Επενδύσεις: Το επενδυτικό κενό που χωρίζει την Ελλάδα από την Ευρώπη

Κερδίζει έδαφος, αλλά δεν έχει ακόμη καλύψει την απόσταση που τη χωρίζει από την Ευρώπη η Ελλάδα στο μέτωπο των επενδύσεων. Μετά τη μεγάλη καθίζηση της προηγούμενης δεκαετίας, η επενδυτική δραστηριότητα έχει ανεβάσει αισθητά ταχύτητα, ωστόσο η χώρα εξακολουθεί να απέχει περίπου 4,4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το μεγάλο κενό δεν βρίσκεται πλέον στις δημόσιες επενδύσεις, όπου η Ελλάδα έχει ουσιαστικά πιάσει την Ευρώπη, αλλά στις ιδιωτικές. Επιχειρήσεις, κατοικίες, έρευνα, λογισμικό και πνευματική ιδιοκτησία είναι τα πεδία στα οποία καταγράφονται οι μεγαλύτερες αποκλίσεις.

Τα στοιχεία της νέας μελέτης του ΚΕΦίΜ δείχνουν ότι ο Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου εκτινάχθηκε από το 10,97% του ΑΕΠ το 2019 στο 16,88% το 2025. Πρόκειται για άλμα σχεδόν έξι ποσοστιαίων μονάδων μέσα σε έξι χρόνια, το οποίο όμως δεν ήταν αρκετό για να κλείσει το επενδυτικό κενό. Ο μέσος όρος της ΕΕ βρίσκεται στο 21,32% του ΑΕΠ, ενώ ακόμη μεγαλύτερη παραμένει η απόσταση από τα προ κρίσης επίπεδα της ελληνικής οικονομίας. Σε σύγκριση με το 2007, οι επενδύσεις υπολείπονται κατά 8,7 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ.

Το κενό των επιχειρήσεων

Στο Δημόσιο η ψαλίδα έχει ουσιαστικά κλείσει. Το 2024 οι δημόσιες επενδύσεις έφτασαν στο 3,71% του ΑΕΠ, έναντι 3,68% στην ΕΕ-27, με την Ελλάδα να βρίσκεται οριακά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στον ιδιωτικό τομέα, όμως, οι αριθμοί αλλάζουν. Οι επιχειρηματικές επενδύσεις περιορίζονται στο 8,48% του ΑΕΠ, έναντι 12,69% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η «τρύπα» ξεπερνά δηλαδή τις τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες.

Επενδύσεις σε Κατοικίες

Οι ελληνικές επενδύσεις σε κατοικίες αντιστοιχούσαν στο 9,30% του ΑΕΠ το 2000 και κορυφώθηκαν στο 10,99% το 2007, σε επίπεδα 1,7 φορές υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (6,41%). Μετά το 2007, η ελληνική κατοικία υπέστη την πιο βαθιά κατάρρευση οποιασδήποτε κατηγορίας καθώς μειώθηκε στο 0,61% του ΑΕΠ το 2017, μείωση πάνω από 94%. Η ανάκαμψη που ακολούθησε είναι σταδιακή: 2,56% το 2024 και 3,07% το 2025. Παραμένει όμως 2,53 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (5,09% το 2024). Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κινείται σε σχετικά σταθερό εύρος 4,7%-6,4% του ΑΕΠ σε όλη την περίοδο, ενώ ο ελληνικός μετακινήθηκε σε εύρος 0,6%-11%. Απόσταση υπάρχει και στις λοιπές κατασκευές, όπου οι επενδύσεις στην Ελλάδα διαμορφώνονται στο 3,98% του ΑΕΠ έναντι 5,57% στην ΕΕ.

Έρευνα

Οι επενδύσεις σε προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας, κατηγορία στην οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το λογισμικό και η έρευνα και ανάπτυξη, έφτασαν στην Ελλάδα στο 2,80% του ΑΕΠ το 2024, έναντι 4,14% στην ΕΕ-27. Στον εξοπλισμό πληροφορικής και επικοινωνιών η Ελλάδα όχι μόνο έχει καλύψει την απόσταση, αλλά βρίσκεται αισθητά υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι σχετικές επενδύσεις αντιστοιχούν στο 1,51% του ΑΕΠ, έναντι μόλις 0,70% στην ΕΕ.

Προτεραιότητες

Με βάση τα ευρήματα της μελέτης, το ΚΕΦίΜ υπογραμμίζει ότι η ταχύτερη ανάκαμψη του τομέα κατοικίας και η ενίσχυση των ιδιωτικών, και κυρίως επιχειρηματικών, επενδύσεων αναδεικνύονται ως οι βασικές προτεραιότητες οικονομικής πολιτικής για το κλείσιμο του ευρωπαϊκού χάσματος. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΚΕΦίΜ, Νίκος Ρώμπαπας, ιδιαίτερο βάρος θα πρέπει να δοθεί στην κατοικία, ώστε να ενισχυθεί η προσφορά, αλλά και στις επιχειρηματικές επενδύσεις σε υποδομές, εξοπλισμό, έρευνα και λογισμικό.