Οι εξελίξεις μετά την απόφαση της Βουλής της Λιβύης να εγκρίνει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο συνεχίζονται με καταιγιστικούς ρυθμούς.
Η αντίδραση της χώρας μας απέναντι σε αυτή την κίνηση με κάθε διαθέσιμο μέσο ήταν αναμενόμενη. Εντυπωσιακή, ωστόσο, υπήρξε η ταχύτητα με την οποία την καταδίκασαν τόσο επιμέρους κράτη όσο και συνολικά η Ε.Ε.
Η κυβέρνηση και οι επιλογές της μετά την κύρωση του μνημονίου
Η Ελλάδα διαθέτει αρκετά μέσα αντίδρασης, παρά όσα υποστηρίζει η αντιπολίτευση.
Ένα από τα μέτρα που μπορεί να λάβει είναι να διακόψει την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση προς τη Λιβύη για το μεταναστευτικό, καθώς και για άλλες συμφωνίες που έχουν υπογραφεί. Μια τέτοια απόφαση θα αφαιρούσε από τη βορειοαφρικανική χώρα «οικονομικό οξυγόνο».
Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ακόμη και στο ανώτατο επίπεδο ότι μπορεί, εφόσον το κρίνει αναγκαίο υπό τις εκάστοτε συνθήκες και προς όφελος της χώρας, να επεκτείνει τα χωρικά ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια.
Η κίνηση της Άγκυρας αποτελεί κυρίως επίδειξη προς το εσωτερικό της, την ώρα που οι σχέσεις της με παραδοσιακούς συμμάχους, όπως οι ΗΠΑ και το Αζερμπαϊτζάν, έχουν απομακρυνθεί ή έχουν «παγώσει». Αντιθέτως, η Ελλάδα έχει ισχυρούς περιφερειακούς παίκτες στο πλευρό της, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ και η Αίγυπτος.
Πρόκειται, μάλιστα, για δύο χώρες που επηρεάζονται από την κύρωση της συμφωνίας του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.
Μέχρι τώρα, οι ΗΠΑ είναι οι μόνες που δεν έχουν εκφράσει θέση. Η Αθήνα παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την αναμενόμενη αντίδρασή τους, καθώς η Ουάσιγκτον έχει αναπτύξει ενεργειακή σχέση με την Ελλάδα.
Παράλληλα, και οι 27 χώρες της Ε.Ε. καταδίκασαν επισήμως το μνημόνιο μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, επισημαίνοντας ότι:
- παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων κρατών και δεν είναι συμβατό με το Δίκαιο της Θάλασσας
- δεν έχει ισχύ και είναι άκυρο,
- δεν μπορεί να δημιουργήσει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.
Κυβερνητικές πηγές σχολίαζαν πως, ενώ το 2020 χρειάστηκαν περίπου 24 ώρες για να υπάρξει παρέμβαση στον Έβρο και στήριξη της Ελλάδας, αυτή τη φορά η απάντηση ήταν άμεση. Τόνιζαν επίσης ότι η πλήρης υποστήριξη προς τη χώρα μας δεν πρέπει να υποτιμηθεί και συνιστά σημαντική εξέλιξη.
Η Αθήνα είναι έτοιμη να ασκήσει εκ νέου βέτο σε κάθε απόφαση που αφορά την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, όπως έκανε και στην περίπτωση του προγράμματος SAFE.
Οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται αδιάκοπα. Πέρα από τις παραπάνω κινήσεις, η Ελλάδα, ως προεδρεύουσα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενημέρωσε αμέσως το Σώμα.
Με εντολή του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, η πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η ενημέρωση έγινε σε κλειστές διαβουλεύσεις, στο πλαίσιο του θέματος «Λοιπά Θέματα» (AOB), και αφορούσε την πρόσφατη έγκριση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019. Η κ. Μπαλτά επισήμανε τους κινδύνους για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σήμερα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα υποδεχθεί στο Μέγαρο Μαξίμου τον Πρίγκιπα Διάδοχο του Άμπου Ντάμπι, Χάλεντ μπιν Μοχάμεντ μπιν Ζάγεντ αλ Ναχιάν, και θα τον ενημερώσει.
