Δημοτικά ακίνητα: Πώς ελέγχετε αν ένα κτίριο ανήκει στον δήμο

Τα δημοτικά ακίνητα δεν αναγνωρίζονται πάντα από την εικόνα τους: ένα κλειστό κτίριο της γειτονιάς μπορεί να χρησιμοποιούνταν παλαιότερα από τον δήμο, χωρίς αυτό να αποδεικνύει ότι του ανήκει. Η πιο ασφαλής απάντηση προκύπτει από τον συνδυασμό δημοτικών εγγράφων και κτηματολογικών εγγραφών.

Εντοπίζουμε το ακίνητο, ζητάμε τον τίτλο κτήσης και ελέγχουμε τις αποφάσεις μαζί με την υπογεγραμμένη σύμβαση, αν έχει παραχωρηθεί ή εκμισθωθεί.

Πώς εντοπίζονται τα δημοτικά ακίνητα;

Η αναζήτηση ξεκινά από κάτι απλό: την ακριβή διεύθυνση, τη γειτονιά και μια περιγραφή του κτιρίου. Αυτά τα στοιχεία βοηθούν ώστε το ερώτημα προς τον δήμο να αφορά συγκεκριμένο ακίνητο και όχι έναν χώρο που μπορεί να περιγράφεται με διαφορετικά ονόματα στις αποφάσεις.

Στον ψηφιακό χάρτη του Κτηματολογίου μπορούμε να αναζητήσουμε το πιθανό γεωτεμάχιο, να δούμε τα όρια και την έκτασή του και να εντοπίσουμε τον ΚΑΕΚ, τον κωδικό αριθμό του ακινήτου. Ο κωδικός είναι χρήσιμος για την επόμενη αναζήτηση και για το αίτημα προς την υπηρεσία.

Ο χάρτης, ωστόσο, απαντά κυρίως στο «πού βρίσκεται». Η εμφάνιση ενός γεωτεμαχίου δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι κύριός του είναι ο δήμος. Για το δικαίωμα χρειάζεται έλεγχος των σχετικών εγγραφών και των τίτλων.

Αρκεί να το χρησιμοποιεί ο δήμος;

Όχι. Η χρήση και η κυριότητα είναι διαφορετικά ζητήματα: ένας δήμος μπορεί να χρησιμοποιεί έναν χώρο χωρίς αυτό να αποδεικνύει αυτομάτως ότι του ανήκει.

Ούτε η χρήση ενός χώρου από το κοινό αρκεί από μόνη της ως απόδειξη δημοτικής κυριότητας. Ο Άρειος Πάγος έχει εξετάσει περίπτωση στην οποία προστατεύτηκε η κοινή χρήση, χωρίς να περιέλθει η κυριότητα στον δήμο με χρησικτησία.

Οι δήμοι οφείλουν να καταγράφουν τα ακίνητά τους στα βιβλία τους. Η αναφορά, πάντως, σε μητρώο ακίνητης περιουσίας των ΟΤΑ δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει ελεύθερη δημόσια αναζήτηση για κάθε ακίνητο. Γι’ αυτό η απευθείας επικοινωνία με τον δήμο παραμένει ουσιαστικό μέρος της έρευνας.

Ποια έγγραφα δίνουν πιο ασφαλή απάντηση;

Ένα συγκεκριμένο αίτημα προς τη Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών ή το Τμήμα Δημοτικής Περιουσίας μπορεί να ξεκαθαρίσει πολλά. Αναφέρετε τη διεύθυνση, την περιγραφή και, αν τον έχετε εντοπίσει, τον ΚΑΕΚ και ζητήστε το σχετικό απόσπασμα από το μητρώο περιουσίας και τον τίτλο κτήσης.

Παράλληλα, αναζητήστε τις κτηματολογικές εγγραφές. Το κτηματολογικό φύλλο αποτυπώνει τη νομική πληροφορία για το ακίνητο, ενώ το πιστοποιητικό κτηματολογικών εγγραφών εμφανίζει τις σχετικές εγγραφές για τους δικαιούχους συγκεκριμένου ακινήτου με βάση τον ΚΑΕΚ.

Η αντιπαραβολή τους με τον τίτλο κτήσης είναι πιο χρήσιμη για την επιβεβαίωση ενός δικαιώματος από μια απλή αναφορά σε δημοτική ανακοίνωση. Η έρευνα μπορεί να γίνει με στοιχεία του ακινήτου, όπως ο ΚΑΕΚ ή η ταχυδρομική διεύθυνση. Ανάλογα με την περιοχή, αρμόδιο είναι το κτηματολογικό γραφείο ή το υποθηκοφυλακείο που λειτουργεί προσωρινά ως τέτοιο.

Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο μπορεί να υποβάλει αίτηση πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα. Η σχετική διαδικασία προβλέπει προθεσμία 20 ημερών και παρέχεται χωρίς κόστος. Αν υπάρχουν προσωπικά δεδομένα τρίτων, η πρόσβαση μπορεί να εξαρτάται από εύλογο ενδιαφέρον και υπόκειται στους σχετικούς κανόνες προστασίας.

Τι μπορεί να δείξει μια αναζήτηση στη Διαύγεια;

Οι αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου και οι ανακοινώσεις για δημοπρασίες μπορούν να αποτελέσουν αφετηρία για την έρευνα του ακινήτου. Γενικά, η Διαύγεια διαθέτει αναζήτηση αποφάσεων με λέξεις-κλειδιά και φίλτρα, όπως ο φορέας, το είδος πράξης και το χρονικό διάστημα.

Χρήσιμοι συνδυασμοί είναι το όνομα του δήμου ή της οδού με όρους όπως «δημοτική περιουσία», «παραχώρηση χρήσης», «εκμίσθωση» και «δημοπρασία». Αν βρείτε σχετική απόφαση, κρατήστε τον ΑΔΑ και διαβάστε ολόκληρο το έγγραφο και τα συνημμένα του, όχι μόνο τον τίτλο.

Ωστόσο, στις 15 Νοεμβρίου 2026 η σελίδα αναζήτησης της Διαύγειας ανέφερε ότι, λόγω έκτακτης τεχνικής συντήρησης, η αναζήτηση ήταν προσωρινά διαθέσιμη μόνο με ΑΔΑ. Αν δεν βρείτε κάτι online, αυτό δεν αποδεικνύει ούτε ότι το ακίνητο δεν ανήκει στον δήμο ούτε ότι δεν έχει παραχωρηθεί. Ζητήστε γραπτή απάντηση και τα σχετικά έγγραφα από την υπηρεσία.

Μια δημοπρασία σημαίνει ότι το ακίνητο νοικιάστηκε;

Η διακήρυξη δείχνει ότι ξεκίνησε διαδικασία, όχι ότι ολοκληρώθηκε η μίσθωση. Στη διαδικασία εκμίσθωσης ακολουθούν χωριστά η κατακύρωση και η υπογραφή της σύμβασης. Επομένως, μια παλιά ανακοίνωση δεν αρκεί για να γνωρίζουμε ποιος χρησιμοποιεί σήμερα το ακίνητο.

Αναζητήστε την αλυσίδα των αποφάσεων και ζητήστε την υπογεγραμμένη σύμβαση, τη διάρκειά της, καθώς και τυχόν τροποποιήσεις, παρατάσεις ή ανάκληση. Η απόφαση για τη σκοπιμότητα της εκμίσθωσης είναι ένα σημαντικό στοιχείο, αλλά δεν υποκαθιστά τη σύμβαση.

Αντίστοιχα, στη δωρεάν παραχώρηση χρήσης η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου θέτει όρους και εξουσιοδοτεί την υπογραφή σύμβασης. Η σελίδα του Μίτος για τη διαδικασία, η οποία ενημερώθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2026, ανέφερε ότι τελεί υπό αναμόρφωση λόγω αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο. Για το ισχύον πλαίσιο και τα έγγραφα της συγκεκριμένης περίπτωσης ζητήστε επιβεβαίωση από τον δήμο.