Άστεγοι στην Αθήνα: Έρευνα δείχνει ότι το 72,2% έχασε τη στέγη του για οικονομικούς λόγους – Έξι στους δέκα είναι άνω των 50 ετών

Τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν στη Βουλή στο πλαίσιο κοινοβουλευτικού ελέγχου σκιαγραφούν την αστεγία στην Αθήνα: σχεδόν επτά στους δέκα καταγεγραμμένους αστέγους είναι Έλληνες, ενώ πάνω από έξι στους δέκα έχουν ηλικία μεγαλύτερη των 50 ετών.

Συνολικά 681 άτομα περιλαμβάνει η καταγραφή που διενήργησε τον Οκτώβριο του 2025 ο Δήμος Αθηναίων σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Από τους ανθρώπους που καταγράφηκαν, 384 εντοπίστηκαν να ζουν στον δρόμο και 297 μέσω φορέων που παρέχουν υπηρεσίες σε αστέγους. Δεν συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα όσοι διαμένουν μόνιμα σε διαμερίσματα ή σε δομές υποστηριζόμενης διαβίωσης.

Κατά συνέπεια, τα στοιχεία αποδίδουν το προφίλ όσων εντοπίστηκαν στην καταγραφή και όχι το σύνολο των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν στεγαστικό αποκλεισμό στην Αθήνα.

Η πλειονότητα των αστέγων είναι άνδρες, Έλληνες και άνω των 50 ετών

Η έρευνα καταγράφει ότι άνδρες ήταν το 71% των αστέγων και γυναίκες το 29%, ενώ ελληνική υπηκοότητα είχε το 69,9%.

Στην ηλικιακή ομάδα άνω των 50 ετών ανήκε το 62% των καταγεγραμμένων, ποσοστό ιδιαίτερα αυξημένο. Οι κάτω των 30 ετών, αντίθετα, αποτελούσαν μόλις το 8% του δείγματος.

Ως προς την κοινωνική απομόνωση, το 65,8% των συμμετεχόντων ανέφερε πως ζει μόνο του, χωρίς υποστήριξη από σύντροφο ή οικογένεια.

Περισσότεροι από τους μισούς στερούνται αυτόνομης στέγασης για πάνω από δύο χρόνια

Η καταγραφή δείχνει ότι η αστεγία έχει και χρόνιο χαρακτήρα.

Για διάστημα μεγαλύτερο των πέντε ετών δήλωσε ότι δεν έχει αυτόνομη στέγαση το 31,6% των συμμετεχόντων. Ένα ακόμη 24,9% βρίσκεται στην ίδια κατάσταση από δύο έως πέντε χρόνια.

Συνολικά, το 56,5% των καταγεγραμμένων αστέγων παραμένει χωρίς αυτόνομη κατοικία για τουλάχιστον δύο χρόνια, γεγονός που φανερώνει πόσο δύσκολη είναι η επιστροφή σε σταθερές συνθήκες διαβίωσης.

Η οικονομική δυσχέρεια αποτελεί βασική αιτία απώλειας κατοικίας

Ως σημαντικότερος παράγοντας που σχετίζεται με την απώλεια κατοικίας αναδεικνύονται οι οικονομικές δυσκολίες.

Ειδικότερα, οικονομικούς λόγους επικαλέστηκε το 72,2% των ερωτηθέντων, ενώ το 37,9% ανέφερε προβλήματα υγείας ή εξαρτήσεις.

Οικογενειακά προβλήματα συνέδεσε με την απώλεια στέγης το 30,2% των συμμετεχόντων.

Τα ποσοστά μπορούν να επικαλύπτονται, αφού περισσότεροι από ένας παράγοντες ενδέχεται να έχουν συμβάλει στην αστεγία ενός ανθρώπου.

Τα ευρήματα δείχνουν πως η απώλεια κατοικίας δεν οφείλεται μόνο σε οικονομικά αίτια, καθώς συχνά συνδέεται και με ζητήματα υγείας, κοινωνικής απομόνωσης και οικογενειακής υποστήριξης.

«Στέγαση και Εργασία»: 1,12 εκατ. ευρώ για 60 ωφελούμενους στην Αθήνα

Στις βασικές παρεμβάσεις συγκαταλέγεται το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για τους Αστέγους», που προσφέρει πρόσβαση σε κατοικία μαζί με ψυχοκοινωνική στήριξη και βοήθεια για την επαγγελματική επανένταξη.

Για 24 μήνες προβλέπεται επιδότηση ενοικίου από το πρόγραμμα, καθώς και κάλυψη εξόδων οικοσκευής και βασικών αναγκών του νοικοκυριού. Προβλέπονται επίσης υπηρεσίες κατάρτισης και προώθησης στην εργασία.

Στο πλαίσιο της πρόσκλησης του 2024 εγκρίθηκαν σε πανελλαδικό επίπεδο 41 αιτήσεις χρηματοδότησης, συνολικού ύψους 20 εκατομμυρίων ευρώ.

Τα εγκεκριμένα σχέδια αφορούν 879 νοικοκυριά, στα οποία αντιστοιχούν συνολικά 1.560 ωφελούμενοι.

Για τον Δήμο Αθηναίων, το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για τους Αστέγους ΙΙΙ» προβλέπει 46 νοικοκυριά, δηλαδή 60 ωφελούμενους, και διαθέτει εγκεκριμένο προϋπολογισμό 1.120.000 ευρώ.

Την ιδιότητα του δικαιούχου έχει ο Δήμος Αθηναίων, ενώ υπεύθυνη για τη διαχείριση είναι η Εταιρεία Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής Αθηνών.

Πρόγραμμα «Κάλυψη»: Στέγαση για 99 άτομα

Το έγγραφο αναφέρεται επίσης στο πρόγραμμα «Κάλυψη», το οποίο χρησιμοποιεί διαμερίσματα που είχαν αξιοποιηθεί προηγουμένως από το πρόγραμμα «ΕΣΤΙΑ».

Αποδέκτες της δράσης είναι νέοι από 25 έως 39 ετών, δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, οι οποίοι δεν έχουν ιδιόκτητη πρώτη κατοικία.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν στη Βουλή, στον Δήμο Αθηναίων έχουν βρει στέγη μέσω του προγράμματος 49 νοικοκυριά, με 99 ωφελούμενους συνολικά.

Κοινωνική κατοικία: Ανακαίνιση 10 διαμερισμάτων στην Αθήνα

Με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας υλοποιείται πιλοτικό πρόγραμμα οικονομικά προσιτής κατοικίας στους Δήμους Αθηναίων και Θεσσαλονίκης.

Προβλέπεται να ανακαινιστούν 50 διαμερίσματα, με 10 από αυτά στην Αθήνα και 40 στη Θεσσαλονίκη.

Επιδίωξη είναι να αξιοποιηθούν κατοικίες που παραμένουν ανενεργές και να διατεθούν σε ευάλωτα νοικοκυριά, με μακροχρόνιες μισθώσεις και ενοίκια χαμηλότερα από τις τιμές της αγοράς.

Η χρηματοδότηση προορίζεται για την ανακαίνιση και την τεχνική υποστήριξη. Οι δικαιούχοι αναλαμβάνουν τα μισθώματα, τον οικιακό εξοπλισμό και τους λογαριασμούς, ενώ μπορούν παράλληλα να ενταχθούν σε άλλα προγράμματα κοινωνικής στήριξης, εφόσον πληρούν τα κριτήρια.

Ο Δήμος Αθηναίων διαθέτει οκτώ δομές υποστήριξης αστέγων

Όπως ενημέρωσε το υπουργείο, στον Δήμο Αθηναίων παρέχουν διαφορετικές μορφές βοήθειας σε ανθρώπους χωρίς στέγη οκτώ δομές συνολικά.

Στις δομές περιλαμβάνονται τρία Υπνωτήρια Αστέγων, δύο Ανοικτά Κέντρα Ημέρας και τρεις Ξενώνες Μεταβατικής Φιλοξενίας.

Επιπλέον, λειτουργεί ηλεκτρονική πλατφόρμα που συνδέει τους φορείς παροχής υπηρεσιών σε αστέγους. Μέσω αυτής κατατίθενται αιτήματα στέγασης και καταγράφεται η διαθεσιμότητα των κλινών.

Η Δόμνα Μιχαηλίδου τονίζει πως για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το φαινόμενο απαιτείται συνεργασία του υπουργείου με τον Δήμο Αθηναίων και τους άλλους αρμόδιους φορείς.

Τα στοιχεία της καταγραφής, σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ, υπογραμμίζουν την ανάγκη για μέτρα πέρα από την προσωρινή φιλοξενία, τα οποία να συνδυάζουν σταθερή στέγη, κοινωνική υποστήριξη και ευκαιρίες επανένταξης.