Ο καρκίνος στο πάγκρεας συγκαταλέγεται στις πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμες μορφές της νόσου. Κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται παγκοσμίως περίπου 500.000 νέα περιστατικά, ενώ τα ποσοστά πενταετούς επιβίωσης παραμένουν χαμηλά. Η διάγνωση γίνεται συχνά σε προχωρημένο στάδιο και οι θεραπευτικές δυνατότητες είναι περιορισμένες, ιδίως για τους ασθενείς με μεταστάσεις, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη νέων θεραπειών.

Το daraxonrasib διαμορφώνει νέα προοπτική στην αντιμετώπιση της νόσου, καθώς, όπως δήλωσε ο Γρηγόρης Τσιώτος, επίκουρος καθηγητής Χειρουργικής της Mayo Clinic και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Παγκρέατος, ωφέλησε σημαντικά την επιβίωση ασθενών που είχαν λάβει προηγουμένως άλλες θεραπείες. Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο ίδιος σημειώνει ότι ύστερα από πολλά χρόνια εμφανίζεται μια νέα θεραπεία με ενδείξεις ουσιαστικής αποτελεσματικότητας.

Στις 26 Αυγούστου 2026 ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε το daraxonrasib, ενώ στις 15 Οκτωβρίου η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) γνωμοδότησε θετικά για την αδειοδότησή του στην Ευρώπη. Ο κ. Τσιώτος αναφέρει ότι έχουν εγκριθεί ήδη στην Ελλάδα αιτήματα ασθενών για πρόσβαση στο φάρμακο, πριν ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή διαδικασία. Παράλληλα, μιλά για τις δυνατότητες της νέας θεραπείας και για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτήν οι ασθενείς στη χώρα μας.

Ακολουθεί η συνέντευξη με τον Γρηγόρη Τσιώτο

Ερ: Τι σημαίνει η θετική γνωμοδότηση του EMA για το daraxonrasib και πώς επηρεάζει τη θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου του παγκρέατος;

Απ: Εδώ και πολλά χρόνια δεν είχε εμφανιστεί φάρμακο για τον καρκίνο του παγκρέατος με αποτελέσματα ανάλογα με εκείνα που φαίνεται να έχει το daraxonrasib. Ως τώρα εφαρμόζονταν διεθνώς δύο μόνο χημειοθεραπευτικά πρωτόκολλα. Παρότι ήταν σαφώς καλύτερα από τα παλαιότερα, η αποτελεσματικότητά τους παρέμενε περιορισμένη. Και όταν είχαν δοκιμαστεί και τα δύο χωρίς να υποχωρήσει η νόσος, δεν υπήρχε καμία άλλη θεραπευτική λύση. Σε αυτό το σημείο έρχεται να προστεθεί το daraxonrasib. Οι ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος δεν είναι υποψήφιοι για χειρουργείο και διαθέτουν ως μόνη θεραπευτική δυνατότητα τη χημειοθεραπεία, που προσφέρει όφελος για λίγους μήνες. Όταν πλέον εφαρμόζεται μόνο παρηγορητική αγωγή, το daraxonrasib διπλασιάζει την επιβίωση. Για μια τόσο κακής πρόγνωσης νόσο, όπως ο καρκίνος του παγκρέατος, αυτό αποτελεί πολύ μεγάλη πρόοδο. Στα μεγάλα ογκολογικά κέντρα των ΗΠΑ εξετάζεται τώρα το ενδεχόμενο να χορηγείται νωρίτερα, σε πιο πρώιμο στάδιο της νόσου και όχι αποκλειστικά σε ασθενείς τελικού σταδίου με μεταστάσεις, κάτι που ίσως έφερνε ακόμη καλύτερα αποτελέσματα.

Ερ: Ποια είναι τα κύρια ευρήματα των κλινικών μελετών και πόσο μπορεί να συμβάλει η νέα θεραπεία στην αύξηση της επιβίωσης;

Απ: Η σημαντική θετική επίδραση του daraxonrasib καταγράφηκε σε βασική κλινική μελέτη που πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα σε πολλά ογκολογικά κέντρα των ΗΠΑ, ως πολυκεντρική τυχαιοποιημένη μελέτη, άρα με υψηλή αξιοπιστία. Τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν επίσημα τον Μάιο 2026 στο συνέδριο ASCO (American Society of Clinical Oncology) στο Chicago και δημοσιεύτηκαν στις 31 Μαΐου 2026 στο New England Journal of Medicine, το σημαντικότερο ιατρικό περιοδικό παγκοσμίως. Στη μελέτη συμμετείχαν 248 ασθενείς με ΚΠ και μεταστάσεις, στους οποίους είχε χορηγηθεί κάθε εγκεκριμένη θεραπεία, αλλά η νόσος συνέχιζε ή επιδεινωνόταν. Έλαβαν daraxonrasib και συγκρίθηκαν με 252 ασθενείς με ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά, οι οποίοι δεν πήραν το φάρμακο. Η επιβίωση στην ομάδα του daraxonrasib ήταν διπλάσια: 13.2 μήνες έναντι 6.6 μηνών. Όλοι οι συμμετέχοντες βρίσκονταν σε τελικό στάδιο της νόσου, γι’ αυτό και το αποτέλεσμα θεωρήθηκε εντελώς απρόσμενο. Κατά την παρουσίαση στο συνεδριακό κέντρο McCormick στο Chicago, οι 1.200 ειδικοί ογκολόγοι που βρίσκονταν στο ακροατήριο σηκώθηκαν και χειροκρότησαν, καθώς για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια διαφαινόταν ουσιαστική πρόοδος απέναντι στον ΚΠ, μια ιδιαίτερα επιθετική νόσο.

Ερ: Με ποιον τρόπο μπορεί ένας ασθενής στην Ελλάδα να λάβει daraxonrasib πριν ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή αδειοδότηση; Ποια διαδικασία χρειάζεται να ακολουθήσει ο θεράπων ογκολόγος για να εγκριθεί η εισαγωγή του φαρμάκου;

Απ: Για να κινηθεί το αίτημα, ο θεράπων ογκολόγος ετοιμάζει ηλεκτρονικό φάκελο με αναλυτική καταγραφή των θεραπειών που έχει λάβει ο ασθενής και της σημερινής ογκολογικής του εικόνας, βάσει πρόσφατης αξονικής τομογραφίας. Ο φάκελος κατατίθεται στον ΕΟΠΥΥ και αποστέλλεται ηλεκτρονικά σε τρεις ογκολόγους, οι οποίοι τον εξετάζουν και εγκρίνουν τη χορήγηση του φαρμάκου. Η απόφαση κοινοποιείται ηλεκτρονικά στον ΑΜΚΑ του ασθενούς. Στη συνέχεια, το ΙΦΕΤ διαθέτει το φάρμακο και ο ογκολόγος του ασθενούς το χορηγεί.

Ερ: Έχουν εγκριθεί αιτήματα από Έλληνες ασθενείς για να λάβουν τη νέα θεραπεία;

Απ: Έχουν ήδη δοθεί εγκρίσεις σε 9 ή 10 σχετικά αιτήματα. Αξίζει να τονιστεί ιδιαίτερα ότι η Ελλάδα, αν δεν είναι η πρώτη χώρα στην Ευρώπη, συγκαταλέγεται οπωσδήποτε στις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες όπου το συγκεκριμένο φάρμακο εγκρίθηκε τόσο νωρίς.

Ερ: Ποιοι λόγοι κρατούν τον καρκίνο του παγκρέατος ανάμεσα στις μεγαλύτερες προκλήσεις της Ογκολογίας;

Απ: Πρόκειται για τρεις βασικούς λόγους:

  1. Βιολογικά, ο καρκίνος αυτός είναι ιδιαίτερα επιθετικός, σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό, για παράδειγμα, από τον καρκίνο του μαστού ή του παχέος εντέρου.
  2. Η διάγνωση συχνά γίνεται σε καθυστερημένο χρόνο, όταν ο ΚΠ βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο. Αυτό συμβαίνει είτε επειδή τα συμπτώματα εμφανίζονται αργά είτε επειδή ο γενικός γιατρός δεν τα συνδέει με ΚΠ. Ενδεικτικές εκδηλώσεις είναι ο επίμονος πόνος στην κοιλιά ή στη μέση, η ξαφνική εμφάνιση διαβήτη χωρίς εξήγηση, τα λιπαρά κόπρανα, η μειωμένη όρεξη και η απώλεια βάρους.
  3. Συχνά, κατά τη διάγνωση, ο ΚΠ έχει ήδη επεκταθεί σε κρίσιμες αρτηρίες και φλέβες μέσα ή γύρω από το πάγκρεας, με αποτέλεσμα να χαρακτηρίζεται ανεγχείρητος. Από το 2012 η κλινική μας έχει συμβάλει σημαντικά σε αυτόν τον τομέα, μετατρέποντας περιπτώσεις που θεωρούνταν ανεγχείρητες σε εγχειρήσιμες, με την αφαίρεση της φλέβας ή της αρτηρίας που έχει προσβληθεί μαζί με τον παγκρεατικό όγκο. Από το 2019 έχουμε παρουσιάσει επανειλημμένα τα αποτελέσματά μας σε αμερικανικά και ευρωπαϊκά επιστημονικά περιοδικά, καθώς και σε πολλά συνέδρια στις ΗΠΑ και διεθνώς. Όπως έχουμε δημοσιεύσει, η μετατροπή από ανεγχείρητη σε εγχειρήσιμη νόσο τετραπλασιάζει την επιβίωση· σήμερα έχουμε πολλούς ασθενείς που ζουν 6, 7, 8 ή ακόμη και 12 χρόνια. Αυτό έχει καταστεί δυνατό επειδή είμαστε πλήρως εξειδικευμένη χειρουργική ομάδα, με τη στήριξη κορυφαίων συναδέλφων από κάθε ειδικότητα που σχετίζεται με το πάγκρεας. Η στενή αυτή συνεργασία, ο μεγάλος αριθμός επεμβάσεων για την αφαίρεση ΚΠ, η αξιοποίηση όλων των νέων τεχνολογιών, όπως η ρομποτική χειρουργική, και τα δημοσιευμένα αποτελέσματα που δείχνουν τετραπλασιασμό της επιβίωσης σε ασθενείς οι οποίοι θεωρούνταν ανεγχείρητοι, αποτελούν τα χαρακτηριστικά με βάση τα οποία αναγνωρίζεται διεθνώς μια κλινική ως Κέντρο Αναφοράς για παθήσεις του παγκρέατος. Η φωτογραφία παραχωρήθηκε για χρήση από το ΑΠΕ-ΜΠΕ