Το 2026 εξελίσσεται σε χρονιά-ρεκόρ για τις συντάξεις, με τις αιτήσεις συνταξιοδότησης να αυξάνονται σχεδόν 18% στο πρώτο τετράμηνο και να οδεύουν προς νέο ιστορικό υψηλό, ενώ σχεδόν μία στις δύο περιλαμβάνει εξαγορά πλασματικών ετών για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων 40 χρόνων ασφάλισης. Την ίδια ώρα, παραμένει έντονη η ψαλίδα στις νέες αποδοχές, καθώς οι συντάξεις του Δημοσίου είναι κατά μέσο όρο σημαντικά υψηλότερες από εκείνες του ιδιωτικού τομέα, διατηρώντας το τοπίο των «δύο ταχυτήτων» στο ασφαλιστικό.
Πιο αναλυτικά
Το 2026 εξελίσσεται σε χρονιά-ορόσημο για το ασφαλιστικό σύστημα, καθώς το κύμα εξόδου προς τη σύνταξη αποκτά χαρακτηριστικά μαζικού φαινομένου. Οι αιτήσεις συνταξιοδότησης κινούνται με ρυθμό που δεν έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια, ενώ παράλληλα ολοένα και περισσότεροι ασφαλισμένοι αξιοποιούν τα πλασματικά έτη ασφάλισης για να θεμελιώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης. Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν δύο διαφορετικές «ταχύτητες» στις νέες συντάξεις, με σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι στο πρώτο τετράμηνο του έτους υποβλήθηκαν 74.838 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, έναντι 63.542 το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Πρόκειται για αύξηση σχεδόν 18%, γεγονός που προϊδεάζει για νέο ιστορικό υψηλό μέχρι το τέλος του έτους.
Εφόσον διατηρηθεί ο σημερινός ρυθμός, οι συνολικές αιτήσεις αναμένεται να ξεπεράσουν τις 220.000, αφήνοντας πίσω ακόμη και το προηγούμενο ρεκόρ του 2021, όταν είχαν καταγραφεί 212.151 αιτήσεις. Μόνο στο πρώτο εξάμηνο εκτιμάται ότι οι αποχωρήσεις θα υπερβούν τις 110.000.
Πίσω από αυτή τη μαζική έξοδο βρίσκονται περισσότεροι από ένας λόγοι. Από τη μία πλευρά, χιλιάδες εργαζόμενοι συμπληρώνουν πλέον τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Από την άλλη, αρκετοί επιλέγουν να αποχωρήσουν ώστε να αξιοποιήσουν το νέο καθεστώς που επιτρέπει τη συνέχιση της εργασίας ως συνταξιούχοι, εξασφαλίζοντας υψηλότερο συνολικό εισόδημα.
Παράλληλα, πολλοί ασφαλισμένοι επιδιώκουν να προλάβουν ενδεχόμενες μελλοντικές αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα ή στα όρια ηλικίας, παρότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει σχετική κυβερνητική απόφαση. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αυξημένη τάση θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, καθώς σταδιακά θεμελιώνουν δικαιώματα οι ασφαλισμένοι που γεννήθηκαν τη δεκαετία 1955-1965.
Ένας στους δύο εξαγοράζει πλασματικά χρόνια
Η αύξηση των αιτήσεων συνοδεύεται και από ένα ακόμη χαρακτηριστικό της φετινής χρονιάς: σχεδόν μία στις δύο νέες αιτήσεις περιλαμβάνει αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης.
Ο βασικός στόχος είναι η συμπλήρωση των 40 ετών ασφάλισης, ώστε ο ασφαλισμένος να μπορέσει να αποχωρήσει με πλήρη σύνταξη στο 62ο έτος της ηλικίας του.
Οι συνηθέστερες αναγνωρίσεις αφορούν τον χρόνο ανατροφής παιδιών, τα έτη σπουδών, τη στρατιωτική θητεία για τους άνδρες και τα κενά ασφάλισης που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου.
Η εξαγορά μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε σε δόσεις. Στην πρώτη περίπτωση προβλέπεται έκπτωση 2% για κάθε αναγνωριζόμενο έτος, ενώ στη δεύτερη η αποπληρωμή πραγματοποιείται μέσω παρακράτησης του ενός τετάρτου της μηνιαίας σύνταξης μέχρι να εξοφληθεί το συνολικό ποσό.
Η αξιοποίηση των πλασματικών ετών αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο για χιλιάδες ασφαλισμένους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση αλλά υπολείπονται λίγων ετών ασφάλισης.
Συντάξεις δύο ταχυτήτων
Εξίσου έντονη παραμένει η διαφοροποίηση στο ύψος των νέων συντάξεων, ανάλογα με τον ασφαλιστικό φορέα προέλευσης. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι νέες συντάξεις γήρατος του Δημοσίου διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 1.420 ευρώ μεικτά, όταν οι αντίστοιχες συντάξεις που απονέμονται στους ασφαλισμένους των υπόλοιπων ταμείων του ΕΦΚΑ, όπως το ΙΚΑ, ο ΟΑΕΕ και το ΕΤΑΑ, ανέρχονται κατά μέσο όρο στα 930 ευρώ μεικτά.
Η διαφορά φτάνει τα 490 ευρώ μηνιαίως, γεγονός που σημαίνει ότι οι νέοι συνταξιούχοι του Δημοσίου λαμβάνουν κατά μέσο όρο συντάξεις υψηλότερες κατά περίπου 53% σε σχέση με όσους προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα.
Η απόσταση αυτή δεν φαίνεται να περιορίζεται, παρά τις αυξήσεις που δίνονται κάθε χρόνο στις κύριες συντάξεις. Αντίθετα, οι διαφορές παραμένουν μεγάλες λόγω των διαφορετικών χαρακτηριστικών της ασφαλιστικής διαδρομής των δύο κατηγοριών εργαζομένων.
Οι ειδικοί αποδίδουν τη διαφορά κυρίως στις πιο σταθερές αποδοχές που χαρακτηρίζουν τη σταδιοδρομία των δημοσίων υπαλλήλων. Η εξέλιξη των μισθολογικών κλιμακίων οδηγεί σε σταδιακή αύξηση των συντάξιμων αποδοχών, κάτι που δεν ισχύει με τον ίδιο τρόπο στον ιδιωτικό τομέα, όπου οι μισθολογικές μεταβολές εξαρτώνται από τις συνθήκες της αγοράς εργασίας.
Παράλληλα, οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο διαθέτουν, κατά κανόνα, περισσότερα χρόνια ασφάλισης, γεγονός που οδηγεί σε υψηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης και, τελικά, σε μεγαλύτερες συντάξεις.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι το 2026 δεν χαρακτηρίζεται μόνο από την έκρηξη των αιτήσεων συνταξιοδότησης, αλλά και από τη διατήρηση των σημαντικών ανισοτήτων στο ύψος των νέων συντάξεων, την ώρα που όλο και περισσότεροι ασφαλισμένοι αναζητούν τρόπους να κατοχυρώσουν όσο το δυνατόν ευνοϊκότερους όρους εξόδου από την αγορά εργασίας.
