Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε πρόσφατα ψήφισμα που ζητά να ενισχυθεί η εποπτεία των δικτύων τα οποία φέρονται να σχετίζονται με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους και να υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια για τη χρηματοδότηση οργανώσεων από το εξωτερικό. Η πρωτοβουλία αντανακλά τις ανησυχίες που έχουν διατυπωθεί στη Γαλλία για τη δράση του ισλαμιστικού κινήματος στην Ευρώπη, ενώ αναδεικνύει και τον ρόλο που αποδίδεται στην Τουρκία και το Κατάρ.
Σύμφωνα με το ψήφισμα, το Κατάρ έχει χρηματοδοτικό ρόλο, ενώ η Τουρκία αποτελεί σημαντικό κόμβο οικονομικής και υλικοτεχνικής στήριξης των ευρωπαϊκών παρακλαδιών της οργάνωσης.
Με 381 ψήφους υπέρ, 167 κατά και 15 αποχές εγκρίθηκε το ψήφισμα. Μεταξύ άλλων, ζητεί αυστηρότερο έλεγχο στη χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων και να εξεταστεί αν συγκεκριμένα πρόσωπα ή οργανώσεις με δεσμούς με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους θα πρέπει να συμπεριληφθούν στον κατάλογο κυρώσεων της ΕΕ για την τρομοκρατία.
Το κείμενο δεν αποδίδει συλλογικά στους Αδελφούς Μουσουλμάνους τον χαρακτηρισμό της τρομοκρατικής οργάνωσης. Προειδοποιεί, ωστόσο, για τον κίνδυνο του ισλαμιστικού «εισοδισμού» στην Ευρώπη και περιγράφει την επιρροή των Αδελφών Μουσουλμάνων ως «απαράδεκτη μορφή συγκεκαλυμμένης και κακόβουλης παρέμβασης που αποσκοπεί στην αποδυνάμωση των δημοκρατικών θεσμών, του κράτους δικαίου και της ουδετερότητας των δημόσιων θεσμών», δηλαδή των ευρωπαϊκών αξιών.
Η συζήτηση βασίζεται σε έκθεση 73 σελίδων, που ολοκληρώθηκε το 2024 έπειτα από αίτημα της γαλλικής κυβέρνησης. Οι συντάκτες της εξετάζουν την παρουσία δικτύων τα οποία, όπως αναφέρουν, συνδέονται με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους σε πεδία όπως η θρησκευτική δραστηριότητα, η εκπαίδευση, η κοινωνία των πολιτών, τα μέσα ενημέρωσης και η χρηματοδότηση.
Την εκπόνηση της έκθεσης είχε ζητήσει το 2024 ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ενώ στις 21 Μαΐου 2025 συνεδρίασε το γαλλικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας. Πλέον το ζήτημα συζητείται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά κοινή στάση για την αντιμετώπιση δικτύων που ενδέχεται, κατά την εκτίμησή του, να συνδέονται με το κίνημα.
Οι αναφορές στην Τουρκία σχετίζονται με τους δεσμούς που καλλιέργησε η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με πολιτικά κινήματα συνδεδεμένα με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους μετά τις εξεγέρσεις της λεγόμενης Αραβικής Άνοιξης, κυρίως στην Αίγυπτο. Όταν ανατράπηκε ο Μοχάμεντ Μόρσι το 2013, η Άγκυρα παρείχε καταφύγιο σε Αιγύπτιους αντιπολιτευόμενους, δημοσιογράφους και μέλη της οργάνωσης.
Τα τελευταία χρόνια, πάντως, η Άγκυρα έχει εργαστεί για την εξομάλυνση των σχέσεων με το Κάιρο. Η αλλαγή αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη αναθεώρηση της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας, χωρίς να διαγράφει το παρελθόν των σχέσεών της με ισλαμιστικά κινήματα που συνδέονται με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους.
Παράλληλα, η ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέδειξε τις πολιτικές αντιθέσεις που προκαλεί η πρωτοβουλία. Υπέρ τάχθηκαν κυρίως οι ευρωομάδες της κεντροδεξιάς και της δεξιάς, αλλά και οι περισσότεροι Σοσιαλδημοκράτες, ενώ Πράσινοι και Αριστερά καταψήφισαν. Η Γαλλίδα ευρωβουλευτής Σελίν Ιμάρ χαρακτήρισε την απόφαση «ιστορική». Τη στήριξή του δήλωσε επίσης ο Μασάντ Μπούλος, σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ.
Το ζήτημα επιβαρύνει περαιτέρω τις ήδη σύνθετες σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία, παρά τις προσπάθειες να μετριαστεί η διατύπωση του ψηφίσματος. Αρχική τροπολογία με αίτημα την καταδίκη της τουρκικής υποστήριξης προς το κίνημα δεν εγκρίθηκε ως δεσμευτική θέση. Η Άγκυρα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εταίρο σε ζητήματα ασφάλειας, μετανάστευσης και εμπορίου, ενώ οι ευρωπαϊκές επιφυλάξεις για την ελευθερία του λόγου και τα θεμελιώδη δικαιώματα εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις διμερείς σχέσεις.
Για την Άγκυρα, η βαρύτητα του ψηφίσματος θα κριθεί από το αν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα περάσουν από τις διατυπώσεις σε συγκεκριμένες ενέργειες εις βάρος της, ιδίως μέσω πιθανών στοχευμένων κυρώσεων.
Η επιλεκτική εγγύτητα της Τουρκίας με τους ισλαμιστές της οργάνωσης καταγράφεται ως ένα ακόμη «αγκάθι» στις ήδη περίπλοκες σχέσεις με τη Γαλλία. Οι ισλαμιστές της οργάνωσης αντιμετωπίζονται από το Παρίσι ως απειλή για την εθνική ασφάλεια.
Οι σχέσεις των δύο χωρών στηρίζονται περισσότερο στην ανάγκη συνεργασίας παρά στη φιλία. Παρά την αμοιβαία καχυποψία και τις σκληρές τοποθετήσεις του Ερντογάν κατά της Γαλλίας και του Μακρόν, οι δύο πλευρές υπέγραψαν προ ημερών νέο Οδικό Χάρτη για την Αμυντική Συνεργασία, έπειτα από επαφές που είχαν αρχίσει τον Απρίλιο.
Η συνεργασία περιλαμβάνει δράσεις κατά των υβριδικών απειλών, ανταλλαγή πληροφοριών, συνεργασία στην αεράμυνα, καθώς και ανταλλαγές και εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού. Περιλαμβάνονται επίσης κοινά προγράμματα στην αμυντική βιομηχανία και ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των στρατιωτικών συστημάτων.
