Η Αθήνα αντιμετωπίζει με ψυχραιμία τη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στο Σόκε, απέναντι από τη Σάμο, εκτιμώντας ότι πρόκειται για απόφαση που είχε ληφθεί ήδη από τον περασμένο Ιούνιο και όχι για άμεση αντίδραση στις πρόσφατες ελληνικές κινήσεις. Παράλληλα, παρακολουθεί προσεκτικά τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα προβάλλει τη μετακίνηση, σε μια περίοδο αυξημένης έντασης και επαναφοράς των τουρκικών αιτιάσεων για τα ελληνικά νησιά, ενώ συνδέει τη σκληρή ρητορική της Τουρκίας με την ενόχλησή της για τις ελληνικές συνεργασίες με Ισραήλ και Αίγυπτο.
Πιο αναλυτικά
Με ψυχραιμία αξιολογεί η Αθήνα τη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στο Σόκε του Αϊδινίου, απέναντι από τη Σάμο, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα σε ένα στοιχείο που διαφοροποιεί την εικόνα των τελευταίων ημερών: το γεγονός ότι η απόφαση είχε ληφθεί ήδη από τον περασμένο Ιούνιο. Κατά συνέπεια η συγκεκριμένη μετακίνηση εντάσσεται σε προγενέστερο στρατιωτικό σχεδιασμό και δεν προέκυψε ως άμεση αντίδραση στην πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στο ακριτικό Καστελλόριζο ή στις τελευταίες ελληνικές πρωτοβουλίες.
Αυτό που εξετάζεται παράλληλα είναι ο τρόπος με τον οποίο η μεταφορά των καταδρομέων προβάλλεται τώρα από την τουρκική πλευρά. Η δημοσιοποίησή της συμπίπτει με την επαναφορά των αιτιάσεων για την άμυνα των ελληνικών νησιών και με τις επιθέσεις κατά της συνεργασίας της χώρας μας με το Ισραήλ. Στον τουρκικό Τύπο, η μετακίνηση παρουσιάστηκε ως απάντηση προς την Αθήνα, προσδίδοντας σε μια ήδη ειλημμένη απόφαση, χαρακτήρα άμεσης στρατιωτικής αντίδρασης.
Τον προγενέστερο σχεδιασμό μεταφοράς Τούρκων κομάντο επιβεβαιώνει και το υπουργείο Άμυνας της γείτονος, το οποίο αποδίδει τη μετακίνηση στις επιχειρησιακές ανάγκες των ενόπλων δυνάμεων της χώρας. Η ίδια η τουρκική εξήγηση περιορίζει έτσι το περιθώριο να παρουσιαστεί το εν λόγω γεγονός ως έκτακτη απόφαση που ελήφθη εξαιτίας των τελευταίων εξελίξεων.
Η Αθήνα παρακολουθεί πάντως με προσοχή τη μεταφορά των Τούρκων καταδρομέων στο Σόκε. «Η παρουσία μιας μονάδας καταδρομών στις μικρασιατικές ακτές απέναντι από τη Σάμο αποτελεί στρατιωτικό δεδομένο που αξιολογείται ανεξάρτητα από τους τίτλους και τη ρητορική που το συνοδεύουν. Η γνώση του χρόνου λήψης της απόφασης βοηθά να εκτιμηθούν οι συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιείται, χωρίς να υποβαθμίζεται η ίδια η μετακίνηση» αναφέρουν αρμόδιες αρχές του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο, η σκλήρυνση των τουρκικών τοποθετήσεων συνδέεται στην Αθήνα με την ενόχληση της Άγκυρας για τις περιφερειακές συνεργασίες της Ελλάδας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η σχέση με το Ισραήλ, ενώ στην ίδια αποτίμηση συνυπολογίζεται και η συνεργασία με την Αίγυπτο. Υπό αυτό το πρίσμα αξιολογούνται και οι αναφορές του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν σε δυνάμεις που, κατά τον ίδιο, επιχειρούν να παρασύρουν την Ελλάδα σε ενέργειες αποσταθεροποίησης της περιοχής. Η Άγκυρα επιχειρεί με αυτή την επιχειρηματολογία να συνδέσει τις ελληνικές αμυντικές επιλογές (όπως π.χ. τη δημιουργία θόλου προστασίας πάνω από τη χώρα) με τις δικές της αντιπαραθέσεις στην περιοχή. Στην ελληνική αξιολόγηση παραμένει ανοιχτό και το ενδεχόμενο οι υψηλοί τόνοι να εξυπηρετούν ανάγκες εσωτερικής πολιτικής. Η προβολή καταδρομέων που μετακινούνται απέναντι από ελληνικό νησί μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μήνυμα αποφασιστικότητας προς το τουρκικό ακροατήριο, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από αναφορές στην προστασία δικαιωμάτων και συμφερόντων της γείτονος.
Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να αποφύγει τη μεταφορά της λεκτικής έντασης στο πεδίο. Η στάση αυτή συνοδεύεται από την επισήμανση της διαρκούς ετοιμότητας των Ενόπλων Δυνάμεων και από την απόφαση να απαντώνται οι τουρκικές διεκδικήσεις, ιδίως όταν αφορούν την άμυνα της ελληνικής επικράτειας ή την προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων. Οι αντιδράσεις για το Καστελλόριζο ανέδειξαν ξανά το περιεχόμενο αυτών ακριβώς των διεκδικήσεων.
Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, Ζεκί Ακτούρκ, αμφισβήτησε τη στρατιωτική παρουσία στο νησί, επικαλούμενος τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947, και επέκρινε τη δημόσια προβολή της κατά την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού. Οι αναφορές του δείχνουν ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να επαναφέρει το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης, ακόμη και όταν δηλώνει προσηλωμένη στον διάλογο και στην καλή γειτονία. Το εύρος της τουρκικής δυσαρέσκειας αποτυπώθηκε και στην αντίδραση για την παράταση της άρσης του αμερικανικού εμπάργκο όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027. Στην ίδια ενημέρωση, η τουρκική πλευρά υποστήριξε ότι η απόφαση επηρεάζει τις ισορροπίες ασφάλειας στην Κύπρο, ζήτησε αμεροληψία από τρίτες χώρες και επικαλέστηκε τον ρόλο της ως εγγυήτριας δύναμης. Η απάντησή μας στις αιτιάσεις για τα νησιά στηρίζεται από την άλλη πλευρά στις διεθνείς συνθήκες και στο δικαίωμα νόμιμης άμυνας.
