Η ανακύκλωση λαδιού αρχίζει στην κουζίνα, τη στιγμή που τελειώνει το τηγάνισμα και μένει το λάδι στο σκεύος. Δεν χρειάζεται να καταλήξει στον νεροχύτη: το αφήνουμε να κρυώσει, το σουρώνουμε και το φυλάμε σε καλά κλεισμένο πλαστικό δοχείο, μέχρι να το παραδώσουμε σε κατάλληλο σημείο συλλογής.
Όμως ο τρόπος παράδοσης δεν είναι ίδιος παντού. Άλλοι δήμοι χρησιμοποιούν ειδικούς κάδους και άλλοι ΑΤΜ ανακύκλωσης με δικό τους μπουκάλι. Η διαφορά έχει σημασία, γιατί μια συσκευασία που γίνεται δεκτή σε ένα πρόγραμμα μπορεί να μην είναι κατάλληλη για κάποιο άλλο.
Ανακύκλωση λαδιού: Τι κάνουμε μόλις τελειώσει το τηγάνισμα;
Το πρώτο βήμα είναι να περιμένουμε. Το χρησιμοποιημένο λάδι πρέπει να κρυώσει πλήρως, σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, πριν μεταφερθεί σε πλαστικό δοχείο. Ο Δήμος Θέρμης δίνει ως σημείο αναφοράς τους 20–22 βαθμούς Κελσίου, δηλαδή τη θερμοκρασία δωματίου.
Στη συνέχεια το σουρώνουμε, ώστε να απομακρυνθούν τα υπολείμματα τροφών. Ένα χωνί βοηθά στη μετάγγιση του κρύου λαδιού σε καθαρό πλαστικό μπουκάλι ή δοχείο, χωρίς να χυθεί. Όταν γεμίσει, κλείνουμε καλά το καπάκι και κρατάμε το δοχείο κλειστό μέχρι την παράδοση.
Το δοχείο δεν είναι απλώς ζήτημα ευκολίας: σε ορισμένα προγράμματα προβλέπεται συγκεκριμένη συσκευασία.
Πόσο μεγάλο πρέπει να είναι το μπουκάλι;
Δεν υπάρχει ενιαίο όριο μεγέθους για όλους τους δήμους. Ο Δήμος Αγίων Αναργύρων–Καματερού προτείνει πλαστικό μπουκάλι κατά προτίμηση έως 2 λίτρων, το οποίο κλείνει καλά όταν γεμίσει και μεταφέρεται στον πλησιέστερο πορτοκαλί κάδο.
Στη Θέρμη, αντίθετα, οι οδηγίες για τους δικούς της κάδους αναφέρουν συσκευασία έως 10 λίτρων. Το κλειστό μπουκάλι τοποθετείται από το ειδικό πορτάκι του κάδου.
Η διαφορά δεν σημαίνει ότι το μεγαλύτερο δοχείο γίνεται δεκτό παντού. Τα 2 και τα 10 λίτρα είναι τοπικές προδιαγραφές, όχι ένα ενιαίο πανελλαδικό όριο.
Πού βρίσκουμε κάδο για το τηγανέλαιο;
Η παράδοση γίνεται σε σημείο που δέχεται χρησιμοποιημένα μαγειρικά έλαια. Μπορεί να είναι ειδικός δημοτικός κάδος, σημείο συλλογής σε κατάστημα ή σούπερ μάρκετ, ή ένα σύστημα τύπου ΑΤΜ. Το κατάλληλο σημείο εξαρτάται από την περιοχή και το πρόγραμμα που λειτουργεί εκεί.
Στη Λάρισα, για παράδειγμα, ο δήμος παραπέμπει σε εφαρμογή GIS για την αναζήτηση κάδου τηγανελαίων. Η επιλογή «κοντά σε μένα» ξεκινά με ακτίνα 500 μέτρων, ενώ μπορούμε να επιλέξουμε από 250 έως 5.000 μέτρα.
Η Θέρμη αναφέρει 40 σημεία συλλογής και παραπέμπει σε ξεχωριστό ιστότοπο για τις θέσεις τους. Στη Σπάρτη, ο δήμος ανακοίνωσε την τοποθέτηση των πρώτων 30 κάδων και δημοσίευσε κατάλογο σημείων. Πριν από την επίσκεψη, είναι χρήσιμο να επιβεβαιώσουμε ότι το σημείο εξακολουθεί να εξυπηρετεί.
Στην ιστοσελίδα του δήμου μας μπορούμε να αναζητήσουμε τις λέξεις «τηγανέλαια», «βρώσιμα έλαια» ή «μαγειρικά λίπη». Αν δεν βρίσκουμε σαφή οδηγία, επικοινωνούμε με την υπηρεσία καθαριότητας για τη θέση του σημείου, τη συσκευασία που δέχεται και τον τρόπο παράδοσης.
Και αν ο δήμος χρησιμοποιεί ΑΤΜ ανακύκλωσης;
Στα Χανιά η διαδικασία έχει μια σημαντική διαφορά: η παράδοση στο ΑΤΜ γίνεται αποκλειστικά με το ειδικό μπουκάλι συλλογής του προγράμματος. Ο δήμος αναφέρει ότι το μπουκάλι διατίθεται από την Υπηρεσία Καθαριότητας.
Τοποθετούμε το γεμάτο μπουκάλι στο ΑΤΜ και παραλαμβάνουμε ένα νέο, καθαρό μπουκάλι. Επομένως, για να χρησιμοποιήσουμε αυτό το σημείο, χρειάζεται πρώτα να προμηθευτούμε τη συσκευασία που προβλέπεται.
Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα γίνονται δεκτά ελαιόλαδο και σπορέλαια, όπως ηλιέλαιο, καλαμποκέλαιο και σογιέλαιο. Δεν γίνονται δεκτά ορυκτέλαια και λάδια μηχανής, ούτε λάδια με υπολείμματα σάλτσας, νερού ή τροφών. Το ίδιο ισχύει για νερό και ποτά.
Μπορούμε να αδειάσουμε το λάδι κατευθείαν στον κάδο;
Όχι χύμα. Ο Δήμος Λαρισαίων διευκρινίζει ότι το λάδι δεν πρέπει να χύνεται μέσα στον πορτοκαλί κάδο. Το παραδίδουμε με τη συσκευασία που προβλέπει το σημείο συλλογής και κρατάμε χωριστά τα λάδια μη μαγειρικής χρήσης, όπως τα λιπαντικά.
Ούτε ο νεροχύτης είναι η λύση για το λάδι που έμεινε στο τηγάνι. Τα υπολείμματα από πιάτα και σκεύη μπορούμε επίσης να τα σκουπίσουμε ή να τα αφαιρέσουμε πριν από το πλύσιμο, αντί να καταλήξουν στην αποχέτευση.
Το χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι που συλλέγεται μπορεί να αξιοποιηθεί για την παραγωγή βιοντίζελ και σαπουνιών. Μέχρι να φτάσει εκεί, η διαδρομή του αρχίζει με κάτι απλό: ένα μπουκάλι που κλείνει καλά και τον σωστό κάδο στη γειτονιά μας.
