Υπόθεση Τοπαλούδη: Την Τρίτη συζητείται στον Άρειο Πάγο αίτηση καταδικασθέντος για επανεξέταση της απόφασης

Σχεδόν οκτώ χρόνια από τη δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη στη Ρόδο, η υπόθεση φτάνει ξανά στον Άρειο Πάγο. Η υπεράσπιση ενός από τους καταδικασθέντες ζητεί να επανεξεταστεί η απόφαση που είχε απορρίψει την αναίρεσή του.

Η υπόθεση θα συζητηθεί την Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026 στο ΣΤ΄ Ποινικό Τμήμα. Η εξέταση της αίτησης, ωστόσο, δεν συνεπάγεται ότι αποφασίστηκε νέα δίκη ή ότι ακυρώθηκαν οι αμετάκλητες καταδίκες για τον ομαδικό βιασμό και τη δολοφονία της 21χρονης φοιτήτριας.

Όπως αναφέρει η «Δημοκρατική» της Ρόδου, η αίτηση αφορά μόνο τον Έλληνα καταδικασθέντα και εισάγεται για δεύτερη φορά προς συζήτηση, με νέο εισηγητή. Η πρώτη συζήτηση έγινε στις 21 Ιανουαρίου 2025, αλλά δεν εκδόθηκε στη συνέχεια απόφαση.

Στο δικαστήριο αναμένεται να εμφανιστούν ο Χάρης Αμπράζης, συνήγορος του καταδικασθέντος, και ο Ευάγγελος Γκιούγκης, που έχει αναλάβει την εκπροσώπηση της οικογένειας της Ελένης.

Αντικείμενο της προσφυγής της υπεράσπισης είναι η απόφαση 747/2024, με την οποία απορρίφθηκαν από τον Άρειο Πάγο οι αιτήσεις αναίρεσης και των δύο καταδικασθέντων. Η εκδίκαση των αναιρέσεων έγινε στις 19 Σεπτεμβρίου 2023. Στο δημοσιευμένο δικαστικό κείμενο αναφέρεται πως η απόφαση ελήφθη στις 20 Φεβρουαρίου 2024 και δημοσιοποιήθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στις 23 Μαΐου του ίδιου χρόνου.

Πριν από αυτά, το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών είχε καταδικάσει ομόφωνα τους δύο άνδρες στις 20 Μαΐου 2022. Και στους δύο επιβλήθηκαν ισόβια κάθειρξη για ανθρωποκτονία από πρόθεση και επιπλέον 15 χρόνια κάθειρξης για ομαδικό βιασμό, χωρίς να τους αναγνωριστεί ελαφρυντικό. Οι ίδιες ποινές είχαν επιβληθεί και πρωτοδίκως, στις 15 Μαΐου 2020. Με την απόρριψη των αναιρέσεων, οι καταδίκες έγιναν αμετάκλητες.

Ο Χάρης Αμπράζης είχε αναλάβει την υπεράσπιση του Έλληνα καταδικασθέντος ήδη στην πρωτόδικη δίκη του 2020 και τώρα υποστηρίζει πως η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου περιέχει σφάλματα. Κατά τον συνήγορο, η αίτηση είναι το τελευταίο ένδικο βοήθημα που διαθέτει ο εντολέας του στο εσωτερικό δίκαιο. Η διαδικασία αφορά αποκλειστικά εκείνον και όχι τον δεύτερο καταδικασθέντα.

Οι θέσεις της υπεράσπισης για τη συμμετοχή στο έγκλημα

Η υπεράσπιση επιχειρεί κυρίως να θέσει υπό αμφισβήτηση τον βαθμό συμμετοχής του εντολέα της. Για τον σκοπό αυτό επαναφέρει επιχειρήματα που είχαν τεθεί και κατά την εξέταση των αναιρέσεων.

Ένα από τα επιχειρήματα αφορά το γεγονός ότι ο καταδικασθείς είναι αριστερόχειρας. Ο συνήγορός του εκτιμά, με βάση τη δική του ερμηνεία των ιατροδικαστικών ευρημάτων, ότι τα περισσότερα τραύματα της φοιτήτριας συνάδουν με χτυπήματα δεξιόχειρα. Προσθέτει πως τα αποτυπώματα στο σίδερο σιδερώματος που χρησιμοποιήθηκε στην επίθεση αποδίδονται αποκλειστικά στον συγκατηγορούμενο αλβανικής καταγωγής.

Κατά την υπερασπιστική εκδοχή, ο Έλληνας καταδικασθείς δέχεται ότι κατάφερε ένα «δυνατό κροσέ», αρνείται όμως ότι είχε αντίστοιχη εμπλοκή με τον συγκατηγορούμενό του στα υπόλοιπα στάδια της επίθεσης. Αρνείται ακόμη την ενεργό συμμετοχή του στη μεταφορά της βαριά τραυματισμένης Ελένης στη θάλασσα, επικαλούμενος ότι αίμα βρέθηκε στα παπούτσια του άλλου καταδικασθέντος.

Για τα ζητήματα αυτά υπάρχει ήδη κρίση του Αρείου Πάγου. Στην απόφαση 747/2024 γίνεται ειδική αναφορά στην αριστεροχειρία, η οποία χαρακτηρίζεται υπερασπιστικός ισχυρισμός που είχε εξεταστεί από το Εφετείο στο συνολικό σκεπτικό του. Η απόφαση επισημαίνει ακόμη ότι, εφόσον είχε γίνει δεκτή κοινή δράση με κοινό ανθρωποκτόνο δόλο, δεν ήταν αναγκαίο να καταγραφούν χωριστά όλα τα χτυπήματα που κατάφερε κάθε δράστης. Στην καταδικαστική κρίση περιλαμβανόταν ότι οι δύο έριξαν από κοινού τη φοιτήτρια στη θάλασσα ενώ ήταν ζωντανή και ότι ο θάνατός της προήλθε από πνιγμό.

Κατά συνέπεια, όσα επαναφέρει τώρα η υπεράσπιση δεν συνιστούν νέες δικαστικές διαπιστώσεις ούτε αρκούν από μόνα τους για να αλλάξουν τα δεδομένα που έχουν ήδη αποτυπωθεί στις καταδικαστικές αποφάσεις.

Δημοσιεύματα, τεκμήριο αθωότητας και ψηφιακά στοιχεία στην υπόθεση

Στην αίτηση περιλαμβάνονται και αιτιάσεις για τον τρόπο διεξαγωγής της δίκης και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων του κατηγορουμένου. Η υπεράσπιση αναφέρεται στην ανάγνωση επικριτικών δημοσιευμάτων κατά την εκδίκαση της υπόθεσης στο Εφετείο και συνδέει την εκτεταμένη δημοσιότητα με πιθανή προσβολή του τεκμηρίου αθωότητας.

Επιπλέον, η υπεράσπιση επικαλείται δημόσιες τοποθετήσεις αξιωματούχων και εκπροσώπων των Αρχών, θεωρώντας ότι αυτές προδίκαζαν την ενοχή πριν ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία. Θέτει επίσης υπό αμφισβήτηση τον τρόπο αξιολόγησης οπτικοακουστικού υλικού, τη σύνδεσή του με καταθέσεις και ορισμένα συμπεράσματα της ιατροδικαστικής πραγματογνωμοσύνης.

Κατά το ρεπορτάζ της «Δημοκρατικής», η αίτηση θέτει και δικονομικές αιτιάσεις για τις ημερομηνίες και την επίδοση της κλήσης, καθώς και για την παράσταση της πολιτικής αγωγής. Η υπεράσπιση ισχυρίζεται, ακόμη, ότι δεν αξιοποιήθηκαν επαρκώς ψηφιακά στοιχεία από συσκευές της Ελένης Τοπαλούδη: τέσσερα κινητά τηλέφωνα και δύο ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Πρόκειται για θέσεις της υπεράσπισης, τις οποίες το δικαστήριο καλείται να κρίνει στο πλαίσιο της συγκεκριμένης διαδικασίας.

Η εισαγγελική πρόταση κατά της αίτησης και η θέση της οικογένειας

Τον Ιανουάριο του 2025, στην πρώτη συζήτηση της αίτησης, η αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ελένη Κοντακτσή είχε εισηγηθεί να απορριφθεί. Κατά την άποψή της, η απόφαση του Εφετείου ήταν ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, ενώ τα αποδεικτικά στοιχεία είχαν συνεκτιμηθεί επαρκώς.

Και στην αρχική συζήτηση, το 2023, είχε ταχθεί υπέρ της απόρριψης των αναιρέσεων. Τότε, απαντώντας στα επιχειρήματα για την επίδραση της δημοσιότητας, είχε τονίσει ότι «οι δικαστές δεν επηρεάζονται από τα δημοσιεύματα».

Την απόρριψη της αίτησης υποστηρίζει επίσης ο Ευάγγελος Γκιούγκης, συνήγορος της οικογένειας. Όπως αναφέρει, οι εγγυήσεις για δίκαιη δίκη τηρήθηκαν σε πρώτο βαθμό και στο Εφετείο, ενώ οι ποινές θεμελιώνονται σε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία. Στη δίκη του Εφετείου είχε επισημάνει ότι οι δύο κατηγορούμενοι επιχειρούσαν να επιρρίψουν ο ένας στον άλλον την ευθύνη, συνδέοντας τη βία σε βάρος της φοιτήτριας με την αντίστασή της στον βιασμό.

Τα ζητήματα που θα κριθούν την Τρίτη από τον Άρειο Πάγο

Στις 17 Νοεμβρίου θα συζητηθεί η αίτηση για επανεξέταση της προηγούμενης απόφασης του Αρείου Πάγου. Η διαδικασία αυτή δεν συνιστά νέα, αυτοτελή δίκη για την ενοχή των δύο ανδρών.

Σύμφωνα με τη «Δημοκρατική», το Τμήμα θα κρίνει πρώτα αν η αίτηση είναι παραδεκτή και, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, θα εξετάσει στη συνέχεια αν είναι βάσιμη. Μεταξύ των ζητημάτων που ενδέχεται να τεθούν είναι αν παραλείφθηκε απάντηση σε συγκεκριμένο λόγο αναίρεσης.

Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης, εξακολουθεί να ισχύει η απόφαση 747/2024. Αν γίνει δεκτή, το δικαστήριο θα χρειαστεί να αποφανθεί εκ νέου για τα νομικά θέματα που θα ορίσει, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως ότι ακυρώνονται οι καταδίκες ή επαναλαμβάνεται η δίκη.

Δεν είναι, πάντως, βέβαιο ότι η απόφαση θα ανακοινωθεί την ίδια ημέρα. Ωσότου υπάρξει άλλη δικαστική εξέλιξη, οι δύο καταδικασθέντες εξακολουθούν να εκτίουν τις ποινές τους για το έγκλημα που συγκλόνισε τη χώρα τον Νοέμβριο του 2018.