Στην Ουάσιγκτον εφαρμόζεται μια πρωτοποριακή μέθοδος βιολογικού ελέγχου, με την απελευθέρωση περίπου 600.000 αρσενικών κουνουπιών που φέρουν το βακτήριο Wolbachia, ώστε να μειωθεί σταδιακά ο πληθυσμός τους χωρίς τη χρήση εντομοκτόνων. Η τεχνική στοχεύει κυρίως στο ασιατικό κουνούπι τίγρης, το οποίο μπορεί να μεταδίδει σοβαρές ασθένειες, και θεωρείται πιο «πράσινη» και στοχευμένη λύση, αν και τα αποτελέσματά της θα φανούν σε βάθος χρόνου.
Πιο αναλυτικά
Μια λύση που αρχικά μοιάζει παράδοξη, αλλά βασίζεται σε προηγμένη βιοτεχνολογία, εφαρμόζουν στην Ουάσιγκτον για την αντιμετώπιση των κουνουπιών. Αντί για την παραδοσιακή μέθοδο των ψεκασμών με εντομοκτόνα, οι αρμόδιες αρχές επιλέγουν να απελευθερώσουν εκατοντάδες χιλιάδες κουνούπια με στόχο να περιορίσουν τον πληθυσμό τους φυσικά.
Στο πλαίσιο του προγράμματος θα απελευθερωθούν περίπου 600.000 αρσενικά κουνούπια, τα οποία φέρουν το φυσικό βακτήριο Wolbachia. Η συγκεκριμένη τεχνική αποτελεί μια μορφή βιολογικού ελέγχου, καθώς εκμεταλλεύεται τον τρόπο αναπαραγωγής των εντόμων ώστε να μειωθεί σταδιακά ο αριθμός τους.
Γιατί τα κουνούπια αυτά δεν αποτελούν κίνδυνο για τον άνθρωπο
Το πρόγραμμα υλοποιείται από την εταιρεία Bee Safe Mosquito Control, με έδρα το Μέριλαντ, και προβλέπει τη σταδιακή απελευθέρωση των αρσενικών κουνουπιών έως τον Σεπτέμβριο.
Τα συγκεκριμένα έντομα δεν τσιμπούν ανθρώπους, καθώς μόνο τα θηλυκά κουνούπια χρειάζονται αίμα για την ανάπτυξη των αυγών τους. Ο ρόλος των αρσενικών είναι αποκλειστικά η αναπαραγωγή.
Όταν τα αρσενικά κουνούπια που φέρουν Wolbachia ζευγαρώνουν με θηλυκά του ίδιου είδους, τα αυγά που παράγονται δεν μπορούν να αναπτυχθούν. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε νέος κύκλος αναπαραγωγής οδηγεί σε σταδιακή συρρίκνωση του πληθυσμού.
Όπως εξηγεί ο ιδιοκτήτης της Bee Safe Mosquito Control, Τοντ Μοντγκόμερι, τα θηλυκά συνεχίζουν να γεννούν αυγά, όμως αυτά δεν εξελίσσονται σε νέα κουνούπια.
Στο στόχαστρο το ασιατικό κουνούπι τίγρης
Η συγκεκριμένη δράση επικεντρώνεται κυρίως στο ασιατικό κουνούπι τίγρης (Asian Tiger mosquito), ένα ιδιαίτερα επιθετικό είδος που έχει εξαπλωθεί σε πολλές περιοχές του πλανήτη.
Το συγκεκριμένο κουνούπι θεωρείται επικίνδυνο, καθώς μπορεί να λειτουργήσει ως φορέας ασθενειών όπως ο δάγκειος πυρετός, ο κίτρινος πυρετός, ο ιός Ζίκα, η τσικουνγκούνια και ορισμένες μορφές εγκεφαλίτιδας.
Μια πιο «πράσινη» εναλλακτική στους ψεκασμούς
Οι υποστηρικτές της μεθόδου υπογραμμίζουν ότι η τεχνολογία Wolbachia προσφέρει μια πιο στοχευμένη προσέγγιση σε σχέση με τη μαζική χρήση χημικών εντομοκτόνων.
Η δράση της περιορίζεται στα συγκεκριμένα είδη κουνουπιών, μειώνοντας τις πιθανές επιπτώσεις σε άλλα έντομα και στο φυσικό οικοσύστημα.
Η τεχνολογία εφαρμόζεται ήδη διεθνώς
Η χρήση της Wolbachia δεν αποτελεί πείραμα που βρίσκεται σε αρχικό στάδιο. Αντίστοιχα προγράμματα έχουν εφαρμοστεί σε χώρες όπως η Αυστραλία, η Σιγκαπούρη και κράτη της Νότιας Αμερικής, με στόχο τον περιορισμό ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια.
Το ενδιαφέρον για τέτοιες λύσεις αυξάνεται και λόγω της κλιματικής αλλαγής, καθώς οι υψηλότερες θερμοκρασίες και οι μεγαλύτερες περίοδοι ζέστης ευνοούν την εξάπλωση των πληθυσμών των κουνουπιών σε νέες περιοχές.
Στο πρόγραμμα και η Alphabet
Η προοπτική της συγκεκριμένης τεχνολογίας έχει προσελκύσει και μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους. Η Alphabet, μητρική εταιρεία της Google, έχει ήδη κινηθεί για την απελευθέρωση δεκάδων εκατομμυρίων κουνουπιών με Wolbachia σε περιοχές όπως η Καλιφόρνια και η Φλόριντα.
Τα κουνούπια που χρησιμοποιούνται στο πρόγραμμα της Ουάσιγκτον προέρχονται από τη βιοτεχνολογική εταιρεία MosquitoMate, η οποία έχει λάβει τις απαραίτητες εγκρίσεις στις ΗΠΑ για την εφαρμογή της συγκεκριμένης μεθόδου.
Δεν είναι λύση από τη μια μέρα στην άλλη
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η τεχνολογία δεν μπορεί να οδηγήσει σε άμεση εξαφάνιση των κουνουπιών. Η αποτελεσματικότητά της βασίζεται στη σταδιακή μείωση των πληθυσμών μέσα από πολλαπλούς κύκλους αναπαραγωγής.
Ωστόσο, σε συνδυασμό με άλλες πρακτικές αντιμετώπισης, μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο για τον περιορισμό των κουνουπιών και των ασθενειών που μεταδίδουν.
