Τσίπρας: «Πόλεμος» δισεκατομμυρίων μετά τις εξαγγελίες – «Τίναξε την μπάνκα» λέει η κυβέρνηση

Στο επίκεντρο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης βρέθηκε ο Αλέξης Τσίπρας μετά την παρουσίαση στη Θεσσαλονίκη του οικονομικού προγράμματος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, με την κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ να εξαπολύουν σφοδρή επίθεση κατά των εξαγγελιών του.

Στον πυρήνα των προτάσεων του πρώην πρωθυπουργού βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ, ενισχύσεις από 300 έως 500 ευρώ στις αποδοχές εκπαιδευτικών, γιατρών και νοσηλευτών, καθώς και μηνιαία υποτροφία ύψους 500 ευρώ για φοιτητές περιφερειακών πανεπιστημίων που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει μείωση του ΦΠΑ στο 6% σε βασικά αγαθά και ενίσχυση του μεταφορικού ισοδύναμου. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου της ΕΛΑΣ, το καθαρό κόστος των παρεμβάσεων ανέρχεται σε περίπου 5,5 δισ. ευρώ.

Για τη χρηματοδότηση του προγράμματος, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε παράλληλα έναν μηχανισμό «δίκαιης φορολόγησης», ο οποίος, όπως ανέφερε, θα αφορά «το 1% των οικονομικά ισχυρότερων Ελλήνων, την αύξηση του φόρου στα μερίσματα και την φορολόγηση των τραπεζικών κερδών». Από τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις, το οικονομικό επιτελείο της ΕΛΑΣ εκτιμά ότι μπορούν να εξασφαλιστούν έσοδα της τάξης των 2 δισ. ευρώ.

Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί και ο τρόπος χρηματοδότησης των μέτρων, καθώς στους πίνακες που έδωσε στη δημοσιότητα η ΕΛΑΣ μετά την ομιλία Τσίπρα προβλέπεται η αξιοποίηση σχεδόν του συνόλου του υπερπλεονάσματος των 5,6 δισ. ευρώ για την κάλυψη του κοινωνικού προγράμματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το κόμμα, από το συγκεκριμένο ποσό απομένουν περίπου 74 εκατ. ευρώ. Την ίδια ώρα, διατυπώνονται ενστάσεις ως προς τη δυνατότητα αξιοποίησης του υπερπλεονάσματος με αυτόν τον τρόπο, με αναφορά στους ισχύοντες ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.

ΥΠΟΙΚ: «Χάσαμε τον λογαριασμό» – Στα 13 δισ. ευρώ το ετήσιο κόστος

«Χάσαμε τον λογαριασμό… μέτρα με ετήσιο κόστος περίπου 13 δισ. ευρώ» σχολίαζαν χαρακτηριστικά κύκλοι του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επισημαίνοντας πως «τα μέτρα που παρουσίασε ο κ. Τσίπρας παραβιάζουν κάθε ευρωπαϊκό κανόνα για τα όρια των δημοσιονομικών δαπανών και παραπέμπουν ευθέως στις περιπέτειες της δικής του περιόδου με τα μέτρα λιτότητας του αχρείαστου τρίτου μνημονίου, την υπερφορολόγηση και εξόντωση τόσο της μεσαίας τάξης, όσο και των οικονομικά αδύναμων».

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι «η εκτίμηση προέρχεται από το Οικονομικό Επιτελείο», καλώντας τον Αλέξη Τσίπρα, εφόσον αμφισβητεί την κοστολόγηση, «να καταθέσει τα μέτρα του προς ποσοτικοποίηση στο ανεξάρτητο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, όπως προβλέπεται από τον νόμο».

Για να τεκμηριώσουν την εκτίμηση των 13 δισ. ευρώ, πηγές του υπουργείου παρέθεσαν αναλυτικά το κόστος σειράς μέτρων που εξήγγειλε ο Αλέξης Τσίπρας.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την κυβερνητική κοστολόγηση:

• Αύξηση της τάξης των 500 ευρώ κατά μέσο όρο, για τους ιατρούς και τους νοσηλευτές του Εθνικού Συστήματος Υγείας: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,63 δισ. ευρώ για 86.881 ιατρούς, νοσηλευτές και παραϊατρικό προσωπικό.

• Απαλλαγή από το κόστος εισιτηρίων στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς για τους κατοίκους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, πλην των τουριστών: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,2 δισ. ευρώ.

• Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,2 δισ. ευρώ.

• Ενάμισι δισεκατομμύριο τον χρόνο από το εθνικό σκέλος των δημοσίων επενδύσεων για το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 1,5 δισ. ευρώ, καθώς θα απαιτηθεί επιπλέον αύξηση των ορίων του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.

• Διπλασιασμός της έκπτωσης φόρου για τις οικογένειες με παιδιά: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 1 δισ. ευρώ.

• Κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις: Εκτιμώμενο εφάπαξ κόστος 0,8 δισ. ευρώ.

• Μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα: Εκτιμώμενο εφάπαξ κόστος 2,1 δισ. ευρώ για μείωση από το 80% στο 50%.

• Αύξηση των μισθών των εκπαιδευτικών 300 ευρώ το μήνα: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,8 δισ. ευρώ για 182.340 εκπαιδευτικούς. Σημειώνεται ότι στο δείκτη πρωτογενών δαπανών με τον οποίο αξιολογείται η χώρα προσμετράται η μικτή συνολική δαπάνη.

• Πρόσληψη 30.000 νέων εκπαιδευτικών: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,57 δισ. ευρώ.

• Κάθε φοιτητής περιφερειακού πανεπιστημίου που σπουδάζει μακριά από τον τόπο του θα λαμβάνει φοιτητική υποτροφία 500 ευρώ τον μήνα, για δέκα μήνες τον χρόνο για 80.000 φοιτητές: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,4 δισ. ευρώ.

• Μείωση ΦΠΑ στο 6% για τα βασικά είδη διατροφής και υγιεινής: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 1,8 δισ. ευρώ για μείωση στο 6% των τροφίμων (εκτός από μη αλκοολούχα ποτά) και ειδών υγιεινής-απορρυπαντικά.

• Χτίζουμε 50.000 νέες προσιτές στεγαστικές επιλογές μέσα σε τέσσερα χρόνια: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 1,5 δισ. ευρώ. Υπολογισμός με 1.500 ευρώ το τ.μ. για 50.000 κατοικίες των 80 τ.μ. Συνολικό κόστος στην τετραετία 6 δισ. ευρώ.

• Απόδοση του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας στους Δήμους: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,59 δισ. ευρώ. Το ποσό έχει ήδη δεσμευτεί με εγκεκριμένα έργα και αποζημιώσεις που πρέπει να πληρωθούν μέσω του Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών εντός της επόμενης τριετίας, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων γίνεται μέσω χρηματοδότησης Δήμων και Περιφερειών. Συνεπώς η απόδοση επιπλέον ποσού στους δήμους από ήδη ενταγμένα έργα αποτελεί πρόσθετη δαπάνη.

• Αύξηση των επενδυτικών πόρων που διαθέτει το Πράσινο Ταμείο στους Δήμους: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,16 δισ. ευρώ.

• Νέος Φιλόδημος με χρήση 250 εκατ. από το Εθνικό ΠΔΕ και 450 εκατ. από δάνεια της ΕΤΕΠ ετησίως, σύνολο 700 εκατ. το έτος και 3,5 δισ. ευρώ την πενταετία: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,7 δισ. ευρώ. Το Εθνικό ΠΔΕ έχει ήδη προκαθορισμένα όρια κατανομής για Περιφέρειες, Δήμους και έργα υποδομών μέσω των Υπουργείων. Επιπλέον 250 εκατ. σημαίνει αύξηση των ορίων του ΠΔΕ και άρα επιπλέον δαπάνη. Επίσης, ο δανεισμός από την ΕΤΕΠ δεν αποτελεί δημοσιονομικό έσοδο (είναι χρηματοοικονομικό), ενώ η δαπάνη του Δήμου μετρά στον στόχο πρωτογενών δαπανών και στο πρωτογενές αποτέλεσμα.

Παράλληλα, οι ίδιες πηγές σημείωναν ότι «στα ανωτέρω δεν περιλαμβάνονται πολλά άλλα ασαφή που ανακοίνωσε όπως το κόστος της ελάχιστης εγγυημένης ποσότητα ενέργειας σε σταθερή προσιτή τιμή για κάθε νοικοκυριό, του μεταφορικού ισοδύναμου για τη νησιωτικότητα, την εγγύηση φροντίδας για 140.000 ανθρώπους με άνοια, την απαλλαγή από τέλος συμμετοχής στα φάρμακα για συνταξιούχους, το ψηφιακό πορτοφόλι πολιτισμού κ.α.».

ΕΛΑΣ: «Νέο ρεκόρ στην μπακάλικη αριθμητική»

Η απάντηση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης ήταν άμεση, με το κόμμα να αμφισβητεί τόσο το ύψος όσο και τη μεθοδολογία της κυβερνητικής κοστολόγησης.

«Η κυβέρνηση κοστολόγησε το πρόγραμμα που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας στη ΔΕΘ πριν καλά καλά τελειώσει η ομιλία του. Πρόκειται για νέο ρεκόρ στην μπακάλικη αριθμητική της. (Να σημειώσουμε πάντως πως τα 13 δισ. που αναφέρει είναι πιο συντηρητικά από τον κ. Κοντογεώργη που δυο μήνες πριν είχε κοστολογήσει ένα μέρος μόνο των ίδιων μέτρων στα 18 δισ.)

Φαίνεται πως αυτοί που έχασαν τον λογαριασμό είναι οι συντάκτες της κυβερνητικής «άτυ-πης ενημέρωσης». Για να κατασκευάσουν το ποσό των 13 δισ. ευρώ, προσθέτουν μόνιμες δαπάνες, επενδύσεις τετραετίας, δάνεια, ανακατανομές ήδη διαθέσιμων πόρων και μέτρα που θα εφαρμοστούν σταδιακά. Στη συνέχεια βαφτίζουν το άθροισμα «ετήσιο κόστος»».

Η ΕΛΑΣ υποστηρίζει ότι τα ίδια τα στοιχεία που επικαλείται η κυβέρνηση καταδεικνύουν, κατά την άποψή της, τα προβλήματα της συγκεκριμένης κοστολόγησης.

Ειδικότερα αναφέρει:

• Κοστολογεί τις 50.000 προσιτές στεγαστικές επιλογές σαν να επρόκειτο το Δημόσιο να χτίσει από την αρχή και να πληρώσει τοις μετρητοίς 50.000 καινούργια διαμερίσματα των 80 τετραγωνικών. Αγνοεί την αξιοποίηση κενών κατοικιών και δημόσιων ακινήτων, τις ανακαινίσεις, τις συμπράξεις και τη μόχλευση ιδιωτικών και ευρωπαϊκών κεφαλαίων.

• Παρουσιάζει πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, του Πράσινου Ταμείου, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του τέλους ανθεκτικότητας σαν να ήταν όλοι πρόσθετες καταναλωτικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού. Αγνοεί ανακατανομές, συγχρηματοδοτήσεις, μεταφορά αρμοδιοτήτων και σταδιακή εκτέλεση έργων.

• Υποθέτει ότι κάθε παρέμβαση εφαρμόζεται πλήρως από την πρώτη ημέρα, ενώ γνωρίζει ότι το πρόγραμμα έχει τετραετή ορίζοντα.

• Αποσιωπά πλήρως τα μόνιμα έσοδα και τις παρεμβάσεις φορολογικής δικαιοσύνης που χρηματοδοτούν τις μόνιμες δαπάνες.

Παρά την έντονη αντιπαράθεση για τους υπολογισμούς, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη δηλώνει θετική στην πρόταση να υπάρξει ανεξάρτητη αξιολόγηση του προγράμματος από το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, ζητώντας ωστόσο να εφαρμοστεί η ίδια διαδικασία και στις κυβερνητικές εξαγγελίες.

«Η πρόσκληση για ανεξάρτητη κοστολόγηση είναι ευπρόσδεκτη. Να αξιολογηθούν από το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο τόσο το δικό μας πρόγραμμα όσο και οι κυβερνητικές εξαγγελίες, με ενιαία μεθοδολογία, δημοσιευμένες παραδοχές και πλήρη στοιχεία. Όχι με ανώνυμα σημειώματα και αυθαίρετους πολλαπλασιασμούς.

Η κυβέρνηση μπορεί να συνεχίσει να κατασκευάζει φόβο. Εμείς παρουσιάζουμε ένα πρόγραμμα εφαρμόσιμο, χρηματοδοτημένο και συμβατό με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες. Το πρόβλημά της δεν είναι ότι δεν βγαίνουν οι αριθμοί μας. Είναι ότι βγαίνει η πολιτική διαφορά ανάμεσα στις προτεραιότητές μας».