ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Το «όχι» της Αιγύπτου στον ΟΗΕ, το παζάρι με την Τρίπολη και ο ρόλος της Ελλάδας

Οι απευθείας συνομιλίες Καΐρου και Τρίπολης θα εξετάσουν τη θαλάσσια οριοθέτηση, καθώς η Αίγυπτος αμφισβητεί όρια που επικαλύπτουν τις δικές της διεκδικήσεις

Από 4 λεπτά ανάγνωση
Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Το «όχι» της Αιγύπτου στον ΟΗΕ, το παζάρι με την Τρίπολη και ο ρόλος της Ελλάδας

Δύο ημέρες πριν από την επίσκεψη του Αιγύπτιου υπουργού Εξωτερικών, Μπαντρ Αμπντελάτι, στην Τρίπολη για συνομιλίες, στις οποίες περιλαμβάνονταν και οι θαλάσσιες ζώνες, το Κάιρο είχε ενημερώσει εκ νέου εγγράφως τον ΟΗΕ ότι απορρίπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η σειρά των γεγονότων δείχνει τον τρόπο με τον οποίο η Αίγυπτος προσεγγίζει τις διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη.

Στη ρηματική διακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου, που καταχωρίστηκε χτες, στις 17 Νοεμβρίου, στον ημερήσιο κατάλογο εγγράφων του ΟΗΕ, η Αίγυπτος χαρακτηρίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο «απολύτως άκυρο και χωρίς νομική ισχύ». Παράλληλα, απορρίπτει δύο συμφωνίες για τους υδρογονάνθρακες και θέτει υπό αμφισβήτηση τα θαλάσσια όρια που έχει γνωστοποιήσει μονομερώς η Λιβύη.

Η αιγυπτιακή διακοίνωση επαναφέρει θέση που έχει διατυπωθεί στον ΟΗΕ τέσσερις φορές από το 2019. Ωστόσο, τώρα αναφέρει ειδικά την απόρριψη της κύρωσης από το κοινοβούλιο, σε συνέχεια της ανακοίνωσης του Καΐρου στις 21 Οκτωβρίου. Μία ημέρα νωρίτερα, στις 20 Οκτωβρίου, η Βουλή των Αντιπροσώπων, που εδρεύει στην ανατολική Λιβύη, ενέκρινε το μνημόνιο του 2019, το οποίο είχε υπογράψει η τότε κυβέρνηση της Τρίπολης, και ανακάλεσε την προηγούμενη απόφασή της κατά της συμφωνίας. Έτσι, η Άγκυρα εξασφάλισε στήριξη από λιβυκό θεσμό που επί χρόνια αντιτασσόταν στο μνημόνιο.

Η αιγυπτιακή αντίρρηση εξηγείται ουσιαστικά σε διακοίνωση που είχε προηγηθεί, τον Σεπτέμβριο του 2025. Τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Λιβύης και η τουρκική TPAO υπέγραψαν μνημόνιο για γεωλογικές και γεωφυσικές έρευνες σε τέσσερις υπεράκτιες περιοχές. Σύμφωνα με το Κάιρο, η «Περιοχή 4» επικαλύπτει θαλάσσια ζώνη την οποία διεκδικεί η Αίγυπτος.

Η νέα διακοίνωση επαναλαμβάνει την αιγυπτιακή απόρριψη όχι μόνο του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο χαρακτηρίζεται «απολύτως άκυρο και χωρίς νομική ισχύ», αλλά και δύο συμφωνιών. Πρόκειται για το μνημόνιο συνεργασίας για τους υδρογονάνθρακες, που υπέγραψαν στις 3 Οκτωβρίου 2022 η Τουρκία και η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας της Λιβύης, καθώς και για το μνημόνιο της 25ης Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) και της τουρκικής TPAO. Η Αίγυπτος θεωρεί και τις δύο συμφωνίες άκυρες και χωρίς οποιαδήποτε νομική ισχύ, επαναλαμβάνοντας όσα είχε αναφέρει στη ρηματική διακοίνωση προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, στις 8 Σεπτεμβρίου 2025.

Κατά το Κάιρο, τα εξωτερικά όρια που κοινοποίησε η Λιβύη στον ΟΗΕ τον Μάιο του 2025 επικαλύπτουν τα δυτικά θαλάσσια όρια της Αιγύπτου. Ειδικότερα, αμφισβητεί το ανατολικό όριο της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, καθώς το θεωρεί εξ ολοκλήρου εντός των δικών του θαλάσσιων ζωνών. Η διαφωνία αυτή αποτελεί τον λόγο για τον οποίο το Κάιρο χρειάζεται απευθείας συνομιλίες με την Τρίπολη.

Σε συνέντευξή του στο αιγυπτιακό Al-Qahera News στις 7 Νοεμβρίου, ο πρωθυπουργός της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης, Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά, ανέφερε ότι η κοινή επιτροπή των δύο χωρών θα εξετάσει τη θαλάσσια οριοθέτηση. Όπως είπε, οι δύο πλευρές θα καταθέσουν τους χάρτες τους.

Τη συμφωνία Καΐρου και Τρίπολης να συνεχίσουν τον διάλογο με στόχο μια συναινετική λύση γνωστοποίησε στις 9 Νοεμβρίου ο εκπρόσωπος του αιγυπτιακού υπουργείου Εξωτερικών, Νάντερ Ζάκι, μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο Alghad. Δήλωσε πως οι λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν όταν κριθεί κατάλληλη η στιγμή και επανέλαβε ότι το μνημόνιο δεν έχει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες, ενώ θίγει τα δικαιώματα του Καΐρου στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και την υφαλοκρηπίδα.

Η διάκριση έχει ουσιαστική σημασία. Η Αίγυπτος είναι διατεθειμένη να συζητήσει με την κυβέρνηση της Τρίπολης τις διαφορές που αφορούν το τουρκολιβυκό μνημόνιο, χωρίς να αποδέχεται τη νομιμότητά του.

Η Ελλάδα και η Αίγυπτος έχουν απορρίψει από κοινού την κύρωση του μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης. Η κοινή αντίθεση εκφράστηκε και στις 26 Οκτωβρίου, όταν ο Γιώργος Γεραπετρίτης παρουσίασε στη Νέα Υόρκη κοινή δήλωση εκ μέρους της Ελλάδας, της Αιγύπτου, της Κυπριακής Δημοκρατίας, του Μπαχρέιν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η δήλωση αμφισβητούσε τη συμβατότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου με το διεθνές δίκαιο, καθώς και τη δυνατότητά του να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών.

Στις 22 Οκτωβρίου, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ελλάδας και της Αιγύπτου, Γιώργος Γεραπετρίτης και Μπαντρ Αμπντελάτι, συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για την επέκταση της συμφωνίας του 2020, με την οποία είχε γίνει μερική οριοθέτηση της ΑΟΖ των δύο χωρών. Η εξέλιξη αυτή υπερβαίνει την κοινή διατύπωση των δύο πλευρών για την ακυρότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Η συμφωνία του 2020 περιλαμβάνει επίσης όρο που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς συνεχίζονται οι επαφές ανάμεσα στο Κάιρο και την Τρίπολη. Βάσει του άρθρου 1, αν μία από τις δύο χώρες συζητά την οριοθέτηση ΑΟΖ με τρίτο κράτος με το οποίο έχει κοινές θαλάσσιες ζώνες, πρέπει να ενημερώσει την άλλη πλευρά και να διαβουλευθεί μαζί της προτού οριστικοποιήσει συμφωνία. Για την Αθήνα, καθοριστικό θα είναι το εύρος της πιθανής οριοθέτησης Αιγύπτου και Λιβύης, δηλαδή αν οι συντεταγμένες που θα εξεταστούν στις συνομιλίες θα επηρεάζουν περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος.

Προσθέστε το dimocracy στις προτιμώμενες πηγές σας στην Google

Βλέπετε πρώτα τις ειδήσεις μας στις Κορυφαίες ειδήσεις της Αναζήτησης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ
Όλες οι εφημερίδες της ημέρας

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

ΔΗΜΟΙ

Όλοι οι 332 δήμοι

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Όλες οι εφαρμογές

ΘΕΜΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ

ΔΗΜΟΦΙΛΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ

ΜΟΛΙΣ ΤΩΡΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ