Η Ελλάδα, μαζί με την Αίγυπτο, την Κύπρο, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, κατέθεσε κοινή δήλωση στον ΟΗΕ καταδικάζοντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Σε ανακοίνωση που εξέδωσε, ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρει τα εξής:
«Προβαίνω στην παρούσα δήλωση εξ ονόματος των Αιγύπτου, Κύπρου, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και της χώρας μου, της Ελλάδας.
Η πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το ψευδεπίγραφο “Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο” του 2019 εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα. Παράλληλα, αναδεικνύει μια ευρύτερη πρόκληση για τη διεθνή έννομη τάξη: να διασφαλιστεί ότι αυθαίρετες διμερείς συμφωνίες δεν πλήττουν τα δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν υπονομεύουν τους καθιερωμένους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου.
Το πλαίσιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών καθορίζεται από το Διεθνές Δίκαιο, ιδίως τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), αλλά και το εθιμικό διεθνές δίκαιο. Οι συγκεκριμένοι κανόνες διασφαλίζουν θεμελιώδεις αρχές, όπως την προβλεψιμότητα, την ασφάλεια δικαίου και τις ειρηνικές σχέσεις μεταξύ κρατών. Εάν γίνονταν αποδεκτές διμερείς συμφωνίες που αγνοούν τους ισχύοντες κανόνες και αρχές του Διεθνούς Δικαίου, θα δημιουργούνταν επικίνδυνο προηγούμενο, με αποτέλεσμα την αποδυνάμωση της διεθνούς έννομης τάξης και των αρχών για ειρηνική επίλυση των διαφορών.
Το ψευδεπίγραφο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο παραβιάζει τις βασικές αυτές αρχές, καθώς αγνοεί τόσο τη γεωγραφική πραγματικότητα όσο και τα δικαιώματα όλων των εμπλεκόμενων παράκτιων κρατών στις θαλάσσιες ζώνες, μαζί με τα δικαιώματα των νησιών που προβλέπει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η απόφαση που ακολούθησε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν αλλάζει τη νομική πραγματικότητα. Το μνημόνιο εξακολουθεί να είναι άκυρο και ανυπόστατο, παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και δεν συνιστά νόμιμη βάση για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ούτε παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.
Εξακολουθούμε να στηρίζουμε την επανένωση των θεσμών της Λιβύης και την προοπτική να γίνει η χώρα ενωμένη και ευημερούσα. Για την ειρήνη και την ασφάλεια σε όλη τη Μεσόγειο είναι αναγκαία μια σταθερή Λιβύη, με ενεργό συμμετοχή στην περιφερειακή συνεργασία. Ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου και οι σχέσεις καλής γειτονίας πρέπει να αποτελούν τη βάση τόσο της πολιτικής μετάβασης της Λιβύης όσο και των σχέσεών της με τις γειτονικές χώρες.
Έχουμε, ως κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών, στηρίξει σταθερά τη διευθέτηση των διαφορών με ειρηνικά μέσα, μέσω διαλόγου και με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Ακολουθώντας αυτή την αρχή, η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει διμερείς συνομιλίες με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, ενεργώντας με καλή πίστη και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, ενώ δηλώνει έτοιμη να συνεχίσει τις προσπάθειες.
Η περιφερειακή σταθερότητα και η διατήρηση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες προϋποθέτουν τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου.
