Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στο νέο αίτημα της Ουκρανίας για κάλυψη χρηματοδοτικού κενού 23-27 δισ. ευρώ στον αμυντικό προϋπολογισμό, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για τη διαχείριση των κονδυλίων και τις πιέσεις στους ευρωπαϊκούς προϋπολογισμούς. Την ώρα που το Κίεβο ζητά επιπλέον στήριξη και εξετάζει ακόμη και την αξιοποίηση δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, οι Βρυξέλλες προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στη βοήθεια προς την Ουκρανία, τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις και τους φόβους για τις συνέπειες μιας τέτοιας κίνησης.

Πιο αναλυτικά

Πολλές συζητήσεις αλλά και δυσφορία σε ευρωπαϊκούς κύκλους έχει προκαλέσει το αίτημα του προέδρου της Ουκρανίας να ζητήσει από τις Βρυξέλλες να καλύψουν ένα χρηματοδοτικό κενό ύψους 23 δισ. ευρώ στο υπουργείο Άμυνας, προκειμένου να πληρωθούν οι ανάγκες στον στρατιωτικό εξοπλισμό.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, σταθερός βασικός υποστηρικτής του Κιέβου, είχε οριστικοποιήσει πριν από λίγες εβδομάδες ένα δάνειο άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Ουκρανία. Όμως η Ουκρανία αντιμετώπιζε πλέον ένα απροσδόκητα μεγάλο έλλειμμα στον αμυντικό προϋπολογισμό, όπως είπε στους συμμάχους ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος μιλώντας στο Κίεβο τον περασμένο μήνα, είπε ότι μέρος των δαπανών πραγματοποιήθηκε επί της θητείας του πρώην υπουργού Άμυνας, Μιχάιλο Φεντόροφ, ο οποίος είχε υποστηρίξει σημαντικές αλλαγές στην αμυντική βιομηχανία αλλά απολύθηκε πρόσφατα. Το υπουργείο Άμυνας «χρησιμοποίησε κεφάλαια που είχαν προϋπολογιστεί για το τέλος του τρέχοντος έτους και, φυσικά, το συνολικό έλλειμμα ανέρχεται σε 27 δισεκατομμύρια δολάρια», δήλωσε ο κ. Ζελένσκι σε συνάντηση Ευρωπαίων και Βρετανών ηγετών στις 24 Αυγούστου.

Ο Φεντόροφ έχει αρνηθεί ότι υπήρχε τόσο μεγάλο έλλειμμα κατά τη διάρκεια της θητείας του και δήλωσε ότι αυτό θα πρέπει να συνδέεται με έργα που υλοποιούνται υπό τη νέα ηγεσία του υπουργείου.

Οι Ευρωπαίοι κατανοούν ότι η Ουκρανία δίνει έναν αγώνα για την ίδια της την ύπαρξη, αλλά δεν περίμεναν ένα τόσο μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα, και πολλοί αμφισβητούν κατά πόσο τα χρήματα δαπανώνται αποτελεσματικά. Διότι τώρα θα πρέπει να ισορροπήσουν τη στήριξη προς την Ουκρανία με τις εγχώριες δημοσιονομικές προτεραιότητες, διαφορετικά κινδυνεύουν να προκαλέσουν την οργή των ψηφοφόρων.

Το Κίεβο ζήτησε επίσης από τη Βρετανία, τον Καναδά και την Ιαπωνία να βοηθήσουν στην κάλυψη του κενού.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν περιορίσει τη χρηματοδοτική τους στήριξη προς το Κίεβο, καθιστώντας τα ευρωπαϊκά χρήματα ακόμη πιο απαραίτητα.

Η Ουκρανία δηλώνει ότι αντιμετωπίζει αδιάκοπες ρωσικές επιθέσεις, μεταξύ άλλων και πλήγματα σε λιμάνια, τα οποία της έχουν στερήσει μια σημαντική πηγή εσόδων. Παράλληλα, διαθέτει πλέον χαμηλά αποθέματα αμερικανικής κατασκευής πυραύλων αναχαίτισης, ικανών να καταρρίπτουν βαλλιστικούς πυραύλους, και προσπαθεί να επιταχύνει την ανάπτυξη δικών της εναλλακτικών συστημάτων.

Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις, επίτροπος Οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης είπε ότι «το πρώτο βήμα είναι να αποκτήσουμε μια σαφή εικόνα της δημοσιονομικής ή οικονομικής κατάστασης». «Θα συνεχίσουμε να παρέχουμε χρηματοδότηση μέσω του δανείου στήριξης προς την Ουκρανία και, όπου είναι δυνατόν, θα επισπεύδουμε τη χρηματοδότηση εκεί όπου χρειάζεται», δήλωσε η Χέλεν Μακ Έντι, υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας, μετά από συνάντηση των υπουργών Άμυνας την περασμένη εβδομάδα.

Ωστόσο, αυτό απέχει πολύ από το να έχει συμφωνηθεί, δεδομένου ότι οι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μόλις τώρα αξιολογούν το μέγεθος του χρηματοδοτικού κενού.

Η Ουκρανία πιέζει επίσης την Ευρωπαϊκή Ένωση να κατασχέσει ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία, μια λύση που θα μπορούσε να συγκεντρώσει γρήγορα ένα ακόμη μεγαλύτερο ποσό χρηματοδότησης.

Περισσότερα από 200 δισεκατομμύρια δολάρια σε δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται στο χρηματοπιστωτικό αποθετήριο Euroclear, στο Βέλγιο. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι είχαν εξετάσει πέρυσι το ενδεχόμενο να πάρουν αυτά τα χρήματα και να τα χρησιμοποιήσουν ως εγγύηση για ένα δάνειο προς την Ουκρανία, όμως το σχέδιο κατέρρευσε την τελευταία στιγμή, λόγω της αντίθεσης του Βελγίου και άλλων χωρών.

Τώρα, η Σουηδία και άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσπαθούν να επαναφέρουν την ιδέα της χρησιμοποίησης αυτών των χρημάτων ως τρόπου στήριξης της Ουκρανίας χωρίς να εξαντληθούν οι εθνικοί προϋπολογισμοί. Το Βέλγιο παραμένει επιφυλακτικό, φοβούμενο ότι η κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων μιας ξένης χώρας θα μπορούσε να προκαλέσει χρηματοπιστωτική κρίση, στέλνοντας το μήνυμα ότι ξένα κεφάλαια μπορούν να κατασχεθούν για πολιτικούς λόγους. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τους καταθέτες να αποσύρουν τα χρήματά τους από το Euroclear και άλλα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Όσο για τη Γερμανία που θεωρητικά έχει αυξημένο λόγο στις Βρυξέλλες; Προς το παρόν ο καγκελάριος Μερτς, έχει τον «πονοκέφαλο» του AfD και κοιτάζει να «σώσει» την πολιτική του θέση στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της χώρας του.