Οι αρμοδιότητες της Δημοτικής Επιτροπής μάς απασχολούν όταν βλέπουμε ένα θέμα της γειτονιάς στην ημερήσια διάταξη του δήμου. Όμως η παρουσία του εκεί δεν σημαίνει πάντα ότι η τελική απόφαση θα ληφθεί από την Επιτροπή: για ορισμένες υποθέσεις αποφασίζει η ίδια, ενώ για άλλες εισηγείται στο δημοτικό συμβούλιο.
Το συμβούλιο διατηρεί τη γενική αποφασιστική αρμοδιότητα για τα θέματα που δεν έχουν ανατεθεί από τον νόμο σε άλλο όργανο ή δεν έχουν μεταβιβαστεί από το ίδιο. Η διάκριση έχει πρακτική σημασία για όποιον θέλει να παρακολουθήσει πώς εξελίσσεται μια δημοτική υπόθεση.
Ποιες είναι οι αρμοδιότητες της Δημοτικής Επιτροπής;
Η Δημοτική Επιτροπή δεν είναι απλώς ένα όργανο που προετοιμάζει τις συνεδριάσεις του συμβουλίου. Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης της αναθέτει αποφασιστικές, γνωμοδοτικές και συντονιστικές αρμοδιότητες. Έτσι, στην ίδια συνεδρίαση μπορεί να λάβει απόφαση για ένα θέμα και να διατυπώσει εισήγηση προς το συμβούλιο για ένα άλλο.
Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνονται σημαντικά στάδια δημόσιων συμβάσεων: όροι και διακηρύξεις διαγωνισμών, η διεξαγωγή τους και η κατακύρωσή τους. Αποφασίζει επίσης για την υποβολή προτάσεων χρηματοδότησης έργων και δράσεων, καθώς και για την αποδοχή χρηματοδότησης όπου απαιτείται.
Στην ίδια ημερήσια διάταξη μπορεί να συνυπάρχουν θέματα που αφορούν διαφορετικές πλευρές της καθημερινότητας. Στον Δήμο Κερατσινίου-Δραπετσώνας, για παράδειγμα, η πρόσκληση συνεδρίασης της 12ης Οκτωβρίου 2026 περιλάμβανε διαγωνισμό για γραφική ύλη σχολείων και παράταση σύμβασης για πετρέλαιο θέρμανσης δημοτικών και σχολικών κτιρίων.
Στην Επιτροπή ανήκουν ακόμη, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, αποφάσεις για αποδοχή δωρεών και κληρονομιών, επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, παράταση ωραρίου μουσικής και χορήγηση θέσεων στάθμευσης σε δικαιούχους κατοίκους.
Τι γίνεται με τις προσλήψεις και τις δικαστικές υποθέσεις;
Η Επιτροπή αποφασίζει για την υποβολή αιτημάτων πρόσληψης προσωπικού διαφόρων κατηγοριών. Η διατύπωση έχει σημασία: η συγκεκριμένη αρμοδιότητα αφορά το αίτημα πρόσληψης, όχι μια γενική εξουσία να ολοκληρώνει κάθε διαδικασία πρόσληψης.
Στις νομικές υποθέσεις, μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, να αποφασίζει για πρόσληψη πληρεξούσιου δικηγόρου ή ανάθεση συγκεκριμένου χειρισμού. Αποφασίζει επίσης για την άσκηση ή μη προσφυγών και ένδικων μέσων και για παραίτηση από αυτά, με τις ειδικές εξαιρέσεις που προβλέπονται.
Το όριο των 60.000 ευρώ καθορίζει ποιο όργανο αποφασίζει για τον συμβιβασμό ή την κατάργηση δίκης. Η Επιτροπή αποφασίζει όταν το αντικείμενο δεν υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ, πλέον ΦΠΑ. Πάνω από αυτό το ποσό εισηγείται την απόφαση στο δημοτικό συμβούλιο.
Ποια θέματα φτάνουν στο δημοτικό συμβούλιο;
Το δημοτικό συμβούλιο αποφασίζει για τα θέματα του δήμου, εκτός από εκείνα που ο νόμος αναθέτει στον δήμαρχο ή σε άλλο όργανο και εκείνα που το ίδιο έχει μεταβιβάσει στη Δημοτική Επιτροπή ή σε αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπή του.
Ο δημοτικός προϋπολογισμός, για παράδειγμα, συζητείται και ψηφίζεται από το συμβούλιο, σε ειδική συνεδρίαση έως τις 15 Νοεμβρίου. Αντίστοιχα, η Επιτροπή εισηγείται στο συμβούλιο σχέδια όπως ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας και ο κανονισμός λειτουργίας των υπηρεσιών.
Η ίδια διαδρομή προβλέπεται για θέματα όπως οι χρήσεις γης, οι πολεοδομικές μελέτες και επεμβάσεις, οι αναπλάσεις περιοχών και η προστασία του περιβάλλοντος. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σχετική υπόθεση αντιμετωπίζεται με την ίδια διαδικασία: η ακριβής αρμοδιότητα εξαρτάται από το αντικείμενο και τις εφαρμοστέες διατάξεις.
Στην πρόσκληση της Επιτροπής Κερατσινίου-Δραπετσώνας, η τροποποίηση του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας εμφανιζόταν ρητά ως θέμα που θα εισηγηθεί στο δημοτικό συμβούλιο. Η λέξη «εισηγείται» είναι επομένως μια χρήσιμη ένδειξη ότι υπάρχει επόμενο στάδιο.
Μπορεί το συμβούλιο να αποφασίσει αντί της Επιτροπής;
Ναι, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για ιδιαίτερα σοβαρό θέμα αρμοδιότητας της Επιτροπής, το συμβούλιο μπορεί να ασκήσει το ίδιο την αποφασιστική αρμοδιότητα, με ειδική αιτιολογία και απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του.
Και η Επιτροπή μπορεί να παραπέμψει συγκεκριμένο θέμα στο συμβούλιο λόγω της ιδιαίτερης σοβαρότητάς του, με ειδική απόφαση και απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών της. Πρόκειται για ειδικές διαδικασίες, όχι για κανόνα ότι κάθε απόφαση της Επιτροπής περνά στη συνέχεια από το συμβούλιο.
Η σημερινή κατανομή αρμοδιοτήτων ρυθμίζεται από τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τον ν. 5314/2026. Η Δημοτική Επιτροπή ανέλαβε από την 1η Ιανουαρίου 2024 αρμοδιότητες που προηγουμένως ασκούσαν η Οικονομική Επιτροπή, η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής και η Εκτελεστική Επιτροπή.
Πού βρίσκουμε συνεδριάσεις και αποφάσεις;
Η αναζήτηση αρχίζει από την ιστοσελίδα του δήμου, στις ενότητες «Δημοτική Επιτροπή», «Προσκλήσεις», «Ημερήσια διάταξη» και «Αποφάσεις». Η γραπτή πρόσκληση αναφέρει τον τρόπο, τον χρόνο, τον τόπο και τα θέματα της συνεδρίασης και αναρτάται αυθημερόν στην ιστοσελίδα του δήμου.
Οι συνεδριάσεις της Επιτροπής είναι δημόσιες και μεταδίδονται υποχρεωτικά ταυτόχρονα. Στην πρόσκληση μπορούμε να ελέγξουμε πώς διεξάγεται η συνεδρίαση και να αναζητήσουμε τον σύνδεσμο μετάδοσης.
Μετά τη συνεδρίαση, ο πίνακας αποφάσεων στην ιστοσελίδα του δήμου βοηθά να εντοπίσουμε το θέμα, τον αριθμό της απόφασης και την περίληψή της. Χρήσιμος είναι και ο έλεγχος στη Διαύγεια, όπου η ανάρτηση απαιτείται από τις σχετικές διατάξεις, χωρίς να θεωρούμε ότι κάθε πράξη εμφανίζεται με τον ίδιο τρόπο και στα δύο σημεία.
