Ευ. Τουρνάς: Χτίζουμε έναν αποτελεσματικότερο μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας από την πρόληψη έως την αρωγή

Στην ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας, την αντιμετώπιση των φετινών πυρκαγιών, αλλά και στα μέτρα πρόληψης και κρατικής αρωγής που έχουν εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια αναφέρθηκε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, κατά την καταληκτική του ομιλία στη Βουλή.

Ο Ευάγγελος Τουρνάς παρουσίασε στοιχεία για τη φετινή αντιπυρική περίοδο και αναφέρθηκε στις ακραίες συνθήκες που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν οι δυνάμεις του Πυροσβεστικού Σώματος, καθώς και στην ενίσχυση του μηχανισμού με ανθρώπινο δυναμικό και μέσα. Παράλληλα, έκανε αναφορά στον ρόλο του 112, στο πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», στα έργα πρόληψης και στη συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, στο πλαίσιο της συζήτησης του νομοσχεδίου για τη στεγαστική και κρατική αρωγή μετά από φυσικές καταστροφές.

Σημειώνεται ότι το νομοσχέδιο ψηφίστηκε επί της αρχής «κατά πλειοψηφία» (ΝΔ «ναι», αντιπολίτευση «όχι») , ενώ η τροπολογία που περιλάμβανε -μεταξύ άλλων- μέτρα για τον αφθώδη πυρετό ψηφίστηκε επίσης «κατά πλειοψηφία» (ΝΔ «ναι», ΚΚΕ «όχι», τα άλλα κόμματα «παρών»).

Για τις πυρκαγιές είπε ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ακραίες συνθήκες, όπως στο σύνολο της Ευρώπης. Είδαμε χώρες που παραδοσιακά και στατιστικά και ιστορικά δεν έχουν τέτοια φαινόμενα, όπως η Αγγλία, η Ουαλία, το Βέλγιο, η Γερμανία. Στις χώρες της Μεσογείου είχαμε πραγματικά τεράστιες καταστροφές. Στην Ισπανία κάηκαν 3 εκατομμύρια στρέμματα, στη Γαλλία 1 εκατομμύριο στρέμματα, στην Ιταλία 900.000 στρέμματα, στην Πορτογαλία 650.000 στρέμματα και στη χώρα μας, αντίστοιχα, είχαμε 300.000 στρέμματα.

Ειδικότερα στη χώρα μας, ο Ευάγγελος Τουρνάς τόνισε ότι αντιμετωπίσαμε 3.250 φωτιές μέσα στην αντιπυρική περίοδο, από 1η Μαΐου μέχρι και σήμερα. «Ένας τεράστιος αριθμός, πραγματικά, τον οποίο ήρθε να αντιμετωπίσει ο μηχανισμός και λέω ότι είναι τεράστιος, πραγματικά, δεν θα έπρεπε να συμβαίνει, σε μια χώρα που είναι hot spot της Μεσογείου. Από αυτές τις πυρκαγιές έχω να πω ότι το 99,7% αντιμετωπίστηκαν άμεσα και αποτελεσματικά σε πρώτο χρόνο, χάρη στον μηχανισμό, στο σχέδιο και στο δόγμα το οποίο ακολουθείται. Εκείνο όμως που είναι σημαντικό είναι ότι τα 2/3 των καμένων εκτάσεων κάηκαν μέσα σε ένα τετραήμερο, σε τέσσερις φωτιές. Τα 200.000 στρέμματα από τα 300.000 στρέμματα κάηκαν σε τέσσερις φωτιές. Και είχαμε τις δύο φωτιές που ξέσπασαν στις 29 και 30 Ιουλίου, στο Νότιο Ρέθυμνο, στον Δήμο Αγίου Βασιλείου, στην Κρύα Βρύση και στο Κουρταλιώτικο Φαράγγι».

«Δύο φωτιές πραγματικά με εξαιρετικά ακραίες συνθήκες, με ανέμους που ξεπερνούσαν τα 120 χιλιόμετρα, έριχναν κάτω τους ανθρώπους και βέβαια δεν μπόρεσαν να πετάξουν και τα εναέρια μέσα. Πράγματι, παρότι απογειώθηκαν σε πρώτο χρόνο τέσσερα ελικόπτερα, πήγαν στην περιοχή και δεν μπόρεσαν καν να κατέβουν λόγω των ισχυρών ανέμων και των αναταράξεων. Οι χειριστές ανέφεραν ότι υπήρχε κίνδυνος και επέστρεψαν για προσγείωση», επισήμανε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης, και πρόσθεσε: «Ακόμα και τα αεροσκάφη Canadair που απογειώθηκαν από την Ελευσίνα, 2 CL-415 και 6 αεροσκάφη Air Tractor με επιβραδυντικό υγρό, πήγαν στην περιοχή και δεν μπόρεσαν καν να επιχειρήσουν. Το χαρακτηριστικό είναι ότι τα αεροσκάφη Air Tractor αναγκάστηκαν να απορρίψουν το επιβραδυντικό υγρό στη θάλασσα για να μπορέσουν να επιστρέψουν για προσγείωση στο Τατόι. Το ίδιο συνέβη και εξακολούθησε και τις τρεις επόμενες ημέρες, που έμειναν μόνες τους, αβοήθητες από αεροπορικές επιχειρήσεις, οι επίγειες δυνάμεις για να ελέγξουν αυτές τις δύο φωτιές, οι οποίες μας έδωσαν τελικά 50.000 στρέμματα καμένης γης».

Το τραγικότερο όμως όλων, υπογράμμισε ο Ευάγγελος Τουρνάς «ήταν ότι χάσαμε δύο πολύτιμους ανθρώπους, δύο επιχειρησιακούς, δύο ανθρώπους του πεδίου, οι οποίοι χάθηκαν, κάηκαν, έχασαν τη ζωή τους, θυσιάστηκαν εν ώρα καθήκοντος και δυστυχώς την ίδια ημέρα χάσαμε άλλον έναν πυροσβέστη μας, έναν αξιωματικό, στη φωτιά που είχαμε αντίστοιχα στο Γύθειο. Ήταν πραγματικά ακραίες συνθήκες. Χάθηκαν τρεις εξαιρετικοί πυροσβέστες, οι οποίοι στοίχισαν στον μηχανισμό, στοίχισαν στο Πυροσβεστικό Σώμα, πραγματικά μας συγκλόνισαν όλους».

Στη συνέχεια, όπως σημείωσε ο ίδιος: «Και τις ίδιες συνθήκες είχαμε να αντιμετωπίσουμε εκείνες τις ημέρες και στην υπόλοιπη χώρα και ιδιαίτερα στην Αττικοβοιωτία. Επικρατούσαν άνεμοι, σύμφωνα με τα μετεωρολογικά δεδομένα, σύμφωνα με το ΜΕΤΕΟ, με καταγραφές πάνω από 110 χιλιόμετρα και στην Πάρνηθα και στην Πεντέλη. Στη Δυτική Αττική ή στη Βοιωτία είχαμε στις 31 του μήνα δύο φωτιές. Η πρώτη ήταν στην Ξηρονομή, στις 07:00 η ώρα, 07:30 το πρωί, στην Ξηρονομή Βοιωτίας και η δεύτερη ξέσπασε 20 χιλιόμετρα νοτιότερα, στον Κιθαιρώνα, σε έναν ορεινό όγκο πάνω από το χωριό Άγιος Βασίλειος. Και αυτή η κατάσταση ξέφυγε γρήγορα, γιατί η ταχύτητα των ανέμων πραγματικά ήταν μεγάλη, ισχυροί θυελλώδεις άνεμοι. Οι πυροσβεστικές δυνάμεις δεν προλάβαιναν τη φωτιά. Η φωτιά έτρεχε με πραγματικά πολύ μεγάλη ταχύτητα».

«Στα εναέρια μέσα δόθηκε εντολή να απογειωθούν, ιδιαίτερα στη φωτιά του Κιθαιρώνα, εξετράπησαν αεροπλάνα τα οποία ήδη ήταν στον αέρα και πήγαιναν για την Ξηρονομή, όπως και άλλα τα οποία έκαναν περιπολία. Δυστυχώς, όπως και εδώ, δεν μπορούσαν ούτε να κάνουν ρίψη ούτε να κάνουν υδροληψία. Άρα λοιπόν, είχαμε πάλι τις επίγειες δυνάμεις να προσπαθούν να φτάσουν στην απόκρημνη πλαγιά χωρίς τα εναέρια μέσα που θα ανέκοπταν, όπως κάνουν σε άλλες περιπτώσεις, και βοηθούν τις επίγειες δυνάμεις. Το ίδιο συνεχίστηκε μέχρι την επόμενη το μεσημέρι. Μέχρι το Σάββατο στις 12:30 τα εναέρια μέσα δεν μπορούσαν να απογειωθούν, δεν μπορούσαν να πλησιάσουν την περιοχή, δεν μπορούσαν να κάνουν υδροληψία, δεν μπορούσαν να κάνουν βολή και δόθηκαν πραγματικά 51 απογειώσεις. 51 εναέρια μέσα, από την έναρξη της φωτιάς μέχρι την επόμενη το μεσημέρι, πήραν εντολή, πήγαν στην περιοχή και δεν μπόρεσαν να επιχειρήσουν. Και αυτό καταδεικνύει, αντίθετα με αυτά τα οποία ακούστηκαν από αρκετούς και αρκετές, ότι η έλλειψη των εναερίων μέσων αποδεικνύει και την αξία τους».

«Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις, περίπου 3.245 φωτιές, όπου είχαμε και επίγειες και εναέριες δυνάμεις, η φωτιά ελέγχθηκε σε πρώτο χρόνο. Και σε αυτές τις 3.245 περίπου φωτιές κάηκαν 100.000 στρέμματα. Δηλαδή είχαμε 31 στρέμματα ανά φωτιά. Είναι ένας δείκτης αρκετά σημαντικός που πρέπει να κρατήσουμε, για το ποια είναι η δυνατότητα που έχει ο μηχανισμός όταν όλες οι δυνάμεις μπορούν να εμπλακούν και να αντιμετωπίσουν ένα φαινόμενο σε πρώτο χρόνο», είπε.

«Να είμαστε προσεκτικοί στην κριτική για το 112, διότι δημιουργεί στους ανθρώπους αναστολές και επιφυλάξεις»

Ο Ευάγγελος Τουρνάς στάθηκε ιδιαίτερα στην κριτική για το 112: «Ακούμε πολλή κριτική ότι το 112 είναι το άλλοθι, είναι η διέξοδος, είναι το “φεύγα να προλάβεις”. Ακούστηκαν πολλοί χαρακτηρισμοί όσον αφορά το 112, όμως θεωρώ και πιστεύω ότι πρέπει να ξανασκεφτούμε, αυτή την κριτική, γιατί πολλές φορές δημιουργεί και αναστολές στους ανθρώπους και επιφυλάξεις όσον αφορά στο “ακολουθώ, δεν το ακολουθώ”. Όμως αυτό είναι επικίνδυνο».

«Θα σας πω ότι φέτος, στο “ακούω-δεν ακούω το 112”, είχαμε τέσσερις περιπτώσεις που κάναμε επιχείρηση διάσωσης ανθρώπων από περίκλειστες ακτές, όπου δεν υπήρχε άλλος δρόμος διαφυγής. Γιατί δεν έφυγαν. Να σας πω, για παράδειγμα, ότι στη φωτιά που είχαμε στον Άγιο Βασίλειο της Βοιωτίας. Ο Άγιος Βασίλειος είναι κτισμένος σε μία λεκάνη απορροής, όπου αριστερά και δεξιά είναι οι πλευρές του Κιθαιρώνα και έχει έναν δρόμο που πηγαίνει στον Άγιο Βασίλειο και είναι ο ίδιος ο δρόμος για τη διαφυγή. 09:04 ξέσπασε η φωτιά, 09:37 δώσαμε το μήνυμα προληπτικής απομάκρυνσης. Απομάκρυνσης, παρακαλώ για τα πρακτικά, διότι στις 09:37 -γιατί αμφισβητήθηκε το αληθές του 09:37- “όχι”, λέει, “δεν το δώσαμε 09:37, το δώσαμε το μεσημέρι”. Αυτό είναι καταγεγραμμένο στο 112. Παρ’ όλα αυτά, οι λουόμενοι, επισκέπτες, αλλά και οι μόνιμοι κάτοικοι, δεν έφυγαν».

«Μπήκαν κάποιοι πραγματικά στα αυτοκίνητά τους και απομακρύνθηκαν, αισθανόμενοι τον φόβο, έχοντας και μεγάλους ανθρώπους ή μικρά παιδιά. Ήταν αρκετοί κάποιοι που έφυγαν. Οι υπόλοιποι, τα λεωφορεία των λουόμενων, των επισκεπτών, αλλά και οι υπόλοιποι κάτοικοι, παρέμειναν στην περιοχή. Και το μεσημέρι είδαμε πραγματικά αυτό το θεριό να κατεβαίνει από τη μία πλευρά του Κιθαιρώνα προς τον Άγιο Βασίλειο της Βοιωτίας. Είχαμε προετοιμάσει, επειδή είδαμε ότι δεν έφευγαν, είχαμε προετοιμάσει την κατάσταση, είχαμε μεταφέρει το “Μουζακίτης”, το πλοίο του Πυροσβεστικού Σώματος, το καινούριο, το νεοαποκτηθέν, καθώς επίσης και το Rafnar, το καινούριο, το νεοαποκτηθέν, και οργανώσαμε μία επιχείρηση σε συνεργασία με τον περιφερειάρχη της Στερεάς Ελλάδος, αλλά και τον δήμαρχο Θηβαίων, που ήταν στην περιοχή. Οργανώσαμε μία διαφυγή διά θαλάσσης από εκεί, από τον Άγιο Βασίλειο, στη Λιβαδόστρατα, από όπου τους περίμεναν λεωφορεία και τους πήγαν στον προορισμό τους».

Τέλος, όπως υπογράμμισε, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Το ίδιο συνέβη και στη φωτιά που είχαμε στη Σαλαμίνα και στη φωτιά που είχαμε στη Λήμνο, στη φωτιά που ξεκίνησε από το χωριό Θάνος και κατέβηκε και στην παραλία Θάνου και βέβαια το ίδιο συνέβη και στη Σίβηρη της Κασσάνδρας, όπου απομακρύναμε έναν μεγάλο αριθμό λουόμενων από την παραλία. Θα ήθελα λοιπόν να είμαστε, θα έλεγα, πιο προσεκτικοί όσον αφορά την κριτική, ας πούμε, για το 112, γιατί αν το είχαμε και σε άλλες περιπτώσεις, ενδεχομένως δεν θα είχαμε αυτές τις τραγικές μνήμες τις οποίες έχουμε και δεν θα πρέπει να έχουμε».