Οδηγία Καπνικών Προϊόντων: Το όργανο ελέγχου της Κομισιόν λέει «όχι» στη μελέτη – Νέα εμπλοκή

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει νέα εμπόδια στον σχεδιασμό της για τον καπνό και τα προϊόντα νικοτίνης. Οι επιφυλάξεις της Μάλτας στο φορολογικό πεδίο είχαν προηγηθεί, ενώ τώρα η αρνητική γνώμη του Regulatory Scrutiny Board για τη μελέτη επιπτώσεων της αναθεώρησης της Οδηγίας για τα Καπνικά Προϊόντα επαναφέρει ερωτήματα σχετικά με την τεκμηρίωση των αλλαγών και τον χρόνο προώθησής τους.

Μία ακόμη θεσμική δοκιμασία καλείται να διαχειριστεί η Κομισιόν, καθώς το Regulatory Scrutiny Board (RSB) έκρινε αρνητικά τη μελέτη επιπτώσεων που απαιτείται να συνοδεύει την αναθεώρηση της Οδηγίας για τα Καπνικά Προϊόντα (Tobacco Products Directive – TPD). Το RSB είναι ανεξάρτητο όργανο και αξιολογεί την ποιότητα του νομοθετικού έργου της Επιτροπής.

Το γερμανικό μέσο Table.Briefings αποκαλύπτει ότι η πρωτοβουλία, την οποία προωθεί με γρήγορους ρυθμούς ο Επίτροπος Υγείας Όλιβερ Βάρχεϊ , δεν έλαβε θετική γνωμοδότηση. Ως αποτέλεσμα, οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καλούνται να επανεξετάσουν τον φάκελο.

Οι ευρωπαϊκοί κύκλοι προβληματίζονται καθώς δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Το Regulatory Scrutiny Board απορρίπτει για δεύτερη φορά την τεκμηρίωση της αναθεώρησης της TPD, προκαλώντας συζήτηση για την επάρκεια των στοιχείων που παρουσιάζει η Επιτροπή ως προς την αναγκαιότητα και την αποτελεσματικότητα των προτεινόμενων μέτρων. Είχε προηγηθεί, το προηγούμενο διάστημα, η απόρριψη και της έκθεσης που στήριζε την ανάγκη τροποποίησης της Οδηγίας.

Οι αντιρρήσεις της Μάλτας για τη φορολόγηση των καπνικών προϊόντων

Σημαντικότερες γίνονται οι τελευταίες εξελίξεις αν ληφθούν υπόψη όσα προηγήθηκαν στη φορολογία. Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, η αναθεώρηση της Οδηγίας Φορολογίας Καπνού (TED) συνάντησε τις επιφυλάξεις της Μάλτας και δεν εξασφαλίστηκε η απαιτούμενη ομοφωνία, παρότι τη στήριξαν τα υπόλοιπα 26 κράτη-μέλη.

Το σχέδιο προέβλεπε την προσαρμογή των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης στα τσιγάρα, καθώς και ένα ενιαίο φορολογικό πλαίσιο για τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα nicotine pouches. Η στάση της Μάλτας, ωστόσο, έδειξε πως η επίτευξη της αναγκαίας ευρωπαϊκής συναίνεσης δεν είναι σε καμία περίπτωση εξασφαλισμένη.

Η καπνοβιομηχανία ζητά να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις σε όλη την αλυσίδα αξίας

Παράλληλα με τις θεσμικές διαδικασίες, ενισχύεται η συζήτηση για το αν οι πρωτοβουλίες της Κομισιόν αποτιμούν σε επαρκή βαθμό τις συνέπειές τους στην ευρωπαϊκή οικονομία και στις παραγωγικές δραστηριότητες.

Περισσότεροι από 200 ευρωπαϊκοί φορείς, επιχειρήσεις και επαγγελματικές ενώσεις, που καλύπτουν το σύνολο της αλυσίδας αξίας του καπνού, είχαν απευθύνει κοινή έκκληση στην Κομισιόν το προηγούμενο διάστημα. Ζήτησαν οι πολιτικές για τα προϊόντα νικοτίνης να βασίζονται σε τεκμηριωμένες εκτιμήσεις επιπτώσεων και σε ουσιαστική διαβούλευση με την αγορά.

Κατά την επιχειρηματολογία τους, οι νέες ρυθμίσεις δεν περιορίζονται στους κατασκευαστές προϊόντων νικοτίνης. Οι αποφάσεις των Βρυξελλών έχουν άμεση επίδραση σε ένα ευρύ πλέγμα οικονομικών δραστηριοτήτων: από την πρωτογενή παραγωγή και τη μεταποίηση μέχρι τις μεταφορές, τη συσκευασία, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο. Οι συνέπειες αφορούν χιλιάδες επιχειρήσεις και εργαζομένους σε όλη την Ευρώπη.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ελλάδας. Τα τελευταία χρόνια, η χώρα έχει αναδειχθεί σε σημαντικό κέντρο παραγωγής και εξαγωγών προϊόντων νικοτίνης νέας γενιάς για την ευρωπαϊκή αγορά, διαθέτοντας ισχυρή βιομηχανική παρουσία και ευρύ δίκτυο επιχειρήσεων γύρω από τον κλάδο.

Καθώς η Ευρώπη αναζητά τρόπους να καταστήσει τη βιομηχανία της πιο ανταγωνιστική απέναντι στις ΗΠΑ και την Ασία, όλο και περισσότεροι εκπρόσωποι της αγοράς θέτουν το ερώτημα αν οι πολιτικές των Βρυξελλών λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τη συμβολή του κλάδου στην ευρωπαϊκή οικονομία. Ο τομέας στηρίζει χιλιάδες θέσεις εργασίας, ενεργοποιεί επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ και ενισχύει τις εξαγωγές πολλών κρατών-μελών, ανάμεσά τους και της Ελλάδας.