Η ενίσχυση της θεσμικής, οικονομικής και ακαδημαϊκής αυτονομίας των δημόσιων πανεπιστημίων, μαζί με το σύστημα εισαγωγής στην Ανώτατη Εκπαίδευση, αποτέλεσαν τα βασικά θέματα της πρώτης Προσυνόδου των Πρυτάνεων, πριν από την 113η Σύνοδο, η οποία έχει οριστεί για τον ερχόμενο Φεβρουάριο.
Περισσότερες αρμοδιότητες στα πανεπιστήμια
Με αφορμή τη συνταγματική αναθεώρηση, οι πρυτανικές Αρχές έθεσαν επί τάπητος το αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ. Όπως αναφέρεται στις θέσεις που περιλαμβάνονται στο κείμενο των προτάσεων, «η πλήρης αυτοδιοίκηση αποτελεί συνταγματική επιταγή που δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί στην πράξη».
Οι πρυτάνεις υπογράμμισαν πως «η υπερβολική νομοθετική ρύθμιση περιορίζει κρίσιμες λειτουργίες των δημόσιων ΑΕΙ, από την εισαγωγή φοιτητών και τη στελέχωση έως την οικονομική διαχείριση και την ακαδημαϊκή ανάπτυξη». Τόνισαν, ταυτόχρονα, ότι ανάλογοι περιορισμοί δεν ισχύουν για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, δηλαδή τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).
Οι προτάσεις προβλέπουν αυξημένες ευθύνες και διευρυμένες αρμοδιότητες για τα πανεπιστημιακά όργανα. Μεταξύ άλλων, προτείνεται τα ίδια τα ιδρύματα να ορίζουν τον αριθμό εισακτέων, να ιδρύουν νέα Τμήματα με αποφάσεις των οργάνων τους και να μπορούν, μέσω των Εσωτερικών Κανονισμών, να θεσμοθετούν το Πρυτανικό Συμβούλιο.
Στις εισηγήσεις συμπεριλαμβάνονται αλλαγές στη νομοθεσία για την εκλογή μελών ΔΕΠ. Προτείνεται, ακόμη, να εξαιρεθούν από το Δημόσιο Λογιστικό τα ερευνητικά προγράμματα των ΕΛΚΕ, εφόσον δεν λαμβάνουν χρηματοδότηση από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους.
Δεύτερη δυνατότητα εισαγωγής και αντίστοιχα κριτήρια για τα ΝΠΠΕ
Για την πρόσβαση στην Ανώτατη Εκπαίδευση, οι πρυτάνεις εισηγούνται να ανατεθεί στα ΑΕΙ ο προσδιορισμός του αριθμού εισακτέων, καθώς και της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής για κάθε Σχολή ή Τμήμα. Ζητούν επίσης να διευρυνθεί το επιτρεπόμενο εύρος διακύμανσης της βάσης.
Οι προτάσεις προβλέπουν επίσης μια δεύτερη δυνατότητα εισαγωγής, ώστε να καλυφθούν θέσεις που μπορεί να μείνουν κενές σε Σχολές και Τμήματα. Για τα μη κρατικά πανεπιστήμια ζητείται να ισχύουν όροι εισαγωγής αντίστοιχοι με εκείνους των δημόσιων ΑΕΙ, μεταξύ των οποίων και η ίδια Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής.
Αντίθεση στην ποινικοποίηση ακαδημαϊκών διαδικασιών πιστοποίησης
Η Σύνοδος Πρυτάνεων δήλωσε, τέλος, ότι αντιτίθεται έντονα στην ποινικοποίηση ακαδημαϊκών διαδικασιών οι οποίες αφορούν την πιστοποίηση προγραμμάτων σπουδών από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ).
Τρεις προπαρασκευαστικές συζητήσεις πριν από τη Σύνοδο
Το ΕΚΠΑ, το οποίο προεδρεύει στην 113η Σύνοδο, ανέλαβε την πρωτοβουλία να οργανωθούν τρεις προπαρασκευαστικές συναντήσεις των πρυτάνεων των δημόσιων ελληνικών ΑΕΙ. Στόχος του κύκλου είναι να ενισχυθεί ο διάλογος ανάμεσα στις Πρυτανικές Αρχές για κρίσιμα ζητήματα των πανεπιστημίων.
Η δεύτερη Προσύνοδος έχει προγραμματιστεί για τον ερχόμενο Νοέμβριο. Στην ατζέντα θα βρεθούν οι νομοθετικές ρυθμίσεις, τα ζητήματα που προκαλούν η ισχύουσα νομοθεσία και η γραφειοκρατία, η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού στα δημόσια πανεπιστήμια, αλλά και η πρόταση των πρυτάνεων να θεσμοθετηθεί η Σύνοδος ως συμβουλευτικό όργανο προς το υπουργείο Παιδείας.
Οι προτάσεις που θα συζητηθούν στην 113η Σύνοδο Πρυτάνεων, τον Φεβρουάριο του 2027, θα διαμορφωθούν με βάση τα αποτελέσματα των προπαρασκευαστικών συναντήσεων, δηλαδή των Προσυνόδων.
Η πρώτη Προσύνοδος διεξήχθη με υβριδικό τρόπο, με συμμετοχή τόσο διά ζώσης όσο και διαδικτυακά. Τους πρυτάνεις και τους αντιπρυτάνεις των δημόσιων πανεπιστημίων καλωσόρισε το προεδρείο της Συνόδου Πρυτάνεων: ο προεδρεύων, πρύτανης του ΕΚΠΑ και καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, και ο πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, Σταμάτης Αγγελόπουλος. Με πρόσκληση συμμετείχε στη συνεδρίαση και ο Πρόεδρος του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία, Μιχαήλ Σφακιανάκης.
