Στην πιο κρίσιμη καμπή της ιστορίας του βρίσκεται ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, με την εσωκομματική ένταση να έχει χτυπήσει «κόκκινο», καθώς οι εξελίξεις τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Η απόφαση του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα να δημιουργήσει νέο κόμμα διεκδικώντας εκ νέου την ψήφο των πολιτών στις ερχόμενες βουλευτικές εκλογές, σε συνδυασμό με τη διάλυση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Αριστεράς, έχουν λειτουργήσει ως καταλύτες, επιταχύνοντας διεργασίες που ήδη υπέβοσκαν στην Κουμουνδούρου.
Το βλέμμα όλων στρέφεται πλέον στη μεθαυριανή συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής, η οποία αναμένεται να είναι καθοριστική για τις εξελίξεις. Στελέχη όλων των τάσεων αναμένεται να προσέλθουν με διάθεση ξεκαθαρίσματος, επιδιώκοντας να αποσαφηνιστεί η στρατηγική κατεύθυνση του κόμματος, αλλά και ο ρόλος της ηγεσίας στο νέο πολιτικό περιβάλλον που διαμορφώνεται. Η αίσθηση που επικρατεί είναι ότι η εν λόγω συνεδρίαση μπορεί να καθορίσει ακόμη και την ύπαρξη ή μη του ΣΥΡΙΖΑ με τη σημερινή του μορφή.
Στο επίκεντρο της πίεσης βρίσκεται ο πρόεδρος του κόμματος, Σωκράτης Φάμελλος, ο οποίος καλείται να ανοίξει τα χαρτιά του αρχικά στην Πολιτική Γραμματεία. Η ηγεσία καλείται να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις για τη στρατηγική που θα ακολουθηθεί, την εκλογική προετοιμασία, αλλά και τη στάση απέναντι στις νέες πολιτικές πρωτοβουλίες που αναδύονται στον χώρο. Ταυτόχρονα, η συζήτηση έχει ήδη μετατοπιστεί από την απλή πολιτική γραμμή σε υπαρξιακά ερωτήματα. Το αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα παραμείνει ενιαίος, αν θα οδηγηθεί σε διάσπαση ή αν θα αναζητήσει νέα πολιτική μορφή, αποτελεί πλέον αντικείμενο ανοιχτής αντιπαράθεσης.
Τα τρία σενάρια που εξετάζονται
Σύμφωνα με κομματικές πηγές και εκτιμήσεις στελεχών, η επόμενη ημέρα του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία αποτυπώνεται μέσα από τρία βασικά σενάρια, τα οποία συγκεντρώνουν και το μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον.
Το πρώτο σενάριο αφορά τη συνέχιση της υφιστάμενης στρατηγικής, με έμφαση στη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων. Εάν ο Σωκράτης Φάμελλος κινηθεί στο πλαίσιο της απόφασης του Μαρτίου και επαναβεβαιώσει το άνοιγμα προς ευρύτερες πολιτικές συγκλίσεις, τότε εκτιμάται ότι η εσωκομματική ένταση μπορεί να περιοριστεί. Σε αυτή την εκδοχή, η ηγεσία θα επιχειρήσει να διατηρήσει ισορροπίες και να αποφύγει μια μετωπική σύγκρουση, ενδεχομένως επιδιώκοντας και διαύλους επικοινωνίας με τον Αλέξη Τσίπρα – αν και ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός δείχνει να μην έχει διάθεση να συνδιαλλαγεί με τον κ. Φάμελλο, τουλάχιστον όχι στην παρούσα φάση και με τις δημοσκοπήσεις να τον φέρουν στη δεύτερη θέση.
Το δεύτερο σενάριο συνδέεται με την επιλογή για ένα «μεγάλο ενωτικό σχήμα» ενόψει των επόμενων εθνικών εκλογών. Πρόκειται για μια κατεύθυνση που έχει ήδη προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις στο εσωτερικό του κόμματος, καθώς αρκετά στελέχη εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο μια τέτοια κίνηση θα ενισχύσει ή θα αποδυναμώσει την πολιτική ταυτότητα του ΣΥΡΙΖΑ. Σε περίπτωση που η ηγεσία επανέλθει σε αυτή τη γραμμή, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα βρεθεί αντιμέτωπη με έντονη και οργανωμένη κριτική, η οποία ενδέχεται να λάβει και χαρακτηριστικά αμφισβήτησης.
Το τρίτο και πιο ακραίο σενάριο αφορά την πιθανότητα «αναστολής» της λειτουργίας του κόμματος. Αν και δεν αποτελεί επίσημη επιλογή, η συζήτηση γύρω από αυτό το ενδεχόμενο έχει ήδη ανοίξει και προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς. Σε μια τέτοια περίπτωση, όλα τα ενδεχόμενα τίθενται στο τραπέζι, από τη συνολική αναδιάταξη του χώρου μέχρι την ευθεία αμφισβήτηση της ηγεσίας. Δεν είναι τυχαίο ότι στελέχη προειδοποιούν πως μια τέτοια εξέλιξη θα ισοδυναμούσε με πολιτική παραίτηση της σημερινής ηγετικής ομάδας. Ένα από τα στοιχεία που τα στελέχη λαμβάνουν σοβαρά υπόψη για να μην μπει «λουκέτο» στον ΣΥΡΙΖΑ πάντως, είναι και το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή λαμβάνει ετήσια κρατική χρηματοδότηση ύψους 7 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό διόλου ευκαταφρόνητο για να πει κάποιος πολιτικός φορέας ότι το απαρνείται και αναστέλλει τη λειτουργία του.
Ενδεικτική πάντως του κλίματος που επικρατεί είναι και η τοποθέτηση του πρώην υπουργού, Νίκου Παππά, ο οποίος ξεκαθάρισε σε τηλεοπτική του συνέντευξη ότι σε περίπτωση που το κόμμα δεν κατέλθει στις εκλογές, αυτό θα σημαίνει και αποχώρηση του προέδρου. «Ποια αναστολή; Θα παραδώσει την εντολή ο Φάμελλος;» διερωτήθηκε, για να προσθέσει με αιχμηρό τρόπο: «όποιος πιστεύει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να απαντήσει στις ανάγκες της κοινωνίας, παραδίδει την έδρα και φεύγει».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Παύλος Πολάκης, ο οποίος, μέσω αναπαραγωγής ανάρτησης του Χριστόφορου Βερναρδάκη στο Facebook, άσκησε σκληρή κριτική στην ηγεσία. Στην ανάρτηση γίνεται λόγος για «κόμμα τράνζιτ», ενώ επισημαίνεται ότι «η ηγεσία και ένα μέρος των βουλευτών και στελεχών του κόμματος δεν λειτουργούν με ορίζοντα τον πολιτικό του αυτοπροσδιορισμό, αλλά με ορίζοντα την επόμενη μεταστέγαση». Παράλληλα, σημειώνεται πως «ο πρωτοφανής αυτός τραγέλαφος έχει επιτραπεί από την ηγεσία Φάμελλου, η οποία κατέχει ίσως το παγκόσμιο αποκλειστικό προνόμιο να υπονομεύει αντικειμενικά τον ίδιο τον οργανισμό του οποίου προΐσταται. Αν δεν πρόκειται για μνημειώδη ανεπάρκεια, τότε πρόκειται για συνειδητό παρασκηνιακό σχέδιο με σαφή στόχευση. Ας ελπίσουμε, για την αξιοπρέπεια και μόνο του Σωκράτη Φάμελλου, ότι ισχύει το πρώτο».
https://www.facebook.com/permalink.php
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και φωνές που επιχειρούν να ρίξουν τους τόνους, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη ενότητας. «Εμείς πιστεύουμε πραγματικά στην ενότητα και την ανασύνθεση του χώρου και το έχουμε εκφράσει με όλους τους τρόπους τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, με πρώτο τον Σωκράτη Φάμελλο, ο οποίος πριν από πολύ καιρό είχε πει ότι στην καρέκλα του επικεφαλής θα καθίσει η ενότητα. Αυτό υπηρετούμε και πιστεύω ότι αυτό θα συνεχίσουμε να υπηρετούμε και μετά τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής» ανέφερε χαρακτηριστικά η αναπληρώτρια γραμματέας Αναστασία Σαπουνά, προσθέτοντας ότι «όπως ζητείται από τον ΣΥΡΙΖΑ να εξηγήσει την πρόθεση του χώρου να προχωρήσουμε σε μία νέα σύνθεση, σε μία νέα ενότητα, υποθέτω ότι, κάποια στιγμή, εάν επιμείνει και η πλευρά της ΕΛΑΣ, θα πρέπει να αιτιολογήσει τους λόγους για τους οποίους δεν θα θέλει αυτή τη συνεννόηση».
Παράλληλα υπάρχουν στελέχη που ζητούν σαφή «οδικό χάρτη» από την ηγεσία για το πώς θα κινηθεί το κόμμα της ελάσσονος αντιπολίτευσης από δω και πέρα, με τη Ρένα Δούρου να απορρίπτει κατηγορηματικά τα σενάρια αυτοδιάλυσης, τονίζοντας ότι «δεν τίθεται με κανέναν τρόπο θέμα αυτοδιάλυσης» επισημαίνοντας την ανάγκη προετοιμασίας για εκλογές και επανεξέτασης της στρατηγικής, δεδομένης της σημαντικής δημοσκοπικής πτώσης. Η συνέχεια στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής το Σάββατο, όπου επίσημα ή ανεπίσημα θα τεθούν τα τρία σενάρια.
