Προϋπολογισμός: Πρωτογενές πλεόνασμα 7,55 δισ. ευρώ έφεραν ο ΦΠΑ και οι φόροι εισοδήματος στο εννεάμηνο

Τα φορολογικά έσοδα και το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού υπερέβησαν τους στόχους στο εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2026. Το πρωτογενές πλεόνασμα ανήλθε σε 7,554 δισ. ευρώ, ενώ ο στόχος ήταν 5,129 δισ. ευρώ.

Τα έσοδα από ΦΠΑ και φόρους εισοδήματος αποτέλεσαν τον κύριο παράγοντα ενίσχυσης, με την υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος να περιορίζεται στα 305 εκατ. ευρώ, αφού αφαιρεθούν οι ετεροχρονισμοί και οι ειδικές εισπράξεις.

Με βάση τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης, τα τακτικά φορολογικά έσοδα, εξαιρουμένων των ειδικών εισπράξεων, ήταν υψηλότερα από τον στόχο κατά 1,426 δισ. ευρώ ή 2,6%. Η εξέλιξη συνδέεται τόσο με τις αυξημένες τιμές, που επηρεάζουν τη φορολογία κατανάλωσης, όσο και με την άνοδο των εισοδημάτων, η οποία ενισχύει τη φορολογία εισοδήματος.

Πρωτογενές αποτέλεσμα: υπέρβαση 305 εκατ. ευρώ μετά τις προσαρμογές

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε τα οριστικά στοιχεία για την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού κατά το εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου. Το πρωτογενές αποτέλεσμα έκλεισε με πλεόνασμα 7,554 δισ. ευρώ, όταν ο στόχος προέβλεπε 5,129 δισ. ευρώ. Για το αντίστοιχο διάστημα του 2025, το πρωτογενές πλεόνασμα είχε φτάσει τα 9,449 δισ. ευρώ.

Πλεόνασμα 127 εκατ. ευρώ παρουσίασε το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού, έναντι πρόβλεψης για έλλειμμα 1,897 δισ. ευρώ. Την ίδια περίοδο του 2025 το ισοζύγιο είχε καταγράψει πλεόνασμα 2,401 δισ. ευρώ.

Στα 305 εκατ. ευρώ διαμορφώνεται η υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι του στόχου, αν δεν συνυπολογιστούν ποσά που αφορούν μετατοπίσεις πληρωμών και ειδικές εισπράξεις. Ειδικότερα, αφαιρούνται 695 εκατ. ευρώ λόγω ετεροχρονισμού πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, 385 εκατ. ευρώ λόγω ετεροχρονισμού πληρωμών σε εξοπλιστικά προγράμματα, 905 εκατ. ευρώ από μεταβιβαστικές πληρωμές προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης που μεταφέρθηκαν χρονικά, καθώς και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό.

Οι χρονικές μετατοπίσεις στις πληρωμές δεν αλλάζουν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης. Επίσης, τα 135 εκατ. ευρώ από το καζίνο στο Ελληνικό είχαν προγραμματιστεί να εισπραχθούν στα τέλη του 2025, αλλά για δημοσιονομικούς σκοπούς καταγράφονται κατά τη διάρκεια των ετών της παραχώρησης.

Πώς διαμορφώθηκαν τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού στο εννεάμηνο

Στα 57,811 δισ. ευρώ έφτασαν τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού στο εννεάμηνο, καταγράφοντας αύξηση 2,501 δισ. ευρώ σε σύγκριση με τον στόχο της εισηγητικής έκθεσης του Προϋπολογισμού 2026.

Η σύγκριση με τον στόχο επηρεάζεται από το πότε εισπράχθηκαν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στον προγραμματισμό προβλεπόταν είσπραξη 1,258 δισ. ευρώ τον Ιούνιο. Από αυτά, 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκαν νωρίτερα, τον Απρίλιο, ενώ τα υπόλοιπα 374 εκατ. ευρώ εκτιμάται ότι θα εισπραχθούν μέσα στο 2026.

Χωρίς να υπολογιστούν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης, τα καθαρά έσοδα ξεπέρασαν τον στόχο κατά 2,876 δισ. ευρώ.

Οι φόροι απέφεραν έσοδα 55,967 δισ. ευρώ, ποσό στο οποίο συνυπολογίζονται 306 εκατ. ευρώ από την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.

Αν αφαιρεθούν οι δύο αυτές εισπράξεις, τα φορολογικά έσοδα διαμορφώνονται σε 55,526 δισ. ευρώ. Το ποσό υπερβαίνει τον στόχο κατά 1,426 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 2,6%.

Έσοδα από ΦΠΑ και φόρους εισοδήματος πάνω από τον στόχο

Ο ΦΠΑ παρουσίασε τη μεγαλύτερη υπέρβαση εσόδων: στο εννεάμηνο εισπράχθηκαν 23,062 δισ. ευρώ. Αν δεν ληφθούν υπόψη τα 306 εκατ. ευρώ που σχετίζονται με την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού, το ποσό ήταν αυξημένο κατά 1,093 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.

Στα 20,171 δισ. ευρώ ανήλθαν τα έσοδα από φόρους εισοδήματος, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 360 εκατ. ευρώ. Ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων κατέγραψε αύξηση 408 εκατ. ευρώ έναντι της πρόβλεψης. Αντίθετα, τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων ήταν χαμηλότερα κατά 58 εκατ. ευρώ, ενώ οι λοιποί φόροι εισοδήματος σημείωσαν άνοδο 10 εκατ. ευρώ.

Οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης απέφεραν 5,326 δισ. ευρώ, ποσό μειωμένο κατά 239 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο. Από την άλλη, οι φόροι ακίνητης περιουσίας έφεραν έσοδα 2,100 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 63 εκατ. ευρώ.

Κοινωνικές εισφορές και μεταβιβάσεις στα λοιπά έσοδα

Στις άλλες κατηγορίες εσόδων, οι κοινωνικές εισφορές διαμορφώθηκαν σε 40 εκατ. ευρώ, δηλαδή 5 εκατ. ευρώ κάτω από τον στόχο. Τα έσοδα από μεταβιβάσεις έφτασαν τα 4,764 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 79 εκατ. ευρώ. Εντός αυτής της κατηγορίας, τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ξεπέρασαν τον στόχο κατά 72 εκατ. ευρώ.

Τα πωληθέντα αγαθά και οι υπηρεσίες απέφεραν έσοδα 1,465 δισ. ευρώ. Χωρίς τα 306 εκατ. ευρώ που προήλθαν από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, το ποσό διαμορφώθηκε σε 1,159 δισ. ευρώ, δηλαδή 274 εκατ. ευρώ πάνω από τον στόχο.

Στα 2,300 δισ. ευρώ ανήλθαν τα λοιπά τρέχοντα έσοδα, καταγράφοντας υπέρβαση 518 εκατ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, 319 εκατ. ευρώ αφορούσαν έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, τα οποία ξεπέρασαν κατά 206 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο στόχο.

Οι επιστροφές εσόδων έφτασαν τα 6,727 δισ. ευρώ, ποσό κατά 520 εκατ. ευρώ μεγαλύτερο από τον στόχο των 6,206 δισ. ευρώ. Η διαφορά οφείλεται κυρίως στην επιστροφή ΦΠΑ 306 εκατ. ευρώ που συνδέεται με τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.

Η πορεία των εσόδων τον Σεπτέμβριο

Στα 6,460 δισ. ευρώ διαμορφώθηκαν τον Σεπτέμβριο τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού, υπερβαίνοντας κατά 170 εκατ. ευρώ τον μηνιαίο στόχο.

Συνολικά, τα φορολογικά έσοδα έφτασαν τα 6,486 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 74 εκατ. ευρώ, ή 1,1%. Από τον ΦΠΑ εισπράχθηκαν 2,518 δισ. ευρώ, δηλαδή 188 εκατ. ευρώ περισσότερα από τα προβλεπόμενα.

Αντίθετα, τα έσοδα από τη φορολογία εισοδήματος περιορίστηκαν στα 2,490 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας απόκλιση 79 εκατ. ευρώ προς τα κάτω έναντι του στόχου. Σε αυτήν συνέβαλαν ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων, μειωμένος κατά 25 εκατ. ευρώ, ο φόρος νομικών προσώπων, κατά 49 εκατ. ευρώ χαμηλότερος, καθώς και οι λοιποί φόροι εισοδήματος, με μείωση 5 εκατ. ευρώ.

Τα έσοδα από ειδικούς φόρους κατανάλωσης διαμορφώθηκαν σε 665 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας υστέρηση 8 εκατ. ευρώ. Στα 123 εκατ. ευρώ ανήλθαν οι φόροι ακίνητης περιουσίας, κοντά στον στόχο.

Από τις υπόλοιπες κατηγορίες, οι κοινωνικές εισφορές απέφεραν 4 εκατ. ευρώ, κατά 1 εκατ. ευρώ λιγότερα από τον στόχο. Οι μεταβιβάσεις έφεραν έσοδα 271 εκατ. ευρώ, υπερβαίνοντάς τον κατά 146 εκατ. ευρώ, ενώ εντός αυτής της κατηγορίας τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων υπολείπονταν του στόχου κατά 26 εκατ. ευρώ.

Στα 61 εκατ. ευρώ ανήλθαν τα έσοδα από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών, σε επίπεδα κοντά στον στόχο. Τα λοιπά τρέχοντα έσοδα έφτασαν τα 264 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 31 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τον Σεπτέμβριο οι επιστροφές εσόδων διαμορφώθηκαν σε 626 εκατ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά 79 εκατ. ευρώ τον στόχο των 548 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ανήλθαν συνολικά σε 94 εκατ. ευρώ και ήταν μειωμένα κατά 26 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού

Στα 57,683 δισ. ευρώ έφτασαν οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού κατά το εννεάμηνο, ξεπερνώντας κατά 477 εκατ. ευρώ τον στόχο των 57,206 δισ. ευρώ. Σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, σημείωσαν αύξηση 5,423 δισ. ευρώ.

Οι πληρωμές του Τακτικού Προϋπολογισμού ήταν χαμηλότερες κατά 1,094 δισ. ευρώ από τον στόχο. Στον επενδυτικό τομέα, αντίθετα, οι δαπάνες ανήλθαν σε 10,395 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά 1,571 δισ. ευρώ τον στόχο, καθώς επιταχύνθηκαν τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σε σύγκριση με τις αντίστοιχες δαπάνες του 2025, ήταν αυξημένες κατά 2,209 δισ. ευρώ.

Στις σημαντικές μεταβιβάσεις και πληρωμές συγκαταλέγονται οι επιχορηγήσεις ύψους 1,544 δισ. ευρώ στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας και 1,994 δισ. ευρώ στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Ασφάλισης.

Καταγράφηκαν ακόμη 131 εκατ. ευρώ ως επιχορήγηση προς την Κοινωνία της Πληροφορίας για την καταβολή του Fuel Pass, καθώς και πληρωμή 136 εκατ. ευρώ για την επιδότηση του diesel κίνησης. Η έκτακτη οικονομική στήριξη οικογενειών με παιδιά ανήλθε σε 232 εκατ. ευρώ.

Για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας για τα δημόσια νοσοκομεία καταγράφηκε επιχορήγηση 917 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας. Επιπλέον, προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας μεταβιβάστηκαν 1,032 δισ. ευρώ.

Συνολικά 327 εκατ. ευρώ έλαβαν ως επιχορηγήσεις οι συγκοινωνιακοί φορείς ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διευκρινίζει ότι τα στοιχεία αποτυπώνουν το πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης με τροποποιημένη ταμειακή βάση και όχι εκείνο της Γενικής Κυβέρνησης συνολικά. Το δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν ταυτίζεται με το ταμειακό, ενώ στη Γενική Κυβέρνηση περιλαμβάνονται, πέρα από την Κεντρική Διοίκηση, τα Νομικά Πρόσωπα και οι υποτομείς των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης.