Φωτιά στην Αττικοβοιωτία: Τουρνάς, δεν κατάφεραν να κάνουν ρίψεις 51 εναέρια μέσα

Τις πρωτοφανείς επιχειρησιακές συνθήκες που αντιμετώπισε το Πυροσβεστικό Σώμα κατά τη μεγάλη πυρκαγιά της Αττικοβοιωτίας ανέδειξε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, παρουσιάζοντας στοιχεία για τις δυσκολίες που προκάλεσαν οι θυελλώδεις άνεμοι στις επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης.

Όπως ανέφερε, από την εκδήλωση της φωτιάς έως το μεσημέρι της επόμενης ημέρας 51 εναέρια μέσα έλαβαν εντολή να επιχειρήσουν, χωρίς να καταστεί δυνατό να πραγματοποιήσουν ρίψεις νερού.

Οι ακραίες αναταράξεις δεν επέτρεπαν στα πληρώματα να προχωρήσουν με ασφάλεια ούτε σε υδροληψίες ούτε σε ρίψεις, με αποτέλεσμα το βάρος της πρώτης και κρισιμότερης φάσης της επιχείρησης να πέσει κυρίως στις επίγειες πυροσβεστικές δυνάμεις. Πρόκειται για το διάστημα κατά το οποίο η φωτιά αναπτύχθηκε με πολύ μεγάλη ταχύτητα, πέρασε από τη Βοιωτία στη δυτική Αττική και απείλησε διαδοχικά οικισμούς, δασικές εκτάσεις και κατοικίες.

Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο Ευάγγελος Τουρνάς στη συνεδρίαση της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου, η ένταση των ανέμων στην Αττικοβοιωτία δημιούργησε συνθήκες υπό τις οποίες ακόμη και η προσέγγιση των εναέριων μέσων στα μέτωπα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη. Οι έντονες αναταράξεις επηρέαζαν τόσο την πτήση σε χαμηλό ύψος όσο και τις διαδικασίες υδροληψίας και ρίψης, οι οποίες απαιτούν μεγάλη ακρίβεια και σταθερότητα.

Η αναφορά στα 51 εναέρια μέσα δεν σημαίνει ότι αυτά δεν διατέθηκαν επιχειρησιακά. Είχαν λάβει εντολές να συνδράμουν, όμως οι καιρικές συνθήκες δεν επέτρεψαν την ασφαλή πραγματοποίηση ρίψεων κατά το συγκεκριμένο κρίσιμο διάστημα. Η Πυροσβεστική είχε επισημάνει από τις πρώτες ώρες της καταστροφής ότι τα αεροσκάφη και τα ελικόπτερα επιχειρούσαν όποτε άνοιγε ασφαλές «παράθυρο», αλλά σε πολλές περιπτώσεις οι άνεμοι καθιστούσαν αδύνατη τη δράση τους.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το κύριο βάρος της αντιμετώπισης πέρασε στις επίγειες δυνάμεις, οι οποίες κλήθηκαν να επιχειρήσουν σε ένα εκτεταμένο και διαρκώς μεταβαλλόμενο μέτωπο. Πυροσβέστες, πεζοπόρα τμήματα, εθελοντές, στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και δυνάμεις ασφαλείας εργάστηκαν παράλληλα για την κατάσβεση, την προστασία των οικισμών και την απομάκρυνση κατοίκων.

Μεγάλη επιχείρηση εκκένωσης οργανώθηκε στον Άγιο Βασίλειο, ενώ κρίσιμη ήταν η μάχη στον ορεινό όγκο του Κιθαιρώνα, όπου η φωτιά εμφάνισε ακραία συμπεριφορά. Οι πυροσβεστικές δυνάμεις προσπάθησαν να συγκρατήσουν τα διαδοχικά μέτωπα και να εμποδίσουν την επέκτασή τους προς κατοικημένες περιοχές, την ώρα που οι ισχυροί άνεμοι προκαλούσαν συνεχείς κηλιδώσεις σε μεγάλη απόσταση από την κύρια περίμετρο.

Πώς η φωτιά διέσχισε την Αττικοβοιωτία

Η πυρκαγιά εκδηλώθηκε το πρωί της 31ης Ιουλίου βόρεια του Αγίου Βασιλείου Βοιωτίας και εξαπλώθηκε αρχικά προς το παραλιακό μέτωπο. Σύμφωνα με την προκαταρκτική ανάλυση της Πυρομετεωρολογικής Ομάδας FLAME του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, μέσα στις πρώτες δέκα ώρες είχαν καεί 15.072 στρέμματα.

Ακολούθησε η πρώτη μεγάλη νυχτερινή έξαρση. Από τις 19:00 της 31ης Ιουλίου έως τις 07:00 της 1ης Αυγούστου η φωτιά έκαψε σχεδόν 34.000 στρέμματα, καθώς οι βόρειοι άνεμοι ενισχύθηκαν πάνω από τα 80 χιλιόμετρα την ώρα. Κατά τη διάρκεια της επόμενης ημέρας η πυρκαγιά συνέχισε να κινείται ανατολικά, πριν εκδηλωθεί δεύτερη νυχτερινή έξαρση προς τα νότια και νοτιοανατολικά.

Μέσα στις δώδεκα ώρες από το βράδυ της 1ης έως το πρωί της 2ας Αυγούστου κάηκαν επιπλέον 27.810 στρέμματα, με τις ταχύτητες των ανέμων να φτάνουν τα 70 χιλιόμετρα την ώρα. Η επέκταση συνεχίστηκε με χαμηλότερο ρυθμό έως το πρωί της 4ης Αυγούστου, καθώς οι άνεμοι άρχισαν να υποχωρούν και το μέτωπο πλησίασε εκτάσεις που είχαν καεί το 2021.

Συνολικά, η πυρκαγιά αποτέφρωσε περίπου 111.732 στρέμματα μέσα σε 91 ώρες. Περισσότερα από 61.500 στρέμματα, δηλαδή το 55% της συνολικής καμένης έκτασης, καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια των δύο νυχτερινών εξάρσεων. Το στοιχείο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς δείχνει ότι η φωτιά όχι μόνο δεν παρουσίασε τη συνηθισμένη ύφεση μετά τη δύση του ήλιου, αλλά αντιθέτως επιταχύνθηκε λόγω των ισχυρών ανέμων και της ξηρής καύσιμης ύλης. Η συνολική ενέργεια που εκτιμάται ότι ακτινοβολήθηκε από την πυρκαγιά ανήλθε σε τουλάχιστον 380 terajoules. Πρώτο Θέμα

Οι καταστροφές στο Πόρτο Γερμενό

Η μεγάλη ταχύτητα εξάπλωσης είχε ως αποτέλεσμα η πυρκαγιά να περάσει από τη Βοιωτία στη δυτική Αττική, προκαλώντας σημαντικές καταστροφές στο Πόρτο Γερμενό, στην Ψάθα και σε οικισμούς του κάμπου των Μεγάρων. Κατοικίες, αποθήκες, αγροτικές εγκαταστάσεις, καλλιέργειες και δίκτυα κοινής ωφέλειας βρέθηκαν στην πορεία των μετώπων.

Οι αυτοψίες των αρμόδιων κλιμακίων στη Δυτική Αττική κατέγραψαν περισσότερες από 100 κατοικίες που καταστράφηκαν ολοσχερώς ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Πραγματοποιήθηκαν συνολικά 192 έλεγχοι σε κτίρια, ενώ δεκάδες χαρακτηρίστηκαν επικίνδυνα ή προσωρινά ακατάλληλα για χρήση. Οι ιδιοκτήτες που δεν βρίσκονταν στην περιοχή κατά τη διάρκεια των ελέγχων μπορούν να ζητήσουν νέα αυτοψία.

Από τη Δευτέρα 10 Αυγούστου ξεκινά στα κατά τόπους δημαρχεία η υποβολή αιτήσεων για τις πρώτες οικονομικές ενισχύσεις, με βασικά δικαιολογητικά το Ε1, το Ε9 και το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης. Προβλέπονται ενίσχυση έως 600 ευρώ για πρώτες βιοτικές ανάγκες, έως 6.000 ευρώ για οικοσκευή κύριας κατοικίας και επίδομα προσωρινής στέγασης από 300 έως 500 ευρώ. Οι αιτήσεις για επισκευή ή ανακατασκευή κτιρίων αναμένεται να ξεκινήσουν στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Η έρευνα για την έναρξη της πυρκαγιάς

Τα πρώτα ευρήματα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού αποδίδουν την έναρξη της πυρκαγιάς σε σπινθηρισμούς που προκλήθηκαν σε ιδιωτικό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από ανεμογεννήτριες προς το κεντρικό σύστημα ηλεκτροδότησης.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι πολύ ισχυροί άνεμοι προκάλεσαν ταλάντωση ηλεκτροφόρων αγωγών, οι οποίοι ήρθαν σε επαφή ή πλησίασαν σε πολύ μικρή απόσταση. Το ηλεκτρικό τόξο που δημιουργήθηκε φέρεται να εκτόξευσε σπινθήρες στην ξερή βλάστηση, προκαλώντας την αρχική εστία.

Για την υπόθεση συνελήφθησαν δύο πρόσωπα και οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή της Θήβας, ενώ σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για εμπρησμό με ενδεχόμενο δόλο σε βαθμό κακουργήματος. Η ποινική ευθύνη και ο βαθμός τυχόν παράλειψης ή γνώσης του κινδύνου αποτελούν πλέον αντικείμενο της δικαστικής έρευνας.

Νέος συναγερμός για ανέμους έως 9 μποφόρ

Η αποτίμηση της πυρκαγιάς πραγματοποιείται ενώ η Πολιτική Προστασία προετοιμάζεται για νέα επιδείνωση των πυρομετεωρολογικών συνθηκών. Για την Κυριακή 9 Αυγούστου προβλέπονται βόρειοι και βορειοανατολικοί άνεμοι 6 έως 7 μποφόρ, οι οποίοι κατά τόπους θα φτάσουν τα 8 μποφόρ στη Θράκη, την Αττικοβοιωτία, την Εύβοια, την ανατολική και νότια Πελοπόννησο, το βόρειο και ανατολικό Αιγαίο, τις Κυκλάδες, την Κρήτη και την περιοχή Κάσου–Καρπάθου.

Τη Δευτέρα 10 Αυγούστου αναμένεται περαιτέρω ενίσχυση. Στην Αττικοβοιωτία, στην Εύβοια, στη Θράκη, στην Πελοπόννησο, σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου, στα Κύθηρα και στη δυτική και νότια Κρήτη οι άνεμοι θα φτάνουν τα 7 έως 8 μποφόρ, με τοπικές ριπές που ενδέχεται να αγγίξουν τα 9. Παράλληλα, στη δυτική Ελλάδα η θερμοκρασία θα διατηρηθεί στους 38 έως 39 βαθμούς Κελσίου.

Η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου θα συνεδριάσει εκ νέου την Κυριακή, ενώ ο Ευάγγελος Τουρνάς ζήτησε την άμεση λήψη προληπτικών και επιχειρησιακών μέτρων. Όπως υπογράμμισε, τα δεδομένα από την Αττικοβοιωτία έδειξαν ότι σε συνθήκες θυελλωδών ανέμων η παρουσία μεγάλου αριθμού εναέριων μέσων δεν εγγυάται ότι αυτά θα μπορέσουν να επέμβουν, με αποτέλεσμα η προετοιμασία των επίγειων δυνάμεων, οι έγκαιρες εκκενώσεις και η αποφυγή νέων εστιών να αποκτούν καθοριστική σημασία.

Την ίδια στιγμή, αρχίζει η χαρτογράφηση των καμένων εκτάσεων και η προετοιμασία αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων. Οι σχετικές μελέτες προβλέπεται να ολοκληρωθούν μέσα στον Αύγουστο, ώστε οι πρώτες παρεμβάσεις να ξεκινήσουν πριν από τα μέσα Σεπτεμβρίου.

Στις καμένες πλαγιές θα τοποθετηθούν κορμοδέματα, κλαδοπλέγματα και άλλα έργα συγκράτησης των υδάτων και των φερτών υλικών, με προτεραιότητα την προστασία των οικισμών που βρίσκονται χαμηλότερα από τις πληγείσες δασικές εκτάσεις.