Συνέντευξη της Αντιδημάρχου Ισότητας, Δημοτικών Ιατρείων  & Παιδικής Προστασίας Δήμου Αθηναίων, Ομότιμης Καθηγήτριας Κοινωνικής Πολιτικής Παντείου Πανεπιστημίου Μαρίας Στρατηγάκη

“Με γνώση και ευαισθησία αντιμετωπίζουμε τις νέες και παλιές κοινωνικές
προκλήσεις του κέντρου της Αθήνας”.

Η Αντιδήμαρχος Ισότητας, Δημοτικών Ιατρείων και Παιδικής Προστασίας του Δήμου Αθηναίων και ομότιμη καθηγήτρια Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, Μαρία Στρατηγάκη, μιλά στο ΟΤΑ24 για το έργο της δημοτικής αρχής και τις προτεραιότητες για το υπόλοιπο της θητείας.

Από τα Δημοτικά Ιατρεία και τις υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας έως το υπό δημιουργία Rainbow House και την παιδική προστασία, η κ. Στρατηγάκη παρουσιάζει τις δράσεις και τις παρεμβάσεις του Δήμου Αθηναίων απέναντι στις παλιές και νέες κοινωνικές προκλήσεις.

Ποιες είναι οι κυριότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο δήμος Αθηναίων στο κοινωνικό πεδίο?

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε καθημερινά είναι πολλαπλές και γίνονται ολοένα πιο σύνθετες: από τους νέους αιτούντες άσυλο που έρχονται στην πόλη με την ελπίδα να βρουν δουλειά και κατάλυμα, μέχρι το μεγάλο αριθμό οικογενειών που χρειάζονται εισοδηματική στήριξη για να ανταποκριθούν στις ανάγκες της καθημερινότητας. 20.000 νοικοκυριά στην Αθήνα λαμβάνουν το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, ένα στοιχείο που από μόνο του δείχνει την έκταση της οικονομικής ανασφάλειας που βιώνει ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού της πόλης.

Σε αυτές τις συνθήκες, ο Δήμος Αθηναίων πρέπει να κάνει το καλύτερο δυνατό για να προσφέρει πολύπλευρη και ολοκληρωμένη υποστήριξη. Αυτό σημαίνει αποτελεσματικές και προσβάσιμες κοινωνικές υπηρεσίες, που δεν αντιμετωπίζουν τις ανάγκες αποσπασματικά. Κάθε άτομο που απευθύνεται σε εμάς πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις, με ενσυναίσθηση, επαγγελματική επάρκεια και κοινωνική ευαισθησία.

Η δέσμευση της δημοτικής μας αρχής σε αυτό το σκοπό συνοψίζεται στο σύνθημά μας #είμαστε_δίπλα_σου, που θέλει διαρκή προσπάθεια και φαντασία για να γίνει πράξη. Πολλές φορές καλούμαστε να καλύψουμε κενά που οφείλονται στη συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις δομές προστασίας και φροντίδας για ηλικιωμένους, χρονίως πάσχοντες και άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας. Και ακριβώς επειδή οι κοινωνικές ανάγκες δεν περιορίζονται στα όρια των αρμοδιοτήτων μας, συχνά καλούμαστε να αναζητήσουμε λύσεις πέρα από όσα τυπικά μας αναλογούν.

Σταθερό ζητούμενό μας είναι η ανάπτυξη και η ενίσχυση ενός ολοκληρωμένου δικτύου κοινωνικής προστασίας που προσαρμόζεται στις μεταβαλλόμενες προκλήσεις της μητροπολιτικής Αθήνας και βρίσκεται ουσιαστικά δίπλα σε εκείνες και εκείνους που το χρειάζονται.

Ποιες καινοτόμες δράσεις χαρακτηρίζουν το πρώτο μισό της θητείας της δημοτικής αρχής του Χάρη Δούκα στον Δήμο;

Υπάρχουν πολλά καινοτόμα στοιχεία στην κοινωνική πολιτική του Δήμου Αθηναίων στα δυόμισι χρόνια της θητείας μας. Για να μπορέσουμε, όμως, να προχωρήσουμε σε νέες δράσεις, έπρεπε πρώτα να διασφαλίσουμε τη συνέχεια σημαντικών κοινωνικών δομών που παραλάβαμε χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, να επαναφέρουμε σε λειτουργία άλλες που είχαν κλείσει και, κυρίως, να τις καταστήσουμε πραγματικά λειτουργικές και ικανές να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Job Center, το οποίο επαναφέραμε σε λειτουργία ανανεωμένο και ενισχυμένο, με στόχο την εργασιακή επανένταξη ευάλωτων ομάδων. Διασφαλίσαμε επίσης τη συνέχεια του ACCMR, του πρώτου κόμβου συντονισμού για ζητήματα μεταναστών και προσφύγων σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα. Στον τομέα της έμφυλης βίας, ανασυγκροτήσαμε το Συμβουλευτικό Κέντρο και οργανώσαμε στο εσωτερικό του Δήμου καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης.

Ιδιαίτερη έμφαση δώσαμε στην πολιτική δημόσιας υγείας. Μια σημαντική καινοτομία του Δήμου Αθηναίων είναι το μοντέλο των Πολυδύναμων Δημοτικών Ιατρείων, που συνδυάζει στον ίδιο χώρο ιατρικές και κοινωνικές υπηρεσίες, αντιμετωπίζοντας ολοκληρωμένα τις ανάγκες των πολιτών. Το δίκτυο καλύπτει πλέον και τις επτά Δημοτικές Κοινότητες της Αθήνας, ώστε οι δωρεάν υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας να βρίσκονται κοντά στον πολίτη και να αποτελούν σταθερό σημείο αναφοράς στην κοινότητά του.

Επιπλέον, διευρύναμε τις υπηρεσίες τους με εξειδικευμένα ιατρεία που ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες ανάγκες όπως είναι το Ιατρείο Διακοπής Καπνίσματος, τα Ιατρεία Μνήμης, το Κοινωνικό Κέντρο Ακοής και Ακουστικών Βαρηκοΐας και το Ιατρείο Διατροφικών Διαταραχών. Κάναμε επίσης ευκολότερη την πρόσβαση, δίνοντας τη δυνατότητα στους πολίτες να κλείνουν τα ραντεβού τους στα Δημοτικά Ιατρεία και μέσω της Γραμμής του Δημότη 1595.

Ένα ακόμη σημαντικό βήμα ήταν η αναβάθμιση των Κέντρων Κοινότητας. Μέχρι το 2023, ο μεγάλος αριθμός δικαιούχων προνοιακών επιδομάτων του Δήμου Αθηναίων εξυπηρετούνταν από ένα μόνο Κέντρο Κοινότητας. Το 2024 αυξήσαμε τα Κέντρα Κοινότητας σε δύο, αποκεντρώνοντας τις υπηρεσίες και επιταχύνοντας την ανταπόκριση στα αιτήματα των πολιτών.

Παράλληλα, επαναφέραμε σε λειτουργία και αναβαθμίσαμε το «ΕΞΥΠΗΡΕΤΩ», την ανοικτή ψηφιακή πλατφόρμα χαρτογράφησης δωρεάν κοινωνικών υπηρεσιών στην Αθήνα. Σήμερα περιλαμβάνει 110 φορείς και 158 δομές, με τις διαθέσιμες υπηρεσίες να είναι άμεσα προσβάσιμες τόσο στους πολίτες όσο και στους επαγγελματίες για αποτελεσματικές παραπομπές. Στόχος μας είναι στο «ΕΞΥΠΗΡΕΤΩ» να ενταχθούν και κοινωνικές υπηρεσίες όσο το δυνατό περισσότερων δήμων και να αποτελέσει ένα εργαλείο διασύνδεσής τους, ενισχύοντας τη συνέχεια της κοινωνικής φροντίδας σε μητροπολιτικό επίπεδο.

Τι προγραμματίζετε ως δημοτική αρχή για το υπόλοιπο της θητείας;

Για το υπόλοιπο της θητείας έχουμε μπροστά μας τρεις σημαντικές προτεραιότητες, που αφορούν την ισότητα, τη δημόσια υγεία και την παιδική προστασία.

Η πρώτη είναι η δημιουργία του Rainbow House, με την οποία απαντάμε σε ένα διαχρονικό αίτημα των οργανώσεων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Σε συνεργασία με εννέα οργανώσεις, ο Δήμος Αθηναίων θα υποστηρίξει τη λειτουργία του πρώτου Rainbow House στην Ελλάδα: ενός ασφαλούς χώρου προσωρινής φιλοξενίας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για ενήλικα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα στέγασης. Θέλουμε, όμως, να είναι κάτι περισσότερο από μια δομή φιλοξενίας. Ο χώρος θα αποτελέσει ένα σταθερό σημείο αναφοράς στην πόλη, όπου θα αναπτύσσονται δράσεις που ενισχύουν την ορατότητα, την αποδοχή και την κοινωνική ένταξη.

Δεύτερη βασική προτεραιότητά μας είναι η αναβάθμιση του συστήματος παιδικής προστασίας. Η παιδική προστασία δεν μπορεί να εξαντλείται στην παρέμβαση όταν ένα περιστατικό κακοποίησης ή παραμέλησης έχει ήδη συμβεί.

Γι’ αυτό συνεχίζουμε να στηρίζουμε τους επαγγελματίες που απαρτίζουν την Ομάδα Προστασίας Ανηλίκων και να επενδύουμε στην ενημέρωση και επιμόρφωση του προσωπικού πρώτης γραμμής, για να αναγνωρίζει έγκαιρα και να διαχειρίζεται σωστά περιστατικά παραμέλησης και κακοποίησης.

Θέλουμε έναν Δήμο που δεν περιμένει απλώς να εμφανιστεί η ανάγκη, αλλά έχει τις δομές και τα εργαλεία για να την προλαμβάνει, να την αναγνωρίζει και να απαντά επιχειρησιακά σε αυτήν.