Η διαδημοτική συνεργασία μπορεί να βρίσκεται πίσω από μια καθημερινή απορία: γιατί η υπηρεσία που χρειαζόμαστε βρίσκεται σε άλλον δήμο;
Η απάντηση είναι ότι δύο δήμοι μπορούν να συμφωνήσουν ώστε ο ένας να ασκεί μια αρμοδιότητα για λογαριασμό του άλλου ή να τον υποστηρίζει. Το ποιος κάνει τι, όμως, δεν προκύπτει μόνο από την ονομασία της συνεργασίας: καθορίζεται στη συγκεκριμένη σύμβαση.
Τι επιτρέπει η διαδημοτική συνεργασία;
Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπει ότι οι δήμοι μπορούν να συνάπτουν συμβάσεις για την άσκηση ή την υποστήριξη μιας αρμοδιότητας. Στην πρώτη περίπτωση ένας δήμος αναλαμβάνει να την ασκήσει για λογαριασμό άλλου· στη δεύτερη τον υποστηρίζει στην άσκησή της.
Η διάκριση έχει πρακτική σημασία. Δεν αρκεί να γνωρίζουμε ότι υπάρχει συμφωνία ανάμεσα σε δύο δήμους για να καταλάβουμε ποια υπηρεσία χειρίζεται μια υπόθεση. Πρέπει να δούμε το αντικείμενο και τους όρους που έχουν συμφωνηθεί.
Ο γενικός κανόνας παραμένει ότι οι αρμοδιότητες ασκούνται από το προσωπικό του δήμου, σύμφωνα με τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας του. Η συνεργασία είναι μία από τις διαθέσιμες λύσεις όταν χρειάζεται υποστήριξη, όχι αυτόματη αντικατάσταση των υπηρεσιών του.
Στόχος μπορεί να είναι η καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και η παροχή καλύτερων υπηρεσιών. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε συμφωνία παράγει αναγκαστικά το ίδιο αποτέλεσμα: σημασία έχουν το αντικείμενο, οι όροι και η εφαρμογή της.
Πρέπει οι δήμοι να είναι γειτονικοί;
Όχι ως γενικός όρος για τη σύμβαση μεταξύ δήμων. Το άρθρο 331 του ν. 5314/2026, που ισχύει από τη δημοσίευση του νόμου στις 29 Ιουνίου 2026, δεν επαναλαμβάνει τον παλαιότερο περιορισμό περί όμορων δήμων ή δήμων της ίδιας Περιφέρειας.
Η διευκρίνιση έχει σημασία επειδή σε παλαιότερες περιγραφές της διαδημοτικής συνεργασίας εξακολουθεί να εμφανίζεται ο προηγούμενος γεωγραφικός όρος. Για συγκεκριμένο αντικείμενο, πάντως, μπορεί να ισχύουν ειδικές διατάξεις.
Ξεχωριστή μορφή είναι η συνεργασία με την Περιφέρεια: ο Κώδικας προβλέπει ότι δήμοι της ίδιας Περιφέρειας μπορούν να συμβάλλονται με την οικεία Περιφέρεια για άσκηση ή υποστήριξη αρμοδιότητας.
Η κοινή υπηρεσία είναι διαφορετικό οργανωτικό εργαλείο. Το άρθρο 328 προβλέπει τη δυνατότητα αυτή για δήμους της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας, με σχετική πρόβλεψη στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας του φορέα που αναλαμβάνει την αρμοδιότητα. Δεν πρόκειται, επομένως, για την ίδια μορφή συνεργασίας με διαφορετική ονομασία.
Ποιος αποφασίζει και τι γράφει η σύμβαση;
Όταν η δημοτική επιτροπή διαπιστώνει με αιτιολογημένη απόφαση ότι μια αρμοδιότητα δεν μπορεί να ασκηθεί πλήρως από τις υπηρεσίες του δήμου, εισηγείται στο δημοτικό συμβούλιο τρόπο υποστήριξης. Το συμβούλιο επιλέγει τον επικουρικό τρόπο με αιτιολογημένη απόφαση.
Η διαδημοτική σύμβαση είναι μία από περισσότερες επιλογές που προβλέπει ο Κώδικας. Μεταξύ των άλλων αναφέρονται η σύσταση κοινής υπηρεσίας και η προγραμματική σύμβαση, η οποία αποτελεί διακριτό εργαλείο για έργα, αναπτυξιακά προγράμματα, υπηρεσίες και προμήθειες.
Για την έγκριση της διαδημοτικής σύμβασης απαιτείται απόλυτη πλειοψηφία των μελών κάθε οικείας δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής. Στο κείμενό της πρέπει να αποτυπώνονται ο τρόπος άσκησης ή υποστήριξης της αρμοδιότητας, καθώς και τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις κάθε πλευράς.
Εκεί αναζητούμε επίσης τον σκοπό, τη διάρκεια και το χρονοδιάγραμμα, τη διαχείριση προσωπικού, τη διάθεση εξοπλισμού ή εγκαταστάσεων, τον προϋπολογισμό και την κατανομή των εξόδων. Προβλέπονται ακόμη όργανο παρακολούθησης, επιτροπή παραλαβής και διαδικασία πιστοποίησης της επάρκειας του έργου.
Πώς φαίνεται αυτό σε μια υπηρεσία δόμησης;
Ένα παράδειγμα είναι η σύμβαση που υπογράφηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2024 μεταξύ των Δήμων Σερρών, Αμφίπολης, Εμμανουήλ Παππά και Νέας Ζίχνης. Αντικείμενό της ήταν η ενίσχυση της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Σερρών.
Το παράδειγμα δείχνει γιατί μια δημοτική υπηρεσία μπορεί να συνδέεται με τις ανάγκες περισσότερων δήμων. Δεν αρκεί όμως, από μόνο του, για να απαντήσει πού πρέπει να απευθυνθεί κάθε πολίτης: αυτό εξαρτάται από τη συγκεκριμένη υπόθεση και τους όρους που ισχύουν.
Σε άλλη περίπτωση, η Δημοτική Επιτροπή Νέας Ιωνίας ενέκρινε τον Δεκέμβριο του 2025 τη σύναψη και σχέδιο συνεργασίας με τον Δήμο Μεταμόρφωσης για αρμοδιότητες Υπηρεσίας Δόμησης. Το δημοσιευμένο έγγραφο περιέχει σχέδιο με κενά στα πεδία υπογραφής και ΑΔΑ. Τεκμηριώνει, συνεπώς, την έγκριση του σχεδίου, όχι από μόνο του την τελική υπογραφή.
Πού θα βρείτε την απόφαση και τη σύμβαση;
Η Διαύγεια είναι σημείο αναζήτησης αποφάσεων της δημόσιας διοίκησης. Αν γνωρίζετε τον Αριθμό Διαδικτυακής Ανάρτησης, τον ΑΔΑ, μπορείτε να αναζητήσετε απευθείας την αντίστοιχη πράξη.
Στις 30 Οκτωβρίου 2026 η Διαύγεια ανέφερε προσωρινή τεχνική συντήρηση και δυνατότητα αναζήτησης πράξεων μόνο βάσει ΑΔΑ. Χωρίς αυτόν, μια εναλλακτική είναι να ελέγξετε τις ιστοσελίδες και τις ημερήσιες διατάξεις των οργάνων και των δύο δήμων, με όρους όπως «διαδημοτική συνεργασία», το αντικείμενο της υπηρεσίας ή «άρθρο 331» για νεότερες πράξεις.
Αναζητήστε χωριστά την απόφαση έγκρισης και το τελικό υπογεγραμμένο κείμενο. Στη σύμβαση ελέγξτε ιδίως ποια αρμοδιότητα καλύπτεται, για πόσο χρόνο, ποιος διαθέτει προσωπικό και εξοπλισμό και πώς κατανέμονται τα έξοδα.
Για το πού θα απευθυνθείτε, συγκρίνετε τα έγγραφα με την ενημέρωση του δήμου για την υπηρεσία. Αν δεν ξεκαθαρίζει ποια υπηρεσία χειρίζεται την υπόθεσή σας, επιβεβαιώστε το με τον δήμο κατοικίας σας.
