Ο STAMA Greece υποστηρίζει ότι οι περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, όπως το Airbnb, δεν οδηγούν αυτόματα σε περισσότερα διαθέσιμα σπίτια ή χαμηλότερα ενοίκια, επικαλούμενος παραδείγματα από τη Βαρκελώνη και τη Χώρα των Βάσκων. Αντίθετα, προτείνει ότι η λύση στη στεγαστική κρίση βρίσκεται στην αξιοποίηση κενών κατοικιών, την ανακαίνιση παλαιών κτιρίων και την αύξηση της προσφοράς νέων σπιτιών, ζητώντας οι όποιες παρεμβάσεις να βασίζονται σε σαφή στοιχεία και τοπικά δεδομένα.
Πιο αναλυτικά
Λιγότερα Airbnb δεν σημαίνουν κατ’ ανάγκη περισσότερα διαθέσιμα σπίτια και, κυρίως, χαμηλότερα ενοίκια. Αυτό υποστηρίζει ο STAMA Greece, φέρνοντας στο προσκήνιο στοιχεία από ευρωπαϊκές πόλεις όπου οι περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις εφαρμόζονται εδώ και χρόνια, την ώρα που ανοίγει σε ευρωπαϊκό επίπεδο η συζήτηση για νέες παρεμβάσεις στην αγορά κατοικίας.
Με αφορμή την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον Affordable Housing Act, ο Σύνδεσμος Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων στην Ελλάδα συμφωνεί ότι η στεγαστική κρίση απαιτεί παρεμβάσεις, διατυπώνει όμως ενστάσεις ως προς το κατά πόσο νέοι οριζόντιοι περιορισμοί στα τουριστικά καταλύματα μπορούν πράγματι να αυξήσουν την προσφορά κατοικιών.
Το βασικό επιχείρημα είναι ότι ένα ακίνητο που αποσύρεται από τη βραχυχρόνια μίσθωση δεν καταλήγει αυτομάτως στη μακροχρόνια αγορά.
Χαρακτηριστική περίπτωση, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η European Holiday Home Association (EHHA), είναι η Βαρκελώνη.
Η πόλη έχει παγώσει την έκδοση νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης από το 2014. Παρά τους περιορισμούς, τα ενοίκια ανά τετραγωνικό μέτρο αυξήθηκαν στο διάστημα που ακολούθησε κατά 72%, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η Ένωση.
Ανάλογο προβληματισμό δημιουργεί η εμπειρία της γαλλικής Χώρας των Βάσκων. Εκεί οι παρεμβάσεις οδήγησαν στην απόσυρση περίπου 6.000 ακινήτων από τη βραχυχρόνια μίσθωση. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο STAMA Greece, μόλις το 5% αυτών επέστρεψε τελικά στη μακροχρόνια αγορά.
Παράλληλα, οι εκτιμήσεις για το 2026 κάνουν λόγο για απώλεια οικονομικής δραστηριότητας 230,4 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση και περίπου 4.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας που ενδέχεται να επηρεαστούν.
Βραχυχρόνια μίσθωση το 1,2% των κατοικιών
Στη συζήτηση μπαίνει και το πραγματικό μέγεθος της συγκεκριμένης αγοράς.
Σύμφωνα με στοιχεία του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που επικαλείται ο Σύνδεσμος, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιπροσωπεύουν περίπου το 1,2% του συμβατικού οικιστικού αποθέματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μάλιστα, μέρος των ακινήτων αυτών αφορά κύριες κατοικίες που διατίθενται περιστασιακά ή εξοχικά σπίτια, τα οποία δεν είναι βέβαιο ότι θα έμπαιναν στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης ακόμη και αν σταματούσε η τουριστική αξιοποίησή τους.
Στον αντίποδα, περίπου το 20% των κατοικιών στην ΕΕ παραμένει κενό. Ο STAMA θεωρεί ότι εκεί βρίσκεται ένα σημαντικό μέρος της δεξαμενής που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.
Η αύξηση της προσφοράς αποτελεί άλλωστε κεντρικό ζήτημα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Από το 2010 οι τιμές των κατοικιών στην ΕΕ έχουν αυξηθεί κατά 60,5%, ενώ τα ενοίκια έχουν ενισχυθεί κατά 28,8%.
Ο STAMA Greece προτείνει οι πολιτικές να επικεντρωθούν περισσότερο στην ενεργοποίηση κενών κατοικιών, στην ανακαίνιση παλαιών κτιρίων, στην επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων και στην κατασκευή νέων κατοικιών.
Παράλληλα, ζητά οποιοσδήποτε νέος περιορισμός στις βραχυχρόνιες μισθώσεις να επιβάλλεται μόνο όταν υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι σε μια συγκεκριμένη περιοχή επηρεάζεται ουσιαστικά η διαθεσιμότητα ή το κόστος κατοικίας.
Ο νέος ευρωπαϊκός Κανονισμός για τη συλλογή και ανταλλαγή δεδομένων στις βραχυχρόνιες μισθώσεις εφαρμόζεται από τις 20 Μαΐου 2026. Ωστόσο, η εφαρμογή του βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και δεν υπάρχει ακόμη πλήρης συγκρίσιμη εικόνα για όλες τις χώρες της ΕΕ.
«Το στεγαστικό δεν λύνεται με εύκολους ενόχους»
Ο πρόεδρος του STAMA Greece, Βασίλης Αργυράκης, επισημαίνει ότι η έλλειψη προσιτής κατοικίας αποτελεί πραγματικό αλλά σύνθετο πρόβλημα και υποστηρίζει ότι η μείωση των βραχυχρόνιων καταλυμάτων δεν οδηγεί αυτομάτως σε περισσότερα διαθέσιμα σπίτια.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στην Ελλάδα, όπου έχουν ήδη εφαρμοστεί αναστολές νέων εγγραφών σε περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Κατά τον Σύνδεσμο, πριν αποφασιστούν νέες παρεμβάσεις θα πρέπει να αξιολογηθεί το πραγματικό αποτέλεσμα των ήδη υφιστάμενων περιορισμών τόσο στην προσφορά κατοικίας όσο και στην οικονομική δραστηριότητα.
Ενόψει της συζήτησης για τον Affordable Housing Act, ο STAMA ζητά διαβούλευση με την αγορά, δημοσιοποίηση των δεδομένων πάνω στα οποία στηρίζεται κάθε παρέμβαση, αξιολόγηση των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών και περιοδική επανεξέταση των μέτρων.
Η αντιπαράθεση, επομένως, μεταφέρεται πλέον στο βασικό ερώτημα της ευρωπαϊκής στεγαστικής κρίσης: αν το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί περιορίζοντας τη βραχυχρόνια μίσθωση ή εάν η πραγματική μάχη βρίσκεται στην αύξηση του διαθέσιμου αποθέματος κατοικιών.
