Ένα παλιό όνομα χωριού ακούγεται σε μια οικογενειακή κουβέντα και μένει η απορία: ήταν πράγματι η επίσημη ονομασία ή έτσι το έλεγαν οι συγγενείς μας; Η ασφαλέστερη διαδρομή είναι να εντοπίσουμε τον οικισμό στη βάση διοικητικών μεταβολών της ΕΕΤΑΑ και, από εκεί, να αναζητήσουμε το σχετικό ΦΕΚ στο Εθνικό Τυπογραφείο.
Το όνομα δεν αρκεί από μόνο του· επιβεβαιώστε ότι η εγγραφή αφορά και τον σωστό νομό. Χρειάζεται ακόμη να μιλά για μετονομασία — όχι απλώς για απόσπαση από μια κοινότητα και προσάρτηση σε άλλη.
Η διαδρομή Καραμπουρνού → Έμβολον → Νέα Κερασιά, στη Θεσσαλονίκη, δείχνει γιατί αυτή η διάκριση έχει σημασία: στην ίδια ιστορία συνυπάρχουν αλλαγές ονόματος και διοικητικές μεταφορές, με διαφορετικά ΦΕΚ.
Παλιό όνομα χωριού: Αρκεί αυτό που θυμάται η οικογένεια;
Η προφορική ονομασία είναι μια χρήσιμη αφετηρία, όχι από μόνη της απόδειξη επίσημης μετονομασίας. Αυτό που αναζητούμε είναι μια καταγραφή που να συνδέει ρητά το παλιό όνομα με το επόμενο.
Η βάση της ΕΕΤΑΑ διαθέτει χωριστές διαδρομές για μεταβολές δήμων και κοινοτήτων, μεταβολές ανά νομό και μεταβολές οικισμών, καθώς και ενότητες για σχετικά ΦΕΚ και πίνακες απογραφών. Όταν η απορία αφορά το ίδιο το χωριό, αφετηρία είναι το ευρετήριο οικισμών.
Η πλοήγηση είναι αλφαβητική και δίπλα στο όνομα εμφανίζεται ο νομός σε παρένθεση. Αυτή η μικρή ένδειξη βοηθά να ξεχωρίσουμε ομώνυμους τόπους και να μην αποδώσουμε στο δικό μας χωριό την ιστορία ενός άλλου.
Αν η πρώτη αναζήτηση δεν αποδώσει, δοκιμάζουμε και παρόμοιες γραφές του ονόματος που θυμάται η οικογένεια, ελέγχοντας ξανά τη γεωγραφική ένδειξη.
Τρία ονόματα, αλλά όχι τρεις διαφορετικοί τόποι
Η διαδρομή ξεκινά από το Καραμπουρνού της Θεσσαλονίκης: η ΕΕΤΑΑ συνδέει ρητά το όνομα με το «Έμβολον», με ΦΕΚ 97Α της 18/03/1926. Δεν πρόκειται για σύνδεση που βασίζεται σε ομοιότητα ή εικασία, καθώς η καταχώριση του Εμβόλου αναφέρει ότι προήλθε από τη μετονομασία του Καραμπουρνού.
Το επόμενο όνομα έρχεται αρκετές δεκαετίες αργότερα. Στις 21/12/1979, με ΦΕΚ 282Α, το Έμβολον μετονομάστηκε σε Νέα Κερασιά. Η σχετική εγγραφή της ΕΕΤΑΑ συνδέει επίσης τη νέα ονομασία με την προηγούμενη.
Η μετονομασία επιβεβαιώνεται και από τον Πανδέκτη του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, όπου αναφέρονται η παλιά ονομασία «Έμβολον», η ίδια ημερομηνία και το ΦΕΚ 282/1979.
Έτσι τεκμηριώνεται η αλληλουχία των ονομάτων. Δεν τεκμηριώνεται, όμως, από αυτές τις εγγραφές η ετυμολογία τους ή ο λόγος για τον οποίο επιλέχθηκαν. Είναι διαφορετικό ερώτημα, που δεν απαντιέται με μια υπόθεση γύρω από τη λέξη.
Μήπως άλλαξε η διοικητική υπαγωγή και όχι το όνομα;
Στην ίδια χρονολογική διαδρομή υπάρχουν πράξεις που δεν αφορούν μετονομασία. Στις 30/06/1926, με ΦΕΚ 217Α, το Έμβολον αποσπάστηκε από την κοινότητα Επανωμής και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Νέας Μηχανιώνας. Το όνομα παρέμεινε Έμβολον.
Αργότερα, στις 31/08/1934, με ΦΕΚ 285Α, αποσπάστηκε από την κοινότητα Νέας Μηχανιώνας και ορίστηκε έδρα της κοινότητας Εμβόλου. Ούτε αυτή η πράξη δηλώνει αλλαγή ονόματος.
Η διάκριση φαίνεται και στη μεταγενέστερη ιστορία της Νέας Κερασιάς: στις 31/08/1994, με ΦΕΚ 144Α, προσαρτήθηκε στον δήμο Νέας Μηχανιώνας. Για το 2010 καταγράφεται προσάρτηση στον δήμο Θερμαϊκού, με ΦΕΚ 87Α της 07/06/2010.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι επομένως το ρήμα: «μετονομάζεται» σημαίνει αλλαγή ονόματος, ενώ «αποσπάται» και «προσαρτάται» περιγράφουν διοικητική μεταβολή. Μια χρονολογία δίπλα στον οικισμό δεν είναι αυτομάτως και η χρονολογία της μετονομασίας του.
Πώς φτάνουμε από την εγγραφή στο επίσημο ΦΕΚ;
Μόλις εντοπίσουμε τη σωστή πράξη, κρατάμε ολόκληρη την παραπομπή. Ο αριθμός χωρίς το έτος και το τεύχος δεν αρκεί για ασφαλή ταυτοποίηση του φύλλου.
- Σημειώνουμε το παλιό και το νέο όνομα, τον νομό και την ακριβή διατύπωση της μεταβολής.
- Αντιγράφουμε αριθμό ΦΕΚ, τεύχος και ημερομηνία, όπως εμφανίζονται στην καταχώριση.
- Στην αναζήτηση του Εθνικού Τυπογραφείου συμπληρώνουμε τα αντίστοιχα πεδία για έτος, τεύχος και αριθμό.
- Ελέγχουμε στο φύλλο τη συγκεκριμένη πράξη και τα ονόματα που μας ενδιαφέρουν.
Για τη Νέα Κερασιά, λοιπόν, τα στοιχεία αναζήτησης είναι έτος 1979, τεύχος Α και αριθμός 282, με ημερομηνία 21/12/1979.
Η «Έξυπνη Αναζήτηση» διαθέτει επίσης πεδίο ελεύθερου κειμένου και πεδία ημερομηνιών. Αν αναζητούμε συγκεκριμένη φράση, μπορούμε να τη δοκιμάσουμε μέσα σε εισαγωγικά, ώστε να αναζητηθεί ως ακριβές κείμενο.
Τι κρατάμε όταν βρούμε την απάντηση;
Το χρήσιμο αποτέλεσμα δεν είναι μόνο ένα παλιό όνομα σημειωμένο σε ένα χαρτί. Είναι η σύνδεση παλιάς και νέας ονομασίας, ο σωστός τόπος και η πλήρης παραπομπή στην πράξη που καταγράφει την αλλαγή.
Αν το εύρημα χρειάζεται για διοικητική ή νομική χρήση, ζητάμε από την αρμόδια υπηρεσία να μας διευκρινίσει ποιο έγγραφο απαιτείται.
Το ΦΕΚ τεκμηριώνει επίσημα την αλλαγή ονόματος και την ημερομηνία της.
