Ομηρία στην οδό Νιόβης που μεταδόθηκε ζωντανά και κατέληξε σε τραγωδία | Σαν σήμερα 23 Σεπτεμβρίου

1122: Υπογράφεται το Κονκορδάτο της Βορμς μεταξύ του Πάπα Καλλίστου Β΄ και του αυτοκράτορα Ερρίκου Ε΄, τερματίζοντας τη μακρά διαμάχη Εκκλησίας και Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας για τον διορισμό επισκόπων.

1821: Οι Έλληνες επαναστάτες καταλαμβάνουν την Τριπολιτσά έπειτα από πολύμηνη πολιορκία, πετυχαίνοντας μία από τις σημαντικότερες νίκες της Επανάστασης. Ακολουθούν μαζικές σφαγές μουσουλμάνων και Εβραίων κατοίκων, μία από τις σκοτεινότερες πτυχές του Αγώνα.

1846: Ο Γερμανός αστρονόμος Γιόχαν Γκάλε παρατηρεί για πρώτη φορά τον Ποσειδώνα, επιβεβαιώνοντας τους μαθηματικούς υπολογισμούς που είχαν προβλέψει την ύπαρξη και τη θέση του πλανήτη.

1889: Ο Φουσατζίρο Γιαμαούτσι ιδρύει στο Κιότο τη Nintendo, η οποία αρχίζει κατασκευάζοντας παραδοσιακές ιαπωνικές κάρτες hanafuda και δεκαετίες αργότερα εξελίσσεται σε παγκόσμιο κολοσσό των video games.

1974: Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή νομιμοποιεί το ΚΚΕ, τερματίζοντας σχεδόν τρεις δεκαετίες παρανομίας του κόμματος και καταργώντας βασικό πυλώνα της μετεμφυλιακής αντικομμουνιστικής νομοθεσίας.

1980: Ο Μπομπ Μάρλεϊ δίνει στο Πίτσμπεργκ την τελευταία συναυλία της ζωής του. Ο Τζαμαϊκανός θρύλος της reggae θα πεθάνει λιγότερο από οκτώ μήνες αργότερα, σε ηλικία 36 ετών.

63 π.Χ. – Οκταβιανός Αύγουστος (Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus), πρώτος Ρωμαίος αυτοκράτορας και ιδρυτής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ανιψιός και κληρονόμος του Ιουλίου Καίσαρα, ενοποίησε τη Ρώμη μετά από εμφυλίους, επικρατώντας του Αντώνιου στη μάχη του Ακτίου (31 π.Χ.). Αναδιοργάνωσε το κράτος, εγκαινίασε την «Pax Romana», προχώρησε σε εκτενείς μεταρρυθμίσεις -διοικητικές, στρατιωτικές, οικονομικές- και ανέδειξε τη Ρώμη σε παγκόσμια δύναμη. Θεωρείται υπόδειγμα φιλόσοφου-άρχοντα και χαρισματικού ηγέτη.c

1491 – Ζακ Καρτιέ (Jacques Cartier), Γάλλος εξερευνητής που ανέλαβε τρία σημαντικά ταξίδια στη Βόρεια Αμερική, εξερευνώντας και χαρτογραφώντας πρώτος τον Κόλπο και τον ποταμό Αγίου Λαυρεντίου. Θεωρείται πατέρας της γαλλικής παρουσίας στον Καναδά, καθώς το 1534–1542 διείσδυσε βαθιά στην περιοχή που πήρε τότε το όνομα «Καναδάς» από τους Ιροκουά και αργότερα καθιερώθηκε σε ολόκληρη τη χώρα. Αν και δεν βρήκε τον θρυλικό πλούτο που αναζητούσε, καθιέρωσε μόνιμες επαφές με τους αυτόχθονες και έθεσε τα θεμέλια για τη γαλλική αποικιοκρατία στην Αμερική.

1926 – Τζον Κολτρέιν (John Coltrane), Αμερικανός σαξοφωνίστας και συνθέτης της τζαζ. Γεννήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1926 και πέθανε στις 17 Ιουλίου 1967. Υπήρξε μία από τις καθοριστικές μορφές της σύγχρονης τζαζ, με έντονα προσωπικό και διαρκώς εξελισσόμενο ύφος. Συνεργάστηκε, μεταξύ άλλων, με τον Μάιλς Ντέιβις και άφησε έργα-σταθμούς όπως τα Giant Steps, My Favorite Things και A Love Supreme, επηρεάζοντας γενιές μουσικών.

1930 – Ρέι Τσαρλς (Ray Charles), Αμερικανός τραγουδιστής, πιανίστας και συνθέτης, πρωτοπόρος της soul music και θρύλος της αμερικανικής μουσικής. Παρότι έχασε την όρασή του σε μικρή ηλικία, έγινε γνωστός για τις σπουδαίες ερμηνείες και τη μίξη gospel, blues και jazz. Συνδύασε πολλά μουσικά είδη με εμβληματικές επιτυχίες όπως «Georgia on My Mind», «Hit the Road Jack» και «I’ve Got a Woman». Τιμήθηκε με πολυάριθμα Grammy, εισήχθη στο Rock and Roll Hall of Fame και θεωρείται «The Genius» για την ανεκτίμητη προσφορά του στη σύγχρονη μουσική.

1943 – Χούλιο Ιγκλέσιας (Julio Iglesias), Ισπανός τραγουδιστής και συνθέτης, ο πιο εμπορικά επιτυχημένος Ισπανός καλλιτέχνης με πάνω από 300 εκατομμύρια πωλήσεις δίσκων σε 14 γλώσσες. Αρχικά τερματοφύλακας στη Ρεάλ Μαδρίτης, αλλά ένα σοβαρό τροχαίο έστρεψε την πορεία του στη μουσική. Έγινε παγκόσμιο σύμβολο ερωτικής μπαλάντας, κατακτώντας βραβεία Grammy, Latin Grammy και αστέρι στη Λεωφόρο της Δόξας. Πατέρας του Ενρίκε Ιγκλέσιας, έχει κυριαρχήσει στις καρδιές εκατομμυρίων φαν με εμφανίσεις σε 5.000 συναυλίες παγκοσμίως.

1949 – Μπρους Σπρίνγκστιν (Bruce Springsteen), Αμερικανός τραγουδοποιός και κιθαρίστας που καθιερώθηκε ως «The Boss», θρύλος της heartland rock με ποίηση και κοινωνικό μήνυμα στους στίχους του. Γνωστός για ενεργητικές μαραθώνιες συναυλίες με την E Street Band, διέπρεψε με εμβληματικούς δίσκους («Born to Run», «Born in the U.S.A.»), ύμνους της εργατικής τάξης και σχολιασμό της αμερικανικής κοινωνίας. Έχει κερδίσει βραβεία Grammy, Όσκαρ, εισήχθη στο Rock and Roll Hall of Fame και αποτελεί διαχρονικό πρότυπο για τη δημοκρατική του στάση και τη φιλανθρωπική δράση.

1949 – Κώστας Τουρνάς, Έλληνας τραγουδοποιός, συνθέτης και μουσικός. Γεννήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1949 στην Τρίπολη. Υπήρξε από τους πρωτοπόρους της ελληνικής ροκ και ιδρυτικό μέλος των Poll, μαζί με τον Ρόμπερτ Ουίλιαμς και τον Σταύρο Λογαρίδη. Στη σόλο πορεία του ξεχώρισε με έργα όπως το Άνθρωπε αγάπα και το φιλόδοξο Απέραντα Χωράφια, που συνδύασε ροκ συγκρότημα με συμφωνική ορχήστρα και συγκαταλέγεται στα πρώτα ελληνικά concept albums.

1973 – Γιώργος Λάνθιμος, Έλληνας σκηνοθέτης και σεναριογράφος, από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες του σύγχρονου κινηματογράφου. Καθιερώθηκε διεθνώς με έργα όπως «Κυνόδοντας», «Άλπεις», «The Lobster» και «Η Ευνοούμενη», συνδυάζοντας το σουρεαλιστικό με το μαύρο χιούμορ και την κοινωνική κριτική. Έχει βραβευθεί σε φεστιβάλ όπως των Καννών και της Βενετίας, με υποψηφιότητα για Όσκαρ Σκηνοθεσίας και ταινίας, ενώ έχει αλλάξει τον τρόπο που βλέπει ο κόσμος το ελληνικό σινεμά.

1956 – Πάολο Ρόσι (Paolo Rossi), Ιταλός ποδοσφαιριστής. Γεννήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1956 και πέθανε στις 9 Δεκεμβρίου 2020. Έγραψε ιστορία στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1982, οδηγώντας την Ιταλία στην κατάκτηση του τροπαίου και σημειώνοντας έξι γκολ, επίδοση που του χάρισε το Χρυσό Παπούτσι και τη Χρυσή Μπάλα της διοργάνωσης. Την ίδια χρονιά κατέκτησε και τη Χρυσή Μπάλα του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, ενώ σε συλλογικό επίπεδο συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη Γιουβέντους.

1835 – Βιντσέντζο Μπελίνι (Vincenzo Bellini), Ιταλός συνθέτης όπερας. Γεννήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 1801 και πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου 1835, σε ηλικία μόλις 33 ετών. Υπήρξε κορυφαίος εκπρόσωπος του bel canto και άφησε σημαντικό αποτύπωμα στην όπερα του 19ου αιώνα. Ανάμεσα στα διασημότερα έργα του είναι η «Νόρμα», η «Υπνοβάτις» και οι «Πουριτανοί», με τις μελωδίες του να ξεχωρίζουν για τη λυρικότητα και τις μεγάλες απαιτήσεις από τους ερμηνευτές.

1939 – Σίγκμουντ Φρόυντ (Sigmund Freud), Αυστριακός ψυχίατρος, νευρολόγος και θεμελιωτής της ψυχανάλυσης, μία από τις πιο επιδραστικές μορφές του 20ού αιώνα. Διαμόρφωσε έννοιες όπως το ασυνείδητο, η απώθηση, η λίμπιντο και η ερμηνεία των ονείρων, θέτοντας τα θεμέλια για τη σύγχρονη ψυχολογία. Οι πρωτοποριακές θεωρίες και οι τεχνικές του αντιμετωπίζονται ως επαναστατικές, αλλά και συχνά αμφιλεγόμενες, με σημαντική επιρροή σε επιστημονικά και καλλιτεχνικά πεδία.

1973 – Πάμπλο Νερούδα (Pablo Neruda), Χιλιανός ποιητής, συγγραφέας και διπλωμάτης (πραγματικό όνομα: Ρικάρντο Νεφταλί Ρέγιες Μπασοάλτο), βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1971. Θεωρείται ο σημαντικότερος ισπανόφωνος ποιητής του 20ού αιώνα, με ποίηση που εκτείνεται από ερωτικά και σουρεαλιστικά μοτίβα έως βαθιά πολιτικά μηνύματα και μανιφέστα. Η πλούσια δράση του ως αντικαθεστωτικός και διπλωμάτης, αλλά και η μελοποίηση έργων του από τον Μίκη Θεοδωράκη, τον καθιέρωσαν ως διαχρονικό σύμβολο αγωνιζόμενων λαών και πηγή έμπνευσης για τη λογοτεχνία και την κοινωνία.

2004 – Διδώ Σωτηρίου, Ελληνίδα συγγραφέας και δημοσιογράφος. Γεννήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 1909 στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας και πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου 2004. Το έργο της συνδέθηκε στενά με τη Μικρασιατική Καταστροφή, την προσφυγιά και τις μεγάλες περιπέτειες του ελληνισμού στον 20ό αιώνα. Το μυθιστόρημά της «Ματωμένα Χώματα» αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, ενώ σημαντικά είναι επίσης τα «Μέσα στις φλόγες» και «Οι νεκροί περιμένουν».