τον Μανώλη Καπελώνη. Ένας ακόμη άνδρας τραυματίζεται σοβαρά.

Γεννήσεις

1960 – Τιμ Κουκ (Tim Cook), Αμερικανός επιχειρηματίας και CEO της Apple, ο άνθρωπος που ανέλαβε την ηγεσία της εταιρείας μετά τον Στιβ Τζομπς. Κεντρικό πρόσωπο στη μετάβασή της σε μια νέα εποχή, επέκτεινε την παραγωγή και τη λειτουργία της σε παγκόσμιο επίπεδο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ιδιωτικότητα των χρηστών, στη βιωσιμότητα και στις υπηρεσίες. Υπό τη διοίκησή του, η Apple έγινε η πρώτη εταιρεία που ξεπέρασε το όριο του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων σε χρηματιστηριακή αξία.

1972 – Τόνι Κολέτ (Toni Collette), Αυστραλή ηθοποιός, γνωστή για την πολυμορφία και την έντονη συναισθηματική δύναμη των ερμηνειών της. Ξεχώρισε διεθνώς με την ταινία «The Sixth Sense», για την οποία προτάθηκε για Όσκαρ, και επανήλθε δυναμικά με τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στο «Hereditary», που θεωρήθηκε μία από τις πιο καθηλωτικές ερμηνείες στον σύγχρονο τρόμο. Έχει διακριθεί τόσο στον κινηματογράφο όσο και στο θέατρο και την τηλεόραση.

Θάνατοι

1968 – Γεώργιος Παπανδρέου, Έλληνας πολιτικός, πρωθυπουργός και ηγέτης της Ένωσης Κέντρου, γνωστός ως «Γέρος της Δημοκρατίας». Υπήρξε κεντρική φυσιογνωμία της ελληνικής πολιτικής ζωής του 20ού αιώνα, με έμφαση στον κοινοβουλευτισμό και την εκπαίδευση. Η σύγκρουσή του με το Παλάτι το 1965 οδήγησε στα «Ιουλιανά», γεγονός που προκάλεσε έντονη πολιτική κρίση. Η πορεία του άφησε βαθύ αποτύπωμα στη δημοκρατική παράδοση της χώρας.

Εορτολόγιο

Ανάργυρος, Ανάργυρη, Αργύριος, Αργυρία, Δαμιανός, Δαμιανή, Κοσμάς, Κοσμία

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

19 Ημέρες Ακτιβισμού κατά της Παιδικής Κακοποίησης
Διεθνής Ημέρα Ενημέρωσης για το Σύνδρομο Λένοξ-Γκαστό
Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού
Παγκόσμια Ημέρα Αυστηράς Χορτοφαγίας
Παγκόσμια Ημέρα Ξινόμαυρου
Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων και Μεταμοσχεύσεων