Βρετανικό Μουσείο στέλνει στη Γερμανία κομμάτια από τα κλεμμένα Γλυπτά του Παρθενώνα

Το Βρετανικό Μουσείο επιμένει στην προώθηση της λύσης του δανεισμού για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, παρά την ξεκάθαρη άρνηση της Ελλάδας να αποδεχθεί μια τέτοια διευθέτηση. Στο πλαίσιο αυτό, το βρετανικό ίδρυμα επιλέγει να παραχωρεί τμήματα των Γλυπτών σε μουσεία του εξωτερικού, δημιουργώντας νέα δεδομένα και επιχειρώντας παράλληλα να ενισχύσει την αντίληψη ότι ένας προσωρινός δανεισμός θα μπορούσε να αποτελέσει δρόμο για την επίλυση της διαφοράς.

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι δύο θραύσματα από τον γλυπτό διάκοσμο του Παρθενώνα πρόκειται να μεταφερθούν στη Φρανκφούρτη, ύστερα από συμφωνία της διοίκησης του Βρετανικού Μουσείου με το Μουσείο Αρχαίας Γλυπτικής της πόλης. Τα δύο τμήματα θα αποτελέσουν μέρος έκθεσης που θα ανοίξει στις 18 Νοεμβρίου 2026 και θα παραμείνει σε λειτουργία έως τις 25 Ιουλίου 2027.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η έρευνα επέτρεψε την αναγνώριση και την απόδοση πολυάριθμων θραυσμάτων σε συγκεκριμένες μορφές. Μέσω καινοτόμων μεθόδων, τα επιμέρους κομμάτια συνενώνονται για πρώτη φορά σε μια τεκμηριωμένη συνολική αναπαράσταση, με την έκθεση να παρουσιάζει στους επισκέπτες σταδιακά τα στάδια της διαδικασίας ανακατασκευής. Η παρουσίαση θα ολοκληρώνεται με ειδικά σχεδιασμένη κινούμενη εικόνα, μέσα από την οποία οι μορφές του ανατολικού αετώματος θα «ζωντανεύουν».

Στην επίσημη ανακοίνωση γίνεται λόγος για σημαντικούς δανεισμούς από γνωστές διεθνείς συλλογές, οι οποίοι εξασφαλίστηκαν για τις ανάγκες της έκθεσης. Δεν επισημαίνεται, ωστόσο, ότι ανάμεσα στα αντικείμενα που θα παρουσιαστούν βρίσκονται και θραύσματα από τη συλλογή του Βρετανικού Μουσείου, δηλαδή τμήματα των Γλυπτών που ο Έλγιν είχε αποσπάσει από τον Παρθενώνα, προκαλώντας σοβαρές και μη αναστρέψιμες βλάβες στο μνημείο.

Την ίδια ώρα, οι Γερμανοί διοργανωτές είχαν απευθυνθεί και στην Ελλάδα, ζητώντας από το Μουσείο της Ακρόπολης να παραχωρήσει εκθέματα για τη συγκεκριμένη διοργάνωση. Η ελληνική πλευρά, όμως, απέρριψε το αίτημα.

Η απόφαση αυτή αποτυπώνει και τη βασική θέση της ελληνικής πλευράς για την τύχη των Γλυπτών: η επανένωσή τους με το υπόλοιπο σύνολο του Παρθενώνα δεν μπορεί να γίνει μέσω διαδοχικών προσωρινών μετακινήσεων, αλλά στον τόπο όπου ανήκουν ως αναπόσπαστα μέρη του μνημείου.

Νέα διάσταση στην υπόθεση δίνει και η μεταστροφή του νέου Βρετανού πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ. Ο ίδιος, πριν αναλάβει την πρωθυπουργία, είχε εκφραστεί θετικά για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 είχε υποστηρίξει την τροποποίηση της βρετανικής νομοθεσίας που εμποδίζει την επιστροφή τους, ενώ μόλις πριν από τρία χρόνια είχε δηλώσει ότι η επανένωσή τους θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί χωρίς όρους.

Μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ωστόσο, η στάση του φαίνεται να έχει διαφοροποιηθεί. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στους «Financial Times», απέδωσε την αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων στο ίδιο το Βρετανικό Μουσείο, δηλώνοντας: «Τελικά είναι ένα ζήτημα που αφορά το Βρετανικό Μουσείο, έτσι δεν είναι; Νομικά, εκεί βρίσκεται το ζήτημα, αλλά είμαι υπέρ της χρήσης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας. Αυτό είναι κάτι που στηρίζω απόλυτα».

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η επιχειρηματολογία του διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, ο οποίος επικαλείται τον προσωρινό δανεισμό της Ταπισερί της Μπαγιέ από τη Γαλλία ως πιθανό προηγούμενο για τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Η ιστορική ταπισερί πρόκειται να παρουσιαστεί στο Βρετανικό Μουσείο από τις 10 Σεπτεμβρίου και ο Κάλιναν υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη συμφωνία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως παράδειγμα και για την ελληνοβρετανική διαφορά.

Η ελληνική θέση, πάντως, παραμένει αμετακίνητη. Όπως έχει επανειλημμένα καταστεί σαφές από επίσημες δηλώσεις, η Αθήνα δεν πρόκειται να αποδεχθεί συμφωνία που θα βασίζεται στον δανεισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα. Ο λόγος είναι ότι μια τέτοια λύση θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση αναγνώριση της βρετανικής κυριότητας πάνω στα Γλυπτά, κάτι που η Ελλάδα απορρίπτει και βρίσκεται στον πυρήνα της διεκδίκησης για την επιστροφή και επανένωσή τους.