Ο καθηγητής Αθανάσιος Παπαϊωάννου επισημαίνει ότι το καλοκαίρι η άσκηση πρέπει να γίνεται κυρίως νωρίς το πρωί ή σε κλιματιζόμενους χώρους τις πιο ζεστές ώρες, ενώ για ευπαθείς ομάδες, ηλικιωμένους και παιδιά συνιστάται ήπια ή μέτρια δραστηριότητα μόνο σε πιο δροσερές συνθήκες και με συχνή ενυδάτωση. Παράλληλα, αναδεικνύει τα σημαντικά οφέλη της άσκησης στη σωματική και ψυχική υγεία, τον ρόλο της αθλητικής ψυχολογίας και την ανάγκη τα παιδιά να κινούνται περισσότερο, με την πολιτεία και τους γονείς να ενισχύουν τη φυσική δραστηριότητα και τη σωστή ενημέρωση.
Πιο αναλυτικά
Ποιες ώρες είναι κατάλληλες για άσκηση τώρα το καλοκαίρι, με τις υψηλές θερμοκρασίες; Ποια ένταση κατά την άσκηση πρέπει να επιλέγουμε; Σε αυτά κι άλλα ερωτήματα απαντά στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο κ. Αθανάσιος Παπαϊωάννου, καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Ο κ. Παπαϊωάννου τονίζει πως πρέπει να προτιμάμε τις πρώτες πρωινές ώρες (ως τις 8-9 π.μ.) και οπωσδήποτε τους κλιματιζόμενους χώρους μεταξύ 11 π.μ.-7 μ.μ. ή και αργότερα αν η θερμική αίσθηση είναι 30ο C και πάνω. Εκτός κλιματιζόμενων χώρων, σύμφωνα με τον ίδιο, καλό είναι οι περισσότεροι και οπωσδήποτε οι ευπαθείς ομάδες και οι ηλικιωμένοι, να κάνουν ήπια άσκηση σε σκιά, όπως χαλαρό περπάτημα, όταν η θερμική αίσθηση είναι 26-30ο C. Σ’ αυτές τις ομάδες, η μέτριας έντασης άσκηση (που ανεβάζει τους χτύπους της καρδιάς) καλό είναι να γίνεται σε θερμοκρασίες κάτω από 25-26ο C. Γενικότερα οι ηλικιωμένοι, οι ευπαθείς ομάδες και πολλοί ενήλικες που δεν το γνωρίζουν, χρειάζεται να προσέχουν ιδιαίτερα τις θερμοκρασίες του καλοκαιριού γιατί έχουν μειωμένη ικανότητα εφίδρωσης/θερμορύθμισης, μειωμένη αίσθηση δίψας, επιβαρυμένο καρδιαγγειακό σύστημα, ενώ και διάφορα φάρμακα επηρεάζουν τη θερμορύθμιση του οργανισμού. Όμως και τα παιδιά, ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά, είναι ευαίσθητα στη ζέστη, τονίζει ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Επομένως και αυτά χρειάζεται ν’ αποφεύγουν τη μέτριας-υψηλής έντασης άσκηση σε θερμοκρασίες άνω των 30ο C, ενώ όταν γυμνάζονται σε θερμοκρασίες 25-29ο C να είναι σε σκιά και να ενυδατώνονται τακτικά.
Ποια είναι τα οφέλη της άσκησης;
«Η άσκηση έχει πολλές θετικές επιδράσεις στη σωματική υγεία, όπως διαβήτης, καρδιοπάθειες, καρκίνοι, πρόληψη από πτώσεις και πολλές άλλες. Ως ψυχολόγος της άσκησης θα υπενθυμίσω και τα οφέλη στην ψυχική υγεία, στις ενδορφίνες αλλά και σε νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το αίσθημα της χαρούμενης διάθεσης και να μειώνεται η αίσθηση αρνητικών συναισθημάτων όπως το άγχος. Αυτά προκύπτουν εμφανώς από συμμετοχή σε ατομικά προγράμματα άσκησης. Ωστόσο, η ψυχική υγεία μπορεί να βελτιωθεί ακόμη περισσότερο, όταν οποιαδήποτε μορφή άσκησης γίνεται εντός ενός υποστηρικτικού κοινωνικού περιβάλλοντος, με φίλους ή συγγενείς που επικοινωνούν με θετικό, υποστηρικτικό και ευχάριστο τρόπο μεταξύ τους». Αυτά, μεταξύ άλλων, τονίζει επίσης στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο κ. Αθανάσιος Παπαϊωάννου.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει τα οφέλη της άσκησης στη σωματική και ψυχική υγεία και προτείνει, σύμφωνα με τον ίδιο, την άσκηση ως μέσο χαλάρωσης, βελτίωσης του ύπνου και βελτίωσης της ποιότητας ζωής όλων των ανθρώπων, αλλά και ως μέσο θεραπείας ψυχικών ασθενειών όπως η κατάθλιψη, το άγχος και άλλες ψυχικές διαταραχές. Από την άλλη μεριά, δυστυχώς γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι που έχουν άγχος και κατάθλιψη έχουν μικρότερες πιθανότητες να ασκηθούν απ’ ότι οι άνθρωποι χωρίς άγχος. Οι γιατροί όταν προτείνουν θεραπείες για αποκατάσταση της ψυχικής και σωματικής υγείας όπως προβλήματα κατάθλιψης ή καρδιοπαθειών που συνήθως συνδέονται με υψηλά επίπεδα άγχους, εξηγεί, θα πρέπει να προτείνουν μετ’ επιτάσεως και άσκηση και να συστήνουν στους ασθενείς να συμβουλεύονται ειδικούς και ψυχολόγους της άσκησης, οι οποίοι θα τους βοηθήσουν να ακολουθήσουν ένα πρόγραμμα ατομικής άσκησης προσαρμοσμένο στα μέτρα τους».
Στο ερώτημα πόσο σημαντική είναι η αθλητική ψυχολογία στον αθλητισμό αλλά και στην καθημερινή μας άσκηση, ο ίδιος απαντά: «Πολλές φορές οι αθλητές έχουν δίκιο όταν αποδίδουν την κακή τους επίδοση στην κακή ψυχολογία. Επίσης πολλές φορές αρνούμαστε να πάμε να ασκηθούμε, έστω κι αν πρόκειται για έναν απλό περίπατο, επικαλούμενοι κακή διάθεση. Η κακή ψυχολογία στην πραγματικότητα είναι ένα μείγμα αρνητικών συναισθημάτων και αρνητικών σκέψεων που – συνειδητά ή ασυνείδητα- κάνουμε, η οποία επηρεάζει αρνητικά νοητικές λειτουργίες όπως η αντίληψη, η προσοχή και η αυτοσυγκέντρωση, τις αποφάσεις που παίρνουμε, και τελικά επηρεάζεται αρνητικά η απόδοση και συμπεριφορά των αθλουμένων. Ο ρόλος των αθλητικών ψυχολόγων είναι να βοηθήσουν τους αθλούμενους να αναδομήσουν τις αρνητικές σκέψεις σε θετικές και να ελέγξουν τα συναισθήματά τους ώστε να έχουν “καθαρό μυαλό” πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον αγώνα ή την άσκηση».
Σύμφωνα με τον κ. Παπαϊωάννου, τα ελληνόπουλα είναι σε μεγάλα ποσοστά παχύσαρκα, καθώς -όπως εξηγεί- φταίει η μεγάλη μείωση της σωματικής δραστηριότητας και η αλλαγή διατροφικών συνηθειών, κυρίως της μεσογειακής δίαιτας και η αντικατάστασή τους με υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα (π.χ. πατατάκια, κρουασάν, αναψυκτικά κλπ.). Πρέπει γονείς και πολιτεία να ενημερώσουν τα παιδιά για τη σημασία του αθλητισμού στην υγεία και στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξή τους, καθώς και ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει τουλάχιστον 7 ώρες την εβδομάδα άσκηση μέτριας-υψηλής έντασης που ανεβάζει τους χτύπους της καρδιάς. Να ενημερωθούν όλοι ότι αυτό συμβάλλει στη σωματική και ψυχική υγεία αλλά και στη βελτίωση των γνωστικών λειτουργιών και στην αύξηση της απόδοσης των παιδιών στο σχολείο, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσονται κρίσιμες κοινωνικές δεξιότητες για επιτυχία στη ζωή, να δημιουργηθούν χώροι άσκησης στα σχολεία και το μάθημα της γυμναστικής να πάρει τη θέση που αξίζει στη σχολική εκπαίδευση.
