Η Κίνα ενισχύει ακόμη περισσότερο τη θέση της ως η μεγαλύτερη εξαγωγική δύναμη του πλανήτη, με τα στοιχεία για τη διακίνηση εμπορευμάτων να προκαλούν νέες ανησυχίες σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κίνα (EU Chamber of Commerce in China), Jens Eskelund, η χώρα αντιστοιχεί πλέον περίπου στο 40% των παγκόσμιων εξαγωγών εμπορευματοκιβωτίων (containers), σε μέσο όρο τριών τελευταίων μηνών.
Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε κατά περίπου 2,5 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε μόλις εννέα μήνες, γεγονός που, σύμφωνα με τον Eskelund, δείχνει ότι οι εμπορικές ανισορροπίες διευρύνονται ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν.
«Πίστευα ότι ίσως η Κίνα θα πλησίαζε το 40% μόλις προς το 2030», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η εξέλιξη αυτή σημαίνει πως οι ανισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο «αυξάνονται σημαντικά».
Πλεόνασμα 805 δισ. δολαρίων και φόβοι για αποβιομηχάνιση
Η εντυπωσιακή εξαγωγική επίδοση της Κίνας συνδέεται με το τεράστιο εμπορικό της πλεόνασμα, το οποίο συνεχίζει να αυξάνεται.
Μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου, το κινεζικό εμπορικό πλεόνασμα έφτασε τα 805,51 δισ. δολάρια, θέτοντας τη χώρα σε τροχιά να ξεπεράσει το περσινό ιστορικό ρεκόρ των 1,2 τρισ. δολαρίων.
Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από μεγάλους εμπορικούς εταίρους της Κίνας, κυρίως την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ, οι οποίες υποστηρίζουν ότι η μαζική εισροή κινεζικών προϊόντων χαμηλού κόστους πιέζει τις εγχώριες βιομηχανίες και απειλεί θέσεις εργασίας.
Στις Βρυξέλλες βρίσκεται ήδη στο τραπέζι η συζήτηση για νέα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων πιθανών πρόσθετων δασμών σε κινεζικές εισαγωγές.
Το χάσμα Ευρώπης – Κίνας στα εμπορεύματα μεγαλώνει
Ο Jens Eskelund παρουσίασε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλλαγής στις εμπορικές ροές.
Το 2019, πριν από την πανδημία, για κάθε εμπορευματοκιβώτιο που έστελνε η Ευρώπη προς την Κίνα, η Κίνα έστελνε πίσω περίπου 2,5 containers.
Στους πρώτους οκτώ μήνες του τρέχοντος έτους, η αναλογία αυτή έφτασε στο 1 προς 6 υπέρ της Κίνας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει ότι η Κίνα διοχετεύει ολοένα περισσότερους πόρους στη βιομηχανική παραγωγή και στις εξαγωγές, αντί να αντιμετωπίσει τις εσωτερικές οικονομικές προκλήσεις, κυρίως την παρατεταμένη κρίση στην αγορά ακινήτων, η οποία περιορίζει την κατανάλωση.
Παραγωγή που αυξάνεται πολύ ταχύτερα από την κατανάλωση
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της Ευρώπης αφορά την αναντιστοιχία ανάμεσα στην παραγωγική ικανότητα της Κίνας και στη ζήτηση της εγχώριας αγοράς.
Ο Eskelund στάθηκε στα στοιχεία της κινεζικής οικονομίας, επισημαίνοντας ότι οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν τον Αύγουστο μόλις κατά 0,4% σε ετήσια βάση, ενώ η βιομηχανική παραγωγή στους πρώτους οκτώ μήνες του έτους αυξήθηκε κατά 5,3%.
«Βρισκόμαστε ξανά σε μια κατάσταση όπου η παραγωγή αυξάνεται πάνω από δέκα φορές περισσότερο από την εγχώρια αγορά», ανέφερε.
Στην έκθεσή του, το Ευρωπαϊκό Επιμελητήριο στην Κίνα χαρακτήρισε το εμπόριο «τον μεγαλύτερο μεμονωμένο παράγοντα έντασης στις διμερείς σχέσεις», σημειώνοντας ότι το κινεζικό εμπορικό πλεόνασμα έναντι της ΕΕ αυξήθηκε πέρυσι σε επίπεδα περίπου 1 δισ. ευρώ την ημέρα.
Η Κίνα απορρίπτει τις κατηγορίες περί υπερπαραγωγής
Το Πεκίνο απορρίπτει τις κατηγορίες ότι δημιουργεί τεχνητή υπερπαραγωγή και στη συνέχεια διοχετεύει προϊόντα στις διεθνείς αγορές σε βάρος άλλων οικονομιών.
Η κινεζική πλευρά υποστηρίζει ότι η επιτυχία της βασίζεται σε πραγματικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα σε τομείς όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, τα φωτοβολταϊκά, οι μπαταρίες και ο χάλυβας.
Σε άρθρο του κινεζικού κρατικού πρακτορείου Xinhua, το Πεκίνο υποστήριξε ότι ο χαρακτηρισμός μιας παραγωγικής ικανότητας που ξεπερνά την εγχώρια ζήτηση ως «υπερπαραγωγής» αποτελεί υπερβολικά απλουστευμένη προσέγγιση.
Η κινεζική θέση είναι ότι πολλές χώρες εξάγουν προϊόντα όπου διαθέτουν συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως οι ΗΠΑ με τα αεροσκάφη Boeing, η Γερμανία με τα αυτοκίνητα, η Ιαπωνία με τα μηχανήματα, η Νότια Κορέα με τους ημιαγωγούς και η Γαλλία με τα προϊόντα πολυτελείας.
Η νέα φάση του εμπορικού ανταγωνισμού ΗΠΑ – Κίνας
Παρότι το άμεσο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας έναντι των ΗΠΑ έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, αρκετές κινεζικές εξαγωγές προς τη βορειοαμερικανική αγορά πραγματοποιούνται μέσω τρίτων χωρών, σύμφωνα με αναλύσεις εμπορικών ροών.
Στο μεταξύ, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να συζητήσουν στην Ουάσιγκτον την παράταση της εκεχειρίας στον εμπορικό τους πόλεμο, με το ζήτημα των δασμών να παραμένει στο επίκεντρο.
Η αντιπαράθεση γύρω από το κινεζικό μοντέλο ανάπτυξης δεν αφορά πλέον μόνο το εμπόριο, αλλά επεκτείνεται στη βιομηχανική πολιτική, την τεχνολογία και τον έλεγχο κρίσιμων αλυσίδων παραγωγής.
Η Κίνα επιδιώκει να διατηρήσει τον ρόλο της ως παγκόσμιο εργοστάσιο, ενώ Ευρώπη και ΗΠΑ αναζητούν τρόπους να προστατεύσουν τη δική τους παραγωγική βάση χωρίς να διαταράξουν πλήρως τις διεθνείς εμπορικές σχέσεις.
